III AUa 1177/18
Суды общей юрисдикции2018-12-12
Номер дела
III AUa 1177/18
Дата решения
2018-12-12
Тип
SENTENCE
Судьи
Barbara CiuraszkiewiczBarbara StaśkiewiczIreneusz Lejczak (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>Sygn. akt III AUa 1177/18</p>
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>Dnia 12 grudnia 2018 r.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->w składzie:</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Przewodniczący: SSA Ireneusz Lejczak (spr.)</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Sędziowie: SSA Barbara Ciuraszkiewicz</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> SSA Barbara Staśkiewicz</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Protokolant: Magdalena Krucka</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. we Wrocławiu</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na rozprawie</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->sprawy z odwołania <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> we <span class="anon-block">W.</span> </strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->przy udziale <span class="anon-block"> (...) Sp. z o.o.</span> we <span class="anon-block">W.</span>, <span class="anon-block">A. J. (1)</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->o podstawę wymiaru składek</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->na skutek apelacji <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> we <span class="anon-block">W.</span>
</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->z dnia 27 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII U 730/17</strong>
</p>
<p>I.
<strong>
<!-- -->oddala apelację, </strong>
</p>
<p>II.
<strong>
<!-- -->zasądza od odwołującej się <span class="anon-block"> (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> we <span class="anon-block">W.</span> na rzecz strony pozwanej kwotę 4050 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. </strong>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z dnia 04.05.2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we <span class="anon-block">W.</span>, ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, jako pracownikowi u płatnika składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> w okresach podanych w decyzji. Wyrokiem z 27.06.2018 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie <span class="anon-block"> spółki (...)</span> od tej decyzji oraz zasądził od odwołującej się na rzecz pozwanego organu rentowego 5 400 zł tytułem kosztów procesu. Orzeczenie to oparł Sąd Okręgowy na następujących ustaleniach: <span class="anon-block">(...)</span> sp. o.o. we Wrocławiu i <span class="anon-block">(...)</span> sp. z o.o. we <span class="anon-block">W.</span> prowadzą działalność gospodarczą związaną z oprogramowaniem. <span class="anon-block"> Spółka (...)</span> jest całościowym udziałowcem <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. Spółki te zawarły w dniu 30.09.2011r. umowę o współpracy w zakresie wzajemnego świadczenia usług. W ramach tej umowy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przekazywała do wykonania prace <span class="anon-block"> firmie (...) sp. z o.o.</span>, które realizowane były przez pracowników <span class="anon-block"> spółki (...)</span> w ramach umów cywilnoprawnych zawieranych ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, a finalnym odbiorcą rezultatu prac był <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Fakt wykonywania umów cywilnoprawnych potwierdzili przesłuchani w toku kontroli pracownicy płatnika składek jak i fakt ten potwierdzają zebrane w trakcie kontroli materiały dowodowe w postaci umów o pracę i świadectw pracy jak umów cywilnoprawnych. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> wykonywała te same usługi, co <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, obie spółki miały również tych samych klientów. <span class="anon-block">A. J. (1)</span> była zatrudniona na podstawie umowy o pracę zawartej z płatnikiem składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> od 01.04.2011 r. na stanowisku geodety. W okresie od 02.05.2013 r. do 28.12.2015 r. zawierała z <span class="anon-block">(...)</span> umowy o dzieło. W ramach zawartych umów cywilnoprawnych z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, wykonywała te same czynności, jak przy umowie o pracę.</p>
