Ppolska.starec← UrzadnikВойти

XVIII Ko 50/18

Суды общей юрисдикции2018-12-12
Номер дела
XVIII Ko 50/18
Дата решения
2018-12-12
Тип
SENTENCE

Судьи

Michał Piotrowski (PRESIDING_JUDGE)

Текст решения

<p>Sygn. akt <strong> <!-- -->XVIII Ko 50/18</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> Dnia 12 grudnia 2018r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Warszawie XVIII Wydział Karny w składzie:</p> <p>Przewodniczący: <strong> <!-- -->SSO Michał Piotrowski </strong> </p> <p>Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Zglenicka</p> <p>przy udziale Prokuratora Krystyny Nogal-Załuskiej</p> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2018r.</p> <p>sprawy z wniosku <strong> <!-- --> <span class="anon-block">Ł. P.</span> </strong> </p> <p>o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie</p> <p> <strong> <!-- -->orzeka: </strong> </p> <p>I.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> kwotę 2.500 zł (dwa tysiące pięćset złotych) tytułem odszkodowania oraz kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia, wraz z odsetkami ustawowymi od obu tych kwot od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty z tytułu niewątpliwie niesłusznego zatrzymania wnioskodawcy w dniu 19 września 2017r. w sprawie Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">B.</span> o sygn. akt PO I Ds.<span class="anon-block">(...)</span>;</p> <p>II.  w pozostałym zakresie wniosek oddala;</p> <p>III.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 k.p.k.</a> w zw. z § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800 z późń. zm.) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika;</p> <p>IV.  na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 k.p.k.</a> koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.</p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt XVIII Ko 50/18</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Wnioskiem z dnia 14 września 2018r. pełnomocnik wnioskodawcy <br/> <span class="anon-block">Ł. P.</span> wniosła o zasądzenie kwoty 75.000 złotych z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w dniu 19 września 2017r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazała, że niesłuszne zatrzymanie <span class="anon-block">Ł. P.</span> spowodowało u niego negatywne przeżycia psychiczne, odbiło się negatywnie na jego zdrowiu, zniszczyło karierę zawodową i poczucie bezpieczeństwa wnioskodawcy oraz jego bliskich, a nadto wiązało się z utratą premii oraz poniesieniem kosztów przez wnioskodawcę związanych z reprezentacją przez adwokata w postępowaniu zażaleniowym na zatrzymanie (wniosek – k. 1-12).</p> <p>Na rozprawie w dniu 03 grudnia 2018 roku (k. 102, k. 106) pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymała złożony wniosek w całości, podnosząc, że na kwotę odszkodowania składają się premie kwartalne utracone w trakcie zawieszenia służbowego wnioskodawcy.</p> <p>Wnioskodawca przyłączył się do stanowiska swojej pełnomocnika (k. 102).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny.</strong> </p> <p> <span class="anon-block">Ł. P.</span> we wrześniu 2017r. pełnił służbę jako policjant w randze podkomisarza w Komendzie Stołecznej Policji w <span class="anon-block">W.</span> pełniąc funkcję Naczelnika Wydziału ds. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>W dniu 19 września 2017r. około godziny 8:00 do miejsca pracy wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> w Komendzie Stołecznej Policji w <span class="anon-block">W.</span> przybyli funkcjonariusze Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji, którzy dokonali zatrzymania dwóch podległych mu funkcjonariuszy Policji oraz przeszukania jego gabinetu, a także zobligowali wnioskodawcę <span class="anon-block">Ł. P.</span> do podporządkowania się ich poleceniom w związku z wykonywanymi czynnościami.</p> <p>Następnie funkcjonariusze policji BSW KGP polecili wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> udanie się wraz z nimi samochodem służbowym do miejsca jego zamieszkania w miejscowości <span class="anon-block">K.</span>, gdzie dokonali przeszukania domu mieszkalnego wnioskodawcy.</p> <p>Po przeprowadzonych czynnościach w drodze powrotnej do Komendy Stołecznej Policji funkcjonariusze BSW KGP o godz. 12:50 poinformowali wnioskodawcę <span class="anon-block">Ł. P.