II OZ 1158/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2750/17 odrzucające skargę J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego dachu budynku mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2750/17, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", odrzucił skargę J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego dachu budynku mieszkalnego. Uzasadniając wydane orzeczenie Sąd stwierdził, że skarżący pomimo wezwania nie nadesłał prawidłowego odpisu skargi, bowiem jeden z załączników dołączonych do odpisu skargi nie był tożsamy z załącznikiem złożonym wraz ze skargą. A zatem, w ocenie Sądu, nieprawidłowe wykonanie wezwania przez skarżącego uzasadniało odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. M. (reprezentowany przez wyznaczonego z urzędu adwokata) wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił Sądowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że brak formalny, który skarżący wadliwie uzupełnił jest brakiem istotnym uniemożliwiającym Sądowi nadanie biegu skardze. Zdaniem skarżącego, w sytuacji wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji, gdzie organ ma możliwość zapoznania się z treścią skargi i nadesłania odpowiedzi na skargę, to brak odpisu skargi przeznaczonego dla organu administracji nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. W myśl natomiast art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który w przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia. Z akt sprawy wynika, że Sąd wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, wskazując w wezwaniu, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od odebrania wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 13 grudnia 2017 r. i w zakreślonym terminie tj. w dniu 18 grudnia 2017 r. złożył do Sądu odpis skargi wraz z załącznikami, jednak jeden z załączników – pismo z dnia 29 października 2017 r. ("Uzupełnienie wystąpienia wnioskodawcy z dnia 27 września 2017 r.") nie był tożsamy w swej treści z tak samo zatytułowanym pismem, złożonym wraz ze skargą. Trafnie przyjął więc Sąd pierwszej instancji, czego nie kwestionował również skarżący w złożonym zażaleniu, że J. M. wykonał wezwanie Sądu w sposób wadliwy, co spowodowało, że w wyznaczonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi w postaci nadesłania prawidłowego odpisu skargi. Skarżący podniósł jednak, że brak ten był brakiem nieistotnym, bowiem organ pomimo nienadesłania prawidłowego odpisu skargi miał możliwość zapoznania się ze skargą i nadesłania odpowiedzi na skargę, a zatem nie było przeszkód do nadania skardze dalszego biegu. Ustosunkowując się do powyższego zauważyć należy, że Sąd pierwszej instancji nie wzywał skarżącego o odpis skargi dla organu, ale dla jednego z uczestników postępowania, któremu powinien zostać doręczony prawidłowy odpis skargi. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są bowiem skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 P.p.s.a.). Natomiast zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z akt niniejszej sprawy wynika, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego są: J. M. (skarżący – reprezentowany aktualnie przez pełnomocnika), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ administracji) oraz Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. i D. M. – uczestnicy postępowania. Wskazani powyżej uczestnicy postępowania brali udział w postępowaniu administracyjnym, została im również doręczona zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r., nr [...]. Przy czym zaznaczyć należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest kwestia legitymacji procesowej stron czy uczestników postępowania, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Tak więc skoro skarżący w dniu 28 października 2017 r. nadesłał skargę wraz z dwoma odpisami (dla Sądu, dla organu i dla jednego uczestnika postępowania), to domaganie się przez Sąd pierwszej instancji kolejnego odpisu skargi dla drugiego uczestnika postępowania – było zasadne. Niedopełnienie natomiast obowiązku przedłożenia prawidłowego odpisu skargi we wskazanym przez Sąd siedmiodniowym terminie (co nie jest kwestionowane w zażaleniu) musiało skutkować jej odrzuceniem na mocy art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodne jest z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której Sąd stwierdził, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników – choćby jednego – zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. NSA wskazał również, że: "Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegany jako ograniczenie prawa do sądu. Sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. P.p.s.a. nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury." Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Dodatkowo należy dodać, że o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego z urzędu adwokata orzeka wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 P.p.s.a.).