<p>Głównym zadaniem wykonywanym dla klientów <span class="anon-block"> spółki (...)</span> były tzw. portale mapowe. Jest to rodzaj aplikacji, której zasadniczym elementem jest mapa, a korzysta się z niej przy pomocy przeglądarki internetowej. Obie <span class="anon-block"> firmy (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> i (...) sp. z o.o.</span> mają podobny profil działania oraz działają pod jednym adresem, w spornym okresie był jeden sekretariat. <span class="anon-block">M. H. (1)</span> do maja 2015r. był prezesem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>. Spółka zatrudniała w spornym okresie osoby na umowę zlecenie i umowę o dzieło. <span class="anon-block">M. H. (1)</span> rekrutował osoby do tych umów spośród osób, które znał i które pracowały w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span> i wcześniej w <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> z siedzibą we <span class="anon-block">W.</span>, z uwagi na ich kompetencje i wiedzę konieczną do projektu. W 2011 r. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> kupił <span class="anon-block"> firmę (...) sp. z o.o.</span> W latach 2011 i 2012 r., spółki miały oddzielnych klientów, a w latach późniejszych <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> starało się pozyskać podobne projekty do tych, które wcześniej realizował <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> co powodowało, że obie firmy zaczęły mieć tych samych klientów z tej samej branży. Z czasem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> zaczął realizować bardzo podobne projekty do tych realizowanych przez <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> stawał do przetargów publicznych i realizował również samodzielne projekty, jako główny wykonawca. Część projektów te dwie firmy realizowały wspólnie. Prace osób zatrudnionych na umowach cywilnych odbierał <span class="anon-block">M. H. (1)</span>, jako prezes zarządu, a gdy kompetencyjnie wykraczało to poza jego wiedzę, bezpośrednio kierownik projektu. Kierownicy projektu z reguły byli pracownikami <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, jednak nieraz zdarzało się, że kierownikami projektu byli pracownicy <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> <span class="anon-block">M. B. (1)</span> prezesem <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> jest od maja 2015 r., wcześniej, tj. od 2003 r. był członkiem zarządu <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Przed kupnem <span class="anon-block"> Spółka (...) sp. z o.o.</span> zajmowała się bardziej profilem systemu gruntów i budynków. Po kupnie zakres działalności <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> zaczął się poszerzać o realizację systemów informacji przestrzennej, a nie tylko geodezyjnej. Dzięki temu <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> mógł uczestniczyć w większych projektach. <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> przy realizacji swoich projektów zatrudniał osoby na umowy zlecenia lub o dzieło dla poszczególnych czynności, z uwagi na fakt, iż nie miał wystarczającej liczby swoich pracowników. Pracowników rekrutował głownie z <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span>, ale też z ogólnego rynku pracy. Przy tych ustaleniach Sąd Okręgowy stwierdził, że ubezpieczona <span class="anon-block">A. J. (1)</span> w ramach zawartych z <span class="anon-block">(...)</span> umów zlecenia realizowała czynności na rzecz swojego pracodawcy, tj. <span class="anon-block"> spółki (...)</span>. W takiej sytuacji, w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, aktualizuje się obowiązek pracodawcy do opłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe również z tytułu tej umowy cywilnoprawnej wykonywanej na jego rzecz przez pracownika. Podkreślił przy tym Sąd Okręgowy, że zwrot „działać na rzecz” użyty został w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a> u.s.u.s. w innym znaczeniu, niż w języku prawa, w którym działanie „na czyjąś rzecz” może się odbywać w wyniku istnienia określonej więzi prawnej (stosunku prawnego). W kontekście przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a</a> u.s.u.s. zwrot ten opisuje sytuację faktyczną, która charakteryzuje się istnieniem „trójkąta umów”, tj.</p>