</span>, iż jest zatrzymany, w/w założono kajdanki. Od tego momentu wszelkie czynności z udziałem wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> wykonywane były z użyciem kajdanek.</p> <p>Po powrocie do Komendy Stołecznej Policji funkcjonariusze BSW KGP dokonali przeszukania prywatnego samochodu wnioskodawcy znajdującego się na parkingu kadry kierowniczej Komendy Stołecznej Policji, a następnie odebrali w/w broń służbową i legitymację, które przekazali zastępującemu go nadkom. <span class="anon-block">M. K.</span>.</p> <p>Wskazane czynności odbywały się na oczach innych funkcjonariuszy Policji, ponadto funkcjonariusze BSW KGP towarzyszyli wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> przez cały czas, włącznie z wizytami w toalecie.</p> <p>Następnie wnioskodawcę <span class="anon-block">Ł. P.</span> przewieziono do siedziby Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji przy <span class="anon-block">ul. (...)</span> w <span class="anon-block">W.</span>, gdzie w/w został przesłuchany w charakterze podejrzanego po przedstawieniu zarzutów o czyny z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 228;art. 228 § 1)">art. 228 § 1 k.k.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 18;art. 18 § 2)">art. 18 § 2 k.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.k.</a> w zw z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 231;art. 231 § 2)">art. 231 § 2 k.k.</a> </p> <p>Około godziny 17:15 wnioskodawca <span class="anon-block">Ł. P.</span> został zwolniony i udał się do miejsca swego zamieszkania.</p> <p>Wnioskodawca <span class="anon-block">Ł. P.</span> w związku z dokonanym zatrzymaniem jego osoby w dniu 19 września 2017r. ustanowił obrońcę w osobie adwokata <span class="anon-block">J. S.</span> celem reprezentowania w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym jego zatrzymania. Wnioskodawca <span class="anon-block">Ł. P.</span> uiścił z tego tytułu wynagrodzenie ustanowionemu obrońcy w kwocie 2.500 zł.</p> <p>Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">B.</span> sygn. akt III Kp 475/17 stwierdził bezzasadność i nielegalność zatrzymania <span class="anon-block">Ł. P.</span> w dniu 19 września 2017r. w sprawie Prokuratury Okręgowej w <span class="anon-block">B.</span> o sygn. PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>.</p> <p>Następnie postanowieniem z dnia 23 lipca 2018r. sygn. akt PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span> Prokuratura Okręgowa w <span class="anon-block">B.</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 2)">art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> umorzyła śledztwo przeciwko <span class="anon-block">Ł. P.</span> z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.</p> <p>Przeciwko w/w ze względu na wszczęte postępowanie karne zostało wszczęte przez Komendanta Stołecznego Policji postępowanie dyscyplinarne w związku z którym wnioskodawca <span class="anon-block">Ł. P.</span> został zawieszony od dnia 21 września 2017r. w czynnościach służbowych. Postępowanie dyscyplinarne zakończyło się uniewinnieniem wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span>.</p> <p>Z uwagi na zatrzymanie, a także toczące się postępowanie karne i dyscyplinarne wnioskodawca <span class="anon-block">Ł. P.</span> korzystał z pomocy psychologicznej.</p> <p>Przed zatrzymaniem wnioskodawca <span class="anon-block">Ł. P.</span> był funkcjonariuszem Policji o nieposzlakowanej opinii, wielokrotnie nagradzanym i wyróżnianym.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: zeznań wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> (k. 103-110), zeznań świadek <span class="anon-block">A. P.</span> (110-112), protokołu zatrzymania (k. 98-99 z akt PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>), postanowienia o przedstawieniu zarzutów (k. 129 z akt PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>), postanowienia o zmianie zarzutów (k. 20), postanowienia o częściowym umorzeniu śledztwa (k. 777-778 z akt PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>), postanowienia Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 22.12.2017r. sygn. akt III KP 475/17 (k. 443 z akt PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>), dokumentu w postaci protokołu przesłuchania podejrzanego (k. 132 z akt PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>), postanowienia nr <span class="anon-block">(...)