II OZ 1332/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. M. i K. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/GL 637/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. M. i K. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...]. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nr [...] przy ul. [...] w L. doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez podłączenie przyborów sanitarnych znajdujących się w łazience lokalu na [...] przy ul. [...] w terminie do dnia 1 kwietnia 2014 r. W skardze z dnia 9 kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżących zawarł wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, argumentując go możliwością wyrządzenia szkody w postaci ewentualnego zniszczenia pieca gazowego jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków – rozszczelnienia pionu kanalizacyjnego i zalania wszystkich lokali mieszkalnych. Z opisu strony skarżącej wynika, że planowany przebieg rur kanalizacyjnych stwarza niebezpieczeństwo uszkodzenia ze względu na bardzo bliskie sąsiedztwo przewodu odprowadzającego gorące spaliny (około 1600C) z piecyka gazowego. W piśmie procesowym z dnia 30 czerwca 2014 r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] negatywnie odniósł się do złożonego wniosku akcentując, że rolą Wspólnoty Mieszkaniowej jest dążenie do wykonania remontu, na który zresztą skarżący wyrazili zgodę. A skoro podłączenie nie zostało wykonane, to nie można mówić o tym, czy stwarza ono zagrożenie, czy też nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 14 lipca 2014 r. (sygn. akt II SA/Gl 637/14) wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, okoliczności podniesione przez stronę skarżącą dają podstawy do uwzględnienia wniosku, ponieważ wykonanie spornych robót budowlanych w taki sposób, w jaki zostało to przedstawione we wniosku w istocie mogłoby doprowadzić do wystąpienia zagrożenia powstania znacznej szkody. Sąd wskazał, że ochrona, jaką daje art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), ma charakter prewencyjny, a wobec tego argumenty przedstawione w piśmie Zarządu Wspólnoty dotyczące zaplanowanego użycia odpowiednich materiałów, w świetle przywołanych przez skarżących okoliczności, nie trafiają do przekonania. Postanowieniem z 23 października 2014 r. (sygn. akt. II OZ 964/14) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, między innymi, że co do zasady wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem może powodować większą szkodę po stronie innych osób – m.in. właścicieli lokalu, na rzecz których prace miałyby być przeprowadzone. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji może być podyktowana interesem osób trzecich – w tym przypadku zapewnieniem im możliwości wykonywania prawa własności. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, to, czy planowane piony kanalizacyjne ulokowane są nieprawidłowo, będzie przedmiotem oceny sądu rozpoznającego skargę. Skarżący nie wykazali w sposób przekonujący, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki czy powstanie znacznej szkody. W szczególności nie wskazali dlaczego przebieg pionów kanalizacyjnych ma obecnie stwarzać zagrożenie uszkodzenia piecyka gazowego oraz rozszczelnienia rur, a wcześniej nie stwarzał, pomimo tego, że jest on tożsamy z pierwotnym jego ulokowaniem, którego skutecznie nie zakwestionowano. Sąd, oceniając wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, nie zważył dostatecznie racji wszystkich uczestników postępowania oraz nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy – zwłaszcza charakteru wykonywanych prac. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając ponownie sprawę, powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych sprawy, a także interes innych uczestników postępowania. Postanowieniem z 23 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek skarżących w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący nie wykazali bowiem w dostateczny sposób okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Argumenty strony zawarte w skardze sprowadzają się w zasadzie do zarzutów co do zasadności nałożonego obowiązku, nie dotyczą natomiast ewentualnej szkody (np. w majątku strony) jaka mogłaby powstać dla skarżących wskutek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Nie wskazują także, jakie trudne do odwrócenia skutki spowoduje wykonanie robót budowlanych. W ramach postępowania wpadkowego, wywołanego wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd nie dokonuje kontroli merytorycznej zaskarżonej decyzji, lecz jedynie ocenia wystąpienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie, określonych w art. 61 p.p.s.a. Przede wszystkim jednak, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, należy wziąć pod uwagę fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy robót budowlanych prowadzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...], polegających na wymianie pionu kanalizacji sanitarnej z rur żeliwnych. W trakcie tych robót lokal nr 15 pozbawiony został odpływu ścieków z łazienki, żeliwny odpływ kanalizacji został rozłączony w obrębie łazienki mieszkania nr 12. Wymienione natomiast w decyzji roboty budowlane mają na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a tym samym wyeliminowanie ewentualnych zagrożeń związanych z użytkowaniem zarówno lokalu, jak i całego budynku. Jak