<p>a) umowy o pracę,</p>
<p>b) umowy zlecenia między pracownikiem a osobą trzecią i</p>
<p>c) umowy o podwykonawstwo między pracodawcą i zleceniodawcą.</p>
<p>Pracodawca w wyniku umowy o podwykonawstwo przejmuje w ostatecznym rozrachunku rezultat pracy wykonanej na rzecz zleceniodawcy, przy czym następuje to w wyniku zawarcia umowy zlecenia, umowy o dzieło z osobą trzecią oraz zawartej umowy cywilnoprawnej między pracodawcą i zleceniodawcą. Biorąc to pod uwagę stwierdził Sąd Okręgowy, że jakkolwiek tworzone bazy danych wykonywane dla <span class="anon-block"> spółki (...) sp. z o.o.</span> miały w rezultacie służyć do realizacji zleceń <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> Z tego też względu uznał Sąd, że praca ubezpieczonej była świadczona także na rzecz (i w interesie) <span class="anon-block"> firmy (...) sp. z o.o.</span> Co więcej, obie firmy funkcjonują w ramach umowy o współpracy regulującej zasady wzajemnego świadczenia usług, a więc współpraca w tym zakresie miała tym bardziej skonsolidowany charakter. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> nakłada na pracodawcę obowiązek odprowadzania składek od całości wynagrodzenia otrzymywanego przez jego pracownika, wykonującego na jego rzecz pracę niejako dwutorowo, tj. na mocy zawartej z nim bezpośrednio umowy oraz na podstawie umowy zawartej ze spółką zewnętrzną. Niezasadnie, zatem, przy zastosowaniu brzmienia przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a>, płatnik składek <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> nie naliczył składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe) oraz ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonego od przychodu z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych w miesiącach: od czerwca 2013 r. do stycznia 2016 r. Wobec tego sąd I instancji odwołanie oddalił i o kosztach procesu orzekł na podstawie art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a> oraz na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.</p>
<p>Wyrok ten zaskarżyła w całości apelacją odwołująca się <span class="anon-block"> spółka (...)</span> zarzucając orzeczeniu naruszenie prawa materialnego, a to <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 69;art. 69 ust. 1)">art. 69 ust.1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych</a>, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że ubezpieczona <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, przy realizacji wszystkich umów cywilnoprawnych na rzecz <span class="anon-block"> (...) sp. z o.o.</span> objętych zaskarżoną decyzją winna być uważana za pracownika <span class="anon-block">(...)</span> jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia zawartej z <span class="anon-block">(...)</span> z uwagi na pozostawanie w stosunku pracy z <span class="anon-block">(...)</span>, podczas gdy przepis ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania albowiem w przyjętym stanie faktycznym <span class="anon-block">A. J. (1)</span> nie wykonywała pracy na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> lecz bezpośrednio na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>, lub przy wykonywaniu zamówień publicznych - na rzecz zamawiających udzielających zamówienia publicznego. Apelująca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, tj. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a> przez:</p>
<dl>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego nie wynikających, wyrażających się w przyjęciu przez organ rentowy, że <span class="anon-block">A. J. (1)</span> jako zleceniobiorca <span class="anon-block">(...)</span> wykonywała, w ramach wiążących umów pracę na rzecz podmiotu, z którym pozostawała jednocześnie w stosunku pracy, tj. <span class="anon-block">(...)</span>, podczas gdy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego prowadzić powinno do wniosku, że wskazana praca realizowana na podstawie umów cywilnoprawnych wykonywana była na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> lub na rzecz zamawiających udzielających zamówień publicznych, a nie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>;</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>wyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego wniosków z tym materiałem sprzecznych;</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>pominięcie niezaprzeczonych przez pozwaną twierdzeń odwołującej się przedstawionych w piśmie procesowym z 26.03.2018r. wskazujących wprost na wykonywanie przez ubezpieczoną <span class="anon-block">A. J.