</span> Komendanta Stołecznego Policji (k. 23-24), rozkazu personalnego nr <span class="anon-block">(...)</span> i nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 25-30), zaświadczenia (k. 31), dokumentacji medycznej (k. 32-34), opinii (k. 36-37), rozkazu nr 1/14 (k. 38), rozkazu personalnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 39), rozkazu nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 40), rozkazu personalnego nr <span class="anon-block"> (...)</span> (k. 41), rozkazu nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 42), kserokopii legitymacji nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 43), kserokopii legitymacji nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 44), kserokopii legitymacji nr <span class="anon-block">(...)</span> (k. 45), nagrody (k. 46), dyplomu (k. 47), pisma do Naczelnika Wydziału Operacji Pościgowych CBŚ KGP (k. 49), pisma do mł. asp. <span class="anon-block">Ł. P.</span> (k. 50-52).</p> <p>Zeznania wnioskodawcy <span class="anon-block">Ł. P.</span> (k. 103-110) Sąd uznał za wiarygodne w zakresie dotyczącym okoliczności jego zatrzymania, nielegalności i bezzasadności zatrzymania. Jako wiarygodną Sąd uznał także relację wnioskodawcy dotyczącą jego negatywnych przeżyć psychicznych wynikających z zastosowanego zatrzymania albowiem okoliczności wskazywane w tym zakresie przez wnioskodawcę nie były kwestionowane w sprawie.</p> <p>Przymiotem wiarygodności Sąd obdarzył także zeznania wnioskodawcy dotyczące uiszczenia przez niego kosztów wynagrodzenia obrońcy ustanowionego w sprawie w związku z postępowaniem zażaleniowym na zatrzymanie. Z materiału dowodowego w postaci m.in. zgłoszenia obrońcy adw. <span class="anon-block">J. S.</span> z dnia 03 marca 2017 r. – k. 155 z akt sprawy PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span>, zeznań wnioskodawcy, treści postanowienia Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span> z dnia 22.12.2017r. sygn. akt III KP 475/17 wynika, iż wnioskodawca w związku z zastosowanym zatrzymaniem ustanowił sobie obrońcę z wyboru który reprezentował go w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Rejonowym w <span class="anon-block">B.</span>. Zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania wskazują, że wnioskodawca musiał ponieść koszty wynagrodzenia ustanowionego przez siebie obrońcy, zaś wskazywana przez niego kwota – 2.500 zł jaką uiścił obrońcy („<em> <!-- --> Łącznie za 2.500 zł, może 3.000 zł wynosiły koszty tego mojego reprezentowania przez obrońcę w związku z zatrzymaniem mnie i tym postępowaniem w związku z tym w sądzie</em>” – k. 107), odpowiadała realiom rynkowym.</p> <p>Analogicznie Sąd odniósł się do zeznań żony wnioskodawcy <span class="anon-block">A. P.</span> (k. 110-112), która w sposób jasny i klarowny przedstawiła okoliczności przeszukania domu wnioskodawcy oraz negatywne konsekwencje, w szczególności dla stanu psychicznego wnioskodawcy wynikłe z jego zatrzymania i toczącego się postępowania karnego w stosunku do <span class="anon-block">Ł. P.</span>.</p> <p>Sąd nie podzielił subiektywnych odczuć wnioskodawcy i jego żony <span class="anon-block">A. P.</span>, którzy wskazywali, iż wszelkie negatywne następstwa jakie spotkały wnioskodawcę <span class="anon-block">Ł. P.</span> po 19 września 2017r. były wynikiem wyłącznie zatrzymania jego osoby w dniu 19 września 2017r. W ocenie Sądu fakt prowadzenia postępowania karnego w stosunku do wnioskodawcy (do dnia umorzenia śledztwa tj. 23 lipca 2018r.), a także postępowania dyscyplinarnego i w związku z tym zawieszenia wnioskodawcy w czynnościach służbowych niewątpliwie miał wielokrotnie większy wpływ i wiązał się z wielokrotnie większymi negatywnymi przeżyciami psychicznymi dla wnioskodawcy i jego bliskich, niż zatrzymanie w dniu 19 września 2017r. Sąd analizując wskazane twierdzenia wnioskodawcy i świadek <span class="anon-block">A. P.