wynika z akt sprawy skarżący są właścicielami lokalu nr 12 i nie zgadzają się na podłączenie przez ich lokal odpływu ścieków z lokalu nr 15, powołując się na możliwość wyrządzenia im znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wskazali jednak dlaczego obecnie przebieg pionów kanalizacyjnych może stwarzać zagrożenie uszkodzenie piecyka gazowego oraz rozszczelnienia rur mimo, że jest on tożsamy z pierwotnym jego ulokowaniem, co wcześniej nie było przez nich kwestionowane. Tymczasem lokal nr 15 pozbawiony został odpływu ścieków z łazienki. Z materiału zawartego w aktach administracyjnych wynika, że rozłączenie nastąpiło pod sufitem łazienki w lokalu nr 12, bezpośrednio nad gazowym podgrzewaczem ciepłej wody użytkowej, to z kolei może spowodować w ocenie Sądu zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców całego budynku, jak również zagrożenie mienia. A zatem negatywnymi konsekwencjami wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Poza tym pozbawienie lokalu nr 15 odpływu ścieków z łazienki, ogranicza właścicieli tego lokalu w wykonywaniu przez nich przysługującego im prawa własności. Takiej też wykładni dokonał na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w omówionym wyżej postanowieniu. Oceną tą Sąd jest związany zgodnie z treścią art. 190 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zażalenie na postanowienie z 23 października 2014 r. wniosła B. M. i K. M. Podkreślili, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować zniszczenie pieca gazowego, zalanie ścieżki gazowej, zalanie wszystkich mieszkań w pionie i wybuch gazu. Wskazali, że rura odprowadzająca ścieki przechodziłaby nad piecem gazowym, w odległości 3,5 cm od rury spalinowej pieca gazowego podgrzewającego się do 160 stopni Celsjusza. Ponadto, wykonanie podłączenia polegałoby na podłączeniu rury odprowadzającej ścieki z lokalu nr 15 do znajdującej się w stropie kratki ściekowej, która z uwagi na swój ponad trzydziestoletni okres eksploatacji jest skorodowana i nieszczelna. Kratka ta jest nieszczelna, o czym świadczy fakt, że przed przystąpieniem do wymiany pionów, strop w miejscu, w którym znajduje się kratka ściekowa, puchł i pękał. Poprowadzenie ścieków przez tę kratkę może doprowadzić do zalania ścieżki gazowej. Dr. inż. B. M. w ekspertyzie wskazała, że "zalanie ścieżki gazowej może spowodować wyciek gazu – pozostawienie stanu dotychczasowego może spowodować katastrofę o niewyobrażalnych skutkach". Jak wynika z opinii technicznej, możliwe jest poprowadzenie odpływu z lokalu nr 15 w inny sposób. Ponadto, zgodnie z obowiązującymi normami, wydanymi przez Polski Komitet Normalizacyjny, zabrania się prowadzenia przewodów kanalizacyjnych nad przewodami gazowymi i elektrycznymi. W kwestii twierdzenia, że skoro odpływ z lokalu nr 15 przechodził wcześniej przez lokal skarżących, to nie ma obecnie żadnego zagrożenia, skarżący wskazali, że ponowne podłączenie tego odpływu będzie niewątpliwie stanowiło zagrożenie zarówno pod względem użytych materiałów (PVC, a nie żeliwo), jak również z uwagi na dalsze użytkowanie nieszczelnej kratki ściekowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wykonując zalecenia zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, doszedł do błędnej konkluzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien bowiem zostać uwzględniony. Skarżący wskazują, że w sytuacji, w której ściek zostanie poprowadzony przez kratkę ściekową, o której można sądzić, że jest nieszczelna (co potwierdzają zdjęcia, znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego oraz ekspertyzy), a następnie przez rurę wykonaną z PVC, a znajdującą się 3,5 cm nad źródłem ciepła (ponad 160 stopni Celsjusza), może dojść do rozszczelnienia przewodu, a w konsekwencji do zalania piecyka gazowego. To z kolei może spowodować niesprawność piecyka gazowego – a w konsekwencji nawet wybuch gazu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapobiegnie możliwości wystąpienia tego zagrożenia. Nawet jeżeli wcześniej użytkowano odpływ ściekowy o podobnym przebiegu, to nie znaczy to, że dalsze jego użytkowanie – przy zagrożeniu postępującym rozszczelnieniem kratki ściekowej – jest na pewno bezpieczne. Co więcej, planowany przewód ma być wykonany z PVC, a nie z materiałów odporniejszych na ciepło (jak np. żeliwo, z którego wykonany był wcześniejszy przewód). Jest oczywiste, że nad źródłem ciepła nie powinien przebiegać przewód kanalizacyjny, który może zostać uszkodzony w wyniku oddziaływania wysokiej temperatury. Wartością przemawiającą przeciwko wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwość swobodnego korzystania przez sąsiadów skarżących z łazienki. Jest to wartość mająca duże, a nawet podstawowe, znaczenie, jednak musi ustąpić wartości, jaką jest zapobieżenie możliwości wystąpienia katastrofy. Ryzyko, że taka możliwość istnieje, zostało wystarczająco uprawdopodobnione przez skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nawet jeżeli – hipotetycznie – uznać, że czynności procesowe podejmowane mogą być przez skarżących w złej wierze, nie zwalnia to od merytorycznej oceny trafności twierdzeń skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji sąd nie bada zasadności skargi, lecz jedynie zaistnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Oznacza to, że o zasadności samej skargi przesądzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.