</span> czynności wyłącznie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> lub klientów tej spółki - co znajdowało również potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w przedmiotowej sprawie oraz w zeznaniach <span class="anon-block">M. B.</span>, <span class="anon-block">M. H.</span>, <span class="anon-block">A. S.</span> i ubezpieczonej <span class="anon-block">A. J. (1)</span>;</p>
</dd>
<dt>-</dt>
<dd>
<p>przyjęcie przez sąd I instancji, że <span class="anon-block">(...)</span> zatrudniał ubezpieczoną na podstawie wszystkich umów o świadczenie usług przez cały okres objęty zaskarżonymi decyzjami, jedynie w celu realizacji zawartej przez <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span> umowy o współpracy, podczas gdy ubezpieczona wykonywała również prace nie związane ze stosunkiem zobowiązaniowym wiążącym te spółki - wyłącznie na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>/klientów tej spółki, co wykluczało możliwość objęcia wszystkich umów zasadą wynikająca z zastosowania przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych</a> oraz <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 69;art. 69 ust. 1)">art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>.</p>
</dd>
</dl>
<p>Przy tak postawionych zarzutach wniosła apelująca o zmianę zaskarżonego wyroku i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczonej <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, jako pracownika <span class="anon-block">(...)</span>, w spornym okresie wynoszą odpowiednio kwoty ustalone przez <span class="anon-block">(...)</span> przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->
<em>
<!-- -->Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:</em>
</strong>
</p>
<p>Apelacja była bezzasadna. Zawarty w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego nie podnosił już zawartego w odwołaniu od zaskarżonej decyzji wadliwego określenia płatnika składek należnych od wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej wykonywanej w warunkach określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 2 a)">art. 8 ust. 2a ustawy z 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 - dalej jako ustawa systemowa). Dla porządku należało zatem podnieść, że Sąd Apelacyjny akceptuje ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy (por. między innymi uchwała Sądu Najwyższego z 2.09.2009 r., sygn. II UZP 6/09). Zaznaczyć też należało, że ze względu na treść <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 81;art. 81 ust. 1)">art. 81 ust. 1 ustawy z 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 1510) zasadność podniesionego w apelacji zarzutu naruszenia art. 69 ust.1 tej ustawy zależała od prawidłowości zastosowania w sprawie przepisu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej.</p>
<p>W myśl art. 8 ust. 2a ustawy systemowej za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">Kodeksem cywilnym</a> stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Niewątpliwie przepis ten ma zastosowanie w przypadkach, gdy pracodawca w celu realizacji swoich zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności zleca ich wykonanie innemu podmiotowi, a podmiot ten w celu wykonania zlecenia zatrudnia na umowę cywilnoprawną pracownika tego pracodawcy. „Pracodawca w wyniku tego rodzaju cywilnoprawnej umowy „o podwykonawstwo” przejmuje w ostatecznym rachunku rezultat takiej pracy” - w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 6.06.2018r., I UK 300/17) zaś umowy cywilnoprawne zawarte z podwykonawcą nie stanowią samodzielnych tytułów obowiązkowego podlegania ubezpieczeniom społecznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 20.06.2018 r., I UZ 15/18). Sytuacja taka miała niewątpliwie miejsce w rozpatrywanej sprawie - co przyznała odwołująca się spółka podnosząc w apelacji, że „nie wszystkie” umowy o świadczenie usług zawarte w spornym okresie przez <span class="anon-block">(...)</span> z ubezpieczoną A. <span class="anon-block">J.