II FZ 467/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2216/07 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 18 października 2007r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 2216/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 18 października 2007r., nr [..], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego W uzasadnieniu wskazano, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 18 lipca 2008 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do nadesłania, w terminie 7 dni, oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu skarżącego, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone dnia 24 lipca 2008 r., więc termin do uzupełnienia braków formalnych upłynął z dniem 31 lipca 2008 r. Pismo z dnia 6 sierpnia 2008 r. pełnomocnika strony skarżącej zostało potraktowane przez Sąd pierwszej instancji jako wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej. W piśmie tym pełnomocnik podkreślił, że przesłał skarżącemu egzemplarz pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że w dniu 24 lipca 2008 r. wyjechał na urlop, z którego wrócił w dniu 1 sierpnia 2008 r., a ustanowiony na ten czas zastępca nie dysponował adresem skarżącego. Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Sąd wezwał pełnomocnika do przedstawienia w terminie 7 dni pełnomocnictwa do występowania przed NSA pod rygorem pozostawienia wniosku o przywrócenie terminu bez rozpoznania. Pełnomocnik nadesłał oryginał pełnomocnictwa, które zostało dołączone do pisma z dnia 26 sierpnia 2008 r. Rozpoznając wniosek strony Sąd pierwszej instancji oparł się na art. 86 oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. i podkreślił, że powołane przez stronę okoliczności nie przemawiają za przywróceniem terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Przede wszystkim pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia pełnomocnictwa. Przebywanie na urlopie oraz brak dostępu "zastępcy" pełnomocnika skarżącego do adresu skarżącego nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Uznając, że niedochowanie przez pełnomocnika strony skarżącej terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej nie jest następstwem okoliczności od niego niezależnych, Sąd uznał, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r. pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 87 § 1 w związku z art. 46 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że jego pismo z dnia 5 sierpnia 2008 r. z informacją o przesłaniu skarżącemu druku pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu kasacyjnym było wnioskiem o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia Sądu z dnie 18 lipca 2008 r. Pełnomocnik strony wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że WSA w Warszawie pominął to, że zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2008 r., doręczonym w dniu 25 sierpnia 2008 r., wezwano pełnomocnika do usunięcia w ciągu 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed NSA, które zostało przedłożone przez pełnomocnika w dniu 26 sierpnia 2008 r. W świetle powyższego w ocenie pełnomocnika zaistniała sytuacja, w której Sąd odmówił pełnomocnikowi przywrócenie wnioskowanego jakoby przezeń terminu do wykonania zarządzenia z dnia 18 lipca 2008 r. i odmówił jednoczesnego wykonania zarządzenia z dnia 18 sierpnia 2008 r. i to w odniesieniu do tego samego przedmiotu obu tych zarządzeń, tj. przedstawienia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed NSA. Zarzucił, że pismo z dnia 5 sierpnia 2008 r. nie było oznaczone jako wniosek o przywrócenie terminu, lecz miało jedynie charakter informacyjny, więc ocena faktów zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie może być przyjęta za merytorycznie uzasadnioną. Nie jest też bez znaczenia, że regulacje zawarte w ustawie p.p.s.a. jednoznacznie określają elementy konieczne dla pisma w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym również nakazują oznaczenie jego rodzaju i nie stwarzają Sądowi podstawy do samodzielnego określania rodzaju pisma w razie braku jego oznaczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że jak wynika art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Przepis ten stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia. Powyższy wyjątek od zasady dewolutywności zażalenia uzasadniony jest względami ekonomi postępowania. Jednak aby można było uznać takie zażalenie w trybie autokontroli, zażalenie musi być oczywiście uzasadnione – wadliwość zaskarżonego postanowienia musi być zauważalna bez potrzeby dokonywania jego głębszej analizy (por. post. SN z dnia 20 maja 1999 r., II UZ 58/99, OSNAPiUS 2000, nr 15, poz. 602). W ocenie NSA, skoro pełnomocnik skarżącego podniósł w zażaleniu, że nie składał wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, należy uznać, że zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zaskarżone postanowienie należało uchylić, gdyż nie można rozpoznać wniosku, który nie został złożony i nie było potrzeby składania tegoż wniosku. Ponadto w przedmiotowej sprawie należy dokonać analizy kwestii czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika strony zarządzeniem z dnia 18 lipca 2008 r. do przedłożenia umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu przed NSA pod rygorem odrzucenia przedłożonej skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mich charakter pełnomocnictwa ogólnego - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw oraz tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Zawarta natomiast w art. 39 p.p.s.a. regulacja wskazuje, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: (1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; (2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; (3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; (4) odbioru kosztów postępowania. Oba rodzaje pełnomocnictwa, wymienione w powyższym przepisie, umocowują pełnomocnika do podejmowania wszelkich łączących się ze sprawą czynności zarówno przed wojewódzkim, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, tak w postępowaniu zwykłym jak i wznowieniowym. W przypadku pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnych spraw, czas trwania pełnomocnictwa pokrywa się z okresem prowadzenia sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia. Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy nie sposób nie podnieść, że z pełnomocnictwa z dnia 25 marca 2008 r. znajdującego się w aktach sądowych na karcie 70 r. wynika, że skarżący udzielił pełnomocnictwa dla adwokata J. P. - pełnomocnika z urzędu, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie pismem z dnia 27 lutego 2008 r., a pełnomocnictwo to obejmuje reprezentowanie strony w przedmiotowej sprawie przed sądami, innymi organami państwowymi oraz podmiotami z prawem substytucji. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wezwanie Sądu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2008 r. skierowane do adwokata J. P. do usunięcia dostrzeżonych braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do występowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w imieniu skarżącego pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej nie znajduje uzasadnienia. