V SA/Wa 767/09

SENTENCJA Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. w Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... marca 2009 r. Nr ... w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji udzielonej na realizację projektu postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; UZASADNIENIE Wraz ze sprzeciwem od zarządzenia z dnia 10 lipca 2009 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, iż wniosek o zwolnienie od poniesienia pełnych kosztów sądowych uzasadnia brakiem dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Skarżący posiada jeden rachunek bankowy, którego stan wynosi ... zł. Ponadto w oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący podał, iż wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi ... zł, a wartość środków trwałych ... zł, co zamortyzowano w 100 %. Wartość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła ... zł, co według oświadczenia skarżącego zostało całkowicie wykorzystane. W dodatkowym oświadczeniu skarżący przedstawił aktualny wykaz środków trwałych, deklarację ZUS P DRA, wyciągi z rachunku bankowego, deklaracje dla podatku od towarów i usług za V-VII 2009 oraz oświadczenie o wysokości zysku/straty netto za rok 2009. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawa p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności oraz przedstawionych dokumentów ilustrujących jego sytuację finansową dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązany w toku postępowania sądowego uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Oddalając wniosek kierowano się tym, iż skarżący jest organizacją - Zrzeszeniem ..., prowadzącym działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym majątek znacznej wartości. Jako podmiot tego rodzaju powinien w procedurze planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 18 maja 2009 r. wynika, iż skarżący nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone postępowanie układowe. Z dokumentów załączonych do dodatkowego oświadczenia wynika, natomiast iż posiada środki trwałe znacznej wartości, jak również jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, których zakupu dokonał w ...r. za kwotę ... zł. Skarżący nie utracił płynności finansowej, gdyż z nadesłanych dokumentów wynika, iż uzyskuje środki finansowe z bieżącej działalności. Wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Pokrywanie strat z bieżącej działalności nie jest argumentem przemawiającym za zwolnieniem od kosztów sądowych. Ponadto wskazać należy, iż skarżący nadal zatrudnia 5 osób (v. deklaracja rozliczeniowa ZUS P DRA za lipiec 2009 r.), a z dokumentów finansowych tj. deklaracji dla podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2009 r. wynika, iż skarżący dokonał dostawy towarów i świadczenia usług, na terytorium kraju, opodatkowanych stawką 7% i 22% na łączną kwotę ... zł. W tej sytuacji nie sposób uznać, iż skarżący nie był w stanie zgromadzić wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 3600 zł. Skarżący winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek środkami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zauważyć należy, iż skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy podał - w rubryce 9 formularza PPPr (stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku tj. koniec maja 2009) – kwotę ... zł, co potwierdziły nadesłane wyciągi z rachunku bankowego. Zauważyć jednak należy, iż szczegółowa analiza nadesłanych wyciągów wskazuje, iż na rachunek skarżącego wpływają środki od kontrahentów, skarżący reguluje zobowiązania zarówno wobec podmiotów prywatnych, pracowników jak również Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dla przykładu wyciąg ...obejmujący okres od 1 lipca do 31 lipca 2009 r. potwierdza saldo początkowe w kwocie ... zł, uznania na rachunku w kwocie ... zł i saldo końcowe ... zł). Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów sądowych nie przemawiają również argumenty, iż skarżący ponosi straty podatkowe (np. za lipiec ... zł"). Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, co przedstawiono wyżej. Powyższe pozwala przyjąć, że – mimo wskazanych trudności – skarżący jest w stanie uiścić należny wpis sądowy i to tym bardziej, że z obowiązkiem jego uiszczenia powinien się liczyć od dłuższego czasu. Powyższą ocenę potwierdza również okoliczność, że skarżący korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika "z wyboru", co daje podstawę do stwierdzenia, że dysponuje środkami na pokrycie jego wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.