</span> były realizacją umów o podwykonawstwo zawartych przez <span class="anon-block">(...)</span> z odwołującą się spółką. Poza sporem pozostawało zatem to, że w spornym okresie <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, będąc pracownikiem apelującej, wykonywała na rzecz apelującej prace, które zlecił ubezpieczonej podwykonawca apelującej - <span class="anon-block">(...)</span>. Okoliczności te zresztą wynikały z prawidłowych ustaleń sądu I instancji opartych na zeznaniach prezesów zarządu spółki <span class="anon-block">(...)</span>: <span class="anon-block">M. H.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span> oraz na umowie o współpracy z 30.09.2011 r. zawartej pomiędzy spółkami <span class="anon-block">(...)</span>i <span class="anon-block">(...)</span>. Nie było też kwestionowane przez apelującą, że umowa ta stanowiła podstawę zawarcia pomiędzy jej stronami szeregu umów stanowiących podstawę do świadczenia przez <span class="anon-block">(...)</span> - jako podwykonawcy <span class="anon-block">(...)</span> - usług, do których realizacji zatrudniała licznych pracowników <span class="anon-block">(...)</span>, w tym i <span class="anon-block">A. J. (1)</span>. W tych okolicznościach zarzut niewłaściwego zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy systemowej należało ściśle wiązać z zarzutami naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 kpc</a>, a dotyczącymi wadliwych ustaleń Sądu w kwestii zleconych przez <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">A. J. (1)</span> czynności, które nie były związane z wykonywaniem przez <span class="anon-block">(...)</span> usług jako podwykonawcy <span class="anon-block">(...)</span>. Nie mogło bowiem budzić wątpliwości, że w przypadku, gdyby apelująca wykazała, że wynagrodzenia wypłacone <span class="anon-block">A. J. (1)</span> przez <span class="anon-block">(...)</span> nie dotyczyło zleceń realizowanych przez <span class="anon-block">(...)</span> w ramach podwykonawstwa na rzecz odwołującej się spółki to przepis art. 8 ust.2a ustawy systemowej w sprawie nie miałby zastosowania. Jak jednak zostało to już wyżej podniesione przeprowadzone w postępowaniu przed Sądem Okręgowym dowody wskazywały na zaplanowaną i długotrwałą (obejmującą również sporny okres) współpracę pomiędzy spółkami, której przedmiotem było świadczenie w charakterze podwykonawcy usług przez <span class="anon-block">(...)</span> na rzecz <span class="anon-block">(...)</span>. Umowa o współpracy pomiędzy spółkami z 30.09.2011 r. przewidywała wykorzystywanie do świadczenia usług podwykonawstwa pracowników współpracującej spółki (§ 1 pkt 4 umowy o współpracy) i pracownicy <span class="anon-block">(...)</span>, w tym <span class="anon-block">A. J. (1)</span>, byli w dużej liczbie i intensywnie do tych zleceń wykorzystywani przez <span class="anon-block"> spółkę (...)</span> - na co wskazywały dołączone do protokołu kontroli organu rentowego z 20.12.2016 r. kopie faktur wystawionych przez <span class="anon-block">(...)</span> za te usługi, ustalenia tego protokołu, co do liczby zleceniobiorców będących pracownikami odwołującej się spółki oraz zeznania <span class="anon-block">M. H.</span> i <span class="anon-block">M. B.</span>. Mając przy tym na uwadze wykluczający konkurencyjność obu spółek fakt zależność kapitałową <span class="anon-block"> spółki (...)</span> wobec <span class="anon-block"> spółki (...)</span> oraz fakt przyznania przez apelującą statusu podwykonawcy <span class="anon-block">(...)</span> wobec odwołującej się to należało uznać za uprawniony wniosek sądu I instancji, że w spornym okresie praca ubezpieczonej <span class="anon-block">A. J.</span> w ramach zawartych umów cywilnoprawnych ze <span class="anon-block">(...)</span> były świadczona na rzecz jej pracodawcy <span class="anon-block">(...)</span> - w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy systemowej. Twierdzenia natomiast apelującej, że nie wszystkie z tych umów, wykorzystujących pracę <span class="anon-block">A. J.</span>, były realizowane w relacji podwykonawstwa <span class="anon-block">(...)</span> w stosunku do apelującej winny zostać przez apelujące wykazane - w myśl przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 Kc</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego</a>. Okoliczności tych jednak apelująca nie wykazała bowiem ani nie przedstawiła dowodów na wystąpienie tych okoliczności, ani też nie złożyła wniosków dowodów mających je wykazać. Dowody przeprowadzone przed sądem I instancji nie wykazywały czy i w jakich datach <span class="anon-block">A. J.</span> wykonywała na rzecz <span class="anon-block">(...)</span> prace nie związane ze zleceniami udzielonymi <span class="anon-block">(...)</span> przez apelującą spółkę. Zeznania świadka <span class="anon-block">M. H.</span> i reprezentującego uczestnika <span class="anon-block">(...)</span> <span class="anon-block">M. B.</span> ogólnie tylko potwierdzały, twierdzenia apelującej, iż <span class="anon-block">(...)</span> realizowało również niezależne od <span class="anon-block">(...)</span> projekty - nie mniej jednak nie potrafili tych zdarzeń odnieść do umów wykonywanych przez <span class="anon-block">A. J.</span>. Również zeznania ubezpieczonej <span class="anon-block">A. J.</span>, wbrew twierdzeniom apelacji tych okoliczności nie wykazały bowiem ubezpieczona - jak zeznała - nie pamiętała lub nie posiadała wiedzy w kwestii, w których umowach zawartych przez nią z <span class="anon-block">(...)</span> spółka ta była podwykonawcą jej pracodawcy, a w których wykonywała samodzielny projekt. W szczególności nie zostały przedłożone Sądowi Okręgowemu te umowy realizowane w spornym okresie ze współpracy ze <span class="anon-block"> spółką (...)</span>, w których w charakterze zleceniodawcy uczestniczyła <span class="anon-block">A. J.</span>. W miejsce dowodów lub wniosków dowodowych na te okoliczności odwołująca się złożyła pismo z 26.03.2018 r. przyznające fakt wykonywanie przez <span class="anon-block">A. J.</span> zawartych z <span class="anon-block">(...)</span> umów w ramach zadań realizowanych przez tę spółkę na zlecenie <span class="anon-block">(...)</span> oraz ponownie przedstawiła twierdzenie, że część prac wykonanych przez <span class="anon-block">A. J.</span> wynikało z zadań własnych <span class="anon-block">(...)</span>. Brak jednak przedstawienia jakichkolwiek umów nie pozwalał na zweryfikowanie twierdzeń odwołującej się spółki. Wskazać też należało na wadliwość poglądu apelującej, że ponowione w tym piśmie jej stanowisko dotyczące braku wykonywania przez <span class="anon-block">A. J.</span> niektórych umów na rzecz apelującej należało uznać za okoliczność przyznaną w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 Kodeksu postępowania cywilnego</a>. Na żadnym bowiem etapie postępowania organ rentowy nie zmodyfikował swojego stanowiska o wykonywaniu przez ubezpieczoną umów cywilnoprawnych na rzecz apelującej przez cały sporny okres, a twierdzenia przeciwne <span class="anon-block">(...)</span> nie były skonkretyzowane co dat i kwot wynagrodzeń (podstaw wymiaru składek), aby można je było uznać za fakty w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 Kodeksu postępowania cywilnego</a>. Reasumując. W toku postępowania odwołująca się przyznała, że co najmniej cześć odpłatnych umów w spornym okresie zostało zawartych przez <span class="anon-block">A. J.</span> z <span class="anon-block">(...)</span> będącym podwykonawcą odwołującej się, co już pozwalało przedmiotową decyzję organu uznać za prawidłową co do zasady. Przeprowadzone dowody, a w szczególności umowa o współpracy z 30.09.2011 r., w sposób przekonujący przemawiały za przyjęciem ustalenia o stałym i zaplanowanym sposobie realizacji zobowiązań kontraktowych apelującej przy wykorzystywaniu zależnej spółki zatrudniającej na umowy cywilnoprawne pracowników odwołującej się. Natomiast twierdzenia apelującej o tym, że „nie wszystkie” umowy zlecenia świadczyła ubezpieczona na rzecz podwykonawcy apelującej nie zostały przez nią udowodnione. Mając powyższe na względzie apelację - jako bezzasadną - oddalono (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 kpc</a>).</p>
<p>O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym orzeczono, z uwzględnieniem wartości przedmiotu w wysokości zaskarżenia w wysokości 52032,24 zł, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1;art. 98 § 3)">art. 98 § 1 i § 3 Kpc</a> oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).</p>
<p>SSA Barbara Ciuraszkiewicz SSA Ireneusz Lejczak SSA Barbara Staśkiewicz</p>
<p>R.S.</p>
</div>