</span> miał na uwadze zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, które wskazywały iż z uwagi na znaczną długotrwałość prowadzonych postępowań - karnego i dyscyplinarnego względem wnioskodawcy, bezpośredni skutek prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w postaci zawieszenia wnioskodawcy w czynnościach służbowych i obniżenia w tym czasie uposażenia za pracę o 50%, natężenie negatywnych przeżyć psychicznych dla wnioskodawcy mających bezpośrednie przełożenia dla pozostałych sfer jego życia (problemy ze zdrowiem, relacje małżeńskie i rodzinne, relacje międzyludzkie) wynikało przede wszystkim z faktu prowadzenia wskazanych postępowań, tj. karnego i dyscyplinarnego.</p> <p>Nie budziły żadnych wątpliwości, zdaniem Sądu, co do swej wiarygodności i rzetelności dowody dokumentarne ujawnione na rozprawie wymienione na karcie 113. Zostały bowiem sporządzone w sposób prawidłowy, zgodnie do stosownych regulacji prawnych. Ich forma i treść nie była kwestionowana w toku rozprawy przez strony.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje: </strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a>, odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego (…) zatrzymania.</p> <p>Sąd Najwyższy w uchwale z 23 maja 2006 r., sygn. I KZP 5/06, Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Karna i Izba Wojskowa rok 2006, Nr 6, poz. 55, str. 24 wskazał, że „przy ocenie kwestii niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w rozumieniu art. 552 § 4 sąd powinien mieć na uwadze, czy zastosowanie tego środka przymusu procesowego nastąpiło z obrazą przepisów rozdziału 27, a tym samym, czy spowodował on dolegliwość, jakiej osoba zatrzymana nie powinna była doznać, analizując to zagadnienie w aspekcie całokształtu okoliczności zaistniałych w sprawie, w której doszło do zatrzymania, a znanych w dacie orzekania w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia.”</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 244)">art. 244</a>. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (§ 1)">§ 1 k.p.k.</a> „Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby (…)”.</p> <p>Z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 244;art. 244 § 1)">art. 244 § 1 k.p.k.</a> wynika zatem, że do dokonania zatrzymania niezbędne jest stwierdzenie dwóch równorzędnych przesłanek – jedną z nich jest uzasadnione przypuszczenie popełnienia przestępstwa, a druga wynika z dalszej treści wyżej wymienionego przepisu (jak np. obawa ucieczki czy ukrycia się, lub podstawy do trybu przyspieszonego).</p> <p>Należy zauważyć, że Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">B.</span> postanowieniem z dnia 22 grudnia 2017 r., sygn. akt III Kp 475/17 uznał, że zatrzymanie <span class="anon-block">Ł. P.</span> w dniu 19 września 2017 r. było bezzasadne i nielegalne, wskazując, że materiał dowodowy akt postępowania PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span> prowadził do wniosku, że ani w chwili zatrzymania, ani w chwili rozpoznawania zażalenia na zatrzymanie nie istniała podstawa dowodowa do przyjęcia uzasadnionego przypuszczenia popełnienia przestępstwa.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela argumentację zawartą w w/w postanowieniu Sądu Rejonowego w <span class="anon-block">B.</span>. Zdaniem Sądu nie jest w tym miejscu celowym ponowne przytaczanie w całości argumentacji w nim powołanej.</p> <p>Biorąc jednak te okoliczności pod uwagę zasadnym jest przyjęcie, że zatrzymanie wnioskodawcy było niewątpliwie niesłuszne.</p> <p>Nie sposób także stracić z pola widzenia w tym zakresie okoliczności, iż postanowieniem z dnia 23 lipca 2018 r. Prokuratura Okręgowa w <span class="anon-block">B.</span> sygn. PO I Ds. <span class="anon-block">(...)</span> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 2)">art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.</a> umorzyła śledztwo przeciwko <span class="anon-block">Ł. P.</span> z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.</p> <p>Aby dochodzić roszczeń, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> konieczne jest zaistnienie szkody.</p> <p>Wskazać należy, że odszkodowanie przewidziane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552 § 4 k.p.k.</a> ma charakter cywilno-prawny. W związku z tym, na tle regulacji wyrażonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a> poszkodowany winien udowodnić podstawę oraz wysokość zgłoszonego roszczenia /tak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 23 października 2012r. II AKa 295/12, publ. Lex nr 1238662/.</p> <p>Sąd podziela w tym zakresie stanowisko, iż „<em> <!-- -->Odszkodowanie o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 552;art. 552 § 4)">art. 552§4 k.p.k.</a> ma charakter kompensacyjny, prowadzi ono do wyrównania stanu majątkowego jaki zaistniałby, gdyby niekorzystne dla wnioskodawcy okoliczności w postaci tymczasowego aresztowania (zatrzymania) nie nastąpiły</em> /tak Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 marca 2013r. II AKa 15/13, publ. Lex nr 1293709/.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, że żądanie wnioskodawcy dotyczące odszkodowania zasługiwało na uwzględnienie jedynie częściowo co do kwoty 2500 złotych i kwota ta stanowi szkodę, jaką poniósł wnioskodawca w związku z niewątpliwie niesłusznym zatrzymania w przedmiotowej sprawie.</p> <p>Za podstawę wyliczenia szkody Sąd przyjął kwotę 2500 złotych jaką wnioskodawca poniósł w związku z ustanowieniem obrońcy w sprawie w której był zatrzymany. Z materiału dowodowego w postaci wyjaśnień wnioskodawcy wynikało, iż takie wynagrodzenie zostało przez wnioskodawcę uiszczone ustanowionemu wówczas obrońcy – adw. <span class="anon-block">J. S.</span>.</p> <p>Powtórzyć w tym miejscu należy, iż właśnie zatrzymanie wnioskodawcy przez Policję w dniu 19 września 2017r. stanowiło okoliczność, która motywowała wnioskodawcę, nota bene nigdy wcześniej nie zatrzymanego i pozbawionego wolności, do podjęcia realnych i efektywnych działań do korzystania z prawa do obrony i do jak najlepszej reprezentacji swych interesów, co wiązało się z ustanowieniem przez niego obrońcy i pokryciem kosztów jego wynagrodzenia.</p> <p>Tym samym nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, iż poniesione koszty związane z ustanowieniem obrońcy pozostawały w adekwatnym związku przyczyno-skutkowym z zatrzymaniem jego osoby w dniu 19 września 2017r.</p> <p>Wskazywana przez wnioskodawcę kwota 2500 zł jaką poniósł w związku z pokryciem wynagrodzenia obrońcy jest zgodna zdaniem Sądu z zasadami doświadczenia życiowego i wiedzą znaną Sądowi z urzędu w tym zakresie dotyczącą przyjętych i funkcjonujących stawek wynagrodzenia obrońców ustanowionych w sprawie. Wynagrodzenia adwokackie adwokatów z wyboru, kształtują się w wyższej wysokości aniżeli wielkości wskazane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.</p> <p>Jeszcze raz wskazać należy, iż kwota 2500 złotych zdaniem Sądu nie jest kwotą nadmiernie wygórowaną, czy odbiegającą od stawek adwokackich przyjętych na rynku usług adwokackich w sprawach karnych, co jest Sądowi wiadomym z urzędu z racji wielokrotnego rozpoznawania wniosków i przyznawania zwrotu kosztów wynagrodzenia obrońcy ustanowionego w sprawie, w sprawach kończących się uniewinnieniem w oparciu o przedkładane faktury w tym zakresie.</p> <p>Reasumując, na skutek niewątpliwie niesłusznego zatrzymania wnioskodawcy jego stan majątkowy zmniejszył się o 2500 złotych, taką bowiem kwotę wnioskodawca uiścił tytułem wynagrodzenia ustanowionemu obrońcy. Szkoda wnioskodawcy wynosi zatem 2500 złotych.</p> <p>W pozostałym zakresie roszczenie odszkodowawcze <span class="anon-block">Ł. P.</span>, tj. co do utraconych premii było niezasadne i należało je oddalić.</p> <p>Jak wynika bowiem z akt sprawy postanowieniem z dnia 20 września 2017r. nr <span class="anon-block">(...)</span> Komendant Stołeczny Policji (k. 23-24) wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko <span class="anon-block">Ł. P.</span>, a następnie rozkazem personalnym nr <span class="anon-block">(...)</span> z dnia 20 września 2017 r. zawiesił go w czynnościach służbowych od 21 września 2017r. z jednoczesnym obniżeniem wynagrodzenia na czas zawieszenia do 50% ostatnio należnego uposażenia (k. 25-26) w związku z wszczęciem postępowania karnego i postawieniem zarzutów wnioskodawcy przez Prokuraturę Okręgową w <span class="anon-block">B.</span> w sprawie sygn. akt PO I <span class="anon-block">(...)</span>. Zatem zawieszenie wnioskodawcy w czynnościach służbowych w ocenie Sądu niewątpliwie miało związek nie z zatrzymaniem <span class="anon-block">Ł. P.</span> w dniu 19 września 2017r., a z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym co implikowało wszczęcie także postępowania dyscyplinarnego. Wobec powyższego utrata premii, co znamienne uznaniowych, przez wnioskodawcę w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, wiązała się z faktem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i karnego względem wnioskodawcy, a nie jego niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w dniu 19 września 2017r.</p> <p>W związku z powyższym Sąd nie uwzględnił wniosku o odszkodowanie w tym zakresie.</p> <p>Rozstrzygając w zakresie żądanego przez wnioskodawcę zadośćuczynienia Sąd miał na względzie, że zadośćuczynienie za doznaną krzywdę to odszkodowanie za szkodę niematerialną wynikłą z wykonania kary, tymczasowego aresztowania, zatrzymania czy wykonywania środka zabezpieczającego, o której stanowią negatywne przeżycia psychiczne wiążące się nie tylko z faktem pozbawienia wolności (izolacja więzienna, przebywanie z innymi osobami pozbawionymi wolności, dolegliwe warunki odbywania kary), ale np. również z tym, że osoba taka w okresie odbywania kary utraciła to, co nazywa się dobrym imieniem. Zwłaszcza odszkodowanie w tym ostatnim zakresie, w odpowiedniej wysokości, może być przekonujące dla opinii publicznej, że skazanie było wynikiem pomyłki sądowej /SA w Krakowie II AKa 17/11, KZS 2011, z. 5, poz. 56; SA w Katowicach II AKa 320/10, KZS 2011, z. 5, poz. 105/.</p> <p>Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, należy uwzględnić nie tylko czas trwania tymczasowego aresztowania (zatrzymania), ale stopień dolegliwości, z jakimi wiązało się stosowanie tego środka, a więc przeżycia natury moralnej z tego wynikające (uczucie przykrości, utrata dobrego imienia), konieczność poddania się rygorom związanym ze stosowaniem aresztowania, jak również ewentualny ostracyzm środowiskowy i nieprzychylne reakcje po zwolnieniu z aresztu. Jednocześnie kwotę zadośćuczynienia należy oznaczać z umiarem (tak Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 2 czerwca 2015r. II AKa 82/15, Legalis nr 1303771).</p> <p>Dla wykładni pojęcia "zadośćuczynienie", o jakim mowa w art. 552, miarodajne są przepisy prawa cywilnego, a zwłaszcza <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 2)">art. 445 § 2 k.c.</a>, z którego wynika, że zadośćuczynienie powinno być odpowiednie.</p> <p>Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy i odnosząc się do oceny subiektywnych przeżyć <span class="anon-block">Ł. P.</span> i rozmiarów krzywdy doznanej przez niego w związku z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem w niniejszej sprawie, Sąd uwzględnił w tym zakresie, iż wnioskodawca to osoba wcześniej niekarana, funkcjonariusz Policji o nieposzlakowanej opinii, nigdy wcześniej nie będący pozbawionym wolności czy zatrzymywanym.</p> <p>Sąd wziął pod uwagę fakt, że podczas zatrzymania w stosunku do wnioskodawcy stosowano środki przymusu bezpośredniego w postaci zakucia w kajdanki, co wpływa wysoce negatywnie na stan psychiczny każdej osoby zatrzymanej i stanowi istotną dolegliwość towarzyszącą zatrzymaniu, a zwłaszcza gdy osobą zatrzymaną jest funkcjonariusz Policji. Ponadto Sąd uwzględnił jako okoliczność wysoce dolegliwą, iż funkcjonariusze Biura Spraw Wewnętrznych KGP towarzyszyli wnioskodawcy przez cały czas zatrzymania, włącznie z wizytami w toalecie, co musiała być wysoce uwłaczającym jego godności osobistej.</p> <p>Ponadto czynności te odbywały się na oczach innych funkcjonariuszy Policji, w tym podwładnych wnioskodawcy którzy współpracowali z nim służbowo.</p> <p>Pozbawienie wolności – w związku z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem w sposób oczywisty naruszyło przede wszystkim dobro osobiste <span class="anon-block">Ł. P.</span> w postaci prawa do wolności osobistej. Sąd miał jednakże na uwadze, iż naruszenie dobra osobistego wnioskodawcy nie było długotrwałe. Zgodnie z protokołem zatrzymania oraz relacją wnioskodawcy zatrzymanie <span class="anon-block">Ł. P.</span> trwało formalnie od godz. 12:50 do godz. 17:15 (w rzeczywistości czynności wykonywane względem niego były od godziny 8:00) zatem niecałe dziesięć godzin. Ponadto dokonujący czynności zatrzymania policjanci nie byli ubrani w mundury policyjne, a sam wnioskodawca nie był osadzony w Policyjnej Izbie Zatrzymań. W wyniku dokonywanych czynności w sprawie m.in. przeszukania mieszkania wnioskodawcy, nikt z osób spoza rodziny wnioskodawcy zamieszkujących w pobliżu miejsca jego zamieszkania, nie domyślał się, iż doszło do naruszenia dobra osobistego <span class="anon-block">Ł. P.</span>.</p> <p>Zatem stopień naruszenia dobrego imienia wnioskodawcy, z uwagi na powyższe okoliczności nie był aż tak wysoki, aniżeli w przypadku osoby zatrzymanej np. na maksymalny okres 48 godzin, czy osadzonej nadto w Policyjnej Izbie Zatrzymań.</p> <p>Wnioskodawca cierpiał niewątpliwie z powodu naruszenia dobra osobistego jakim jest dobre imię, w szczególności dobre imię policjanta bezzasadnie i nielegalnie zatrzymanego. Zatrzymanie wnioskodawcy odbiło się głębokim echem w jego środowisku zawodowym, w którym nieposzlakowana opinia jest kluczowym elementem do budowy prawidłowych relacji zawodowych i koleżeńskich. Przed zatrzymaniem wnioskodawca cieszył się bardzo dobrą opinią w swym środowisku zawodowym. Po zatrzymaniu doświadczył pewnych form ostracyzmu ze strony dotychczasowych znajomych oraz negatywnego postrzegania przez nich.</p> <p>Niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie wywoływało u wnioskodawcy znaczny dyskomfort psychiczny, co wynikało z treści jego zeznań.</p> <p>Wszystkie te konsekwencje niewątpliwie niesłusznego zatrzymania wpłynęły niekorzystnie na kondycję psychiczną wnioskodawcy i jego najbliższych, powodując poczucie krzywdy, obniżenia własnej wartości i utraconego poczucia bezpieczeństwa.</p> <p>Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności, Sąd doszedł do przekonania, że kwota 10.000 złotych będzie właściwą dla zadośćuczynienia wnioskodawcy niematerialnej szkody w postaci cierpień fizycznych i psychicznych związanych z niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem jego osoby. Na krzywdę wnioskodawcy złożyły się bowiem cierpienia doznane w trakcie zatrzymania oraz te, które były jego udziałem po zwolnieniu. Sąd uwzględnił zatem nasilenie cierpień, zaistnienie następstw zatrzymania. W pozostałym zakresie Sąd oddalił wniosek o zadośćuczynienie.</p> <p>Przełożenie krzywdy, która stanowi nieuchwytną kategorię przeżyć psychicznych, na wartości pieniężne jest zawsze trudne do przeprowadzenia. Przyznana rekompensata pieniężna w kwocie 10.000 zł jest zdaniem Sądu odpowiednia, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a> Zadośćuczynienie w tym wymiarze ma na celu pomóc <span class="anon-block">Ł. P.</span> przezwyciężyć przykre doznania oraz zaspokoić jego potrzeby wywołane niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem.</p> <p>Sąd kierował się zasadą, aby przyznane zadośćuczynienie równoważyło krzywdę, nie stanowiąc zarazem źródła wzbogacenia. Suma zadośćuczynienia powinna być bowiem odpowiednia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 445;art. 445 § 1)">art. 445 § 1 k.c.</a>). Takiego ewidentnie charakteru nie miałoby zadośćuczynienie w pełnej żądanej przez wnioskodawcę kwocie.</p> <p>Sąd przyznał wnioskodawcy wskazane powyżej kwoty z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Odsetki od sumy pieniężnej stanowiącej odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie są wynagrodzeniem za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej, która jest już wymagalna, i dlatego należy uznać, że za czas do wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia odszkodowawczego odsetki nie przysługują /tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1991r.V KRN 475/90, publ. OSNKW 1991/10-12/52/.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 k.p.k.</a> w zw. z § 11 ust. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800) Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy kwotę 240 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 554;art. 554 § 4)">art. 554 § 4 k.p.k.</a>, zgodnie z którym to przepisem postępowanie w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie jest wolne od kosztów. Sąd kosztami postępowania obciążył zatem Skarb Państwa.</p> <p>Z uwagi na powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.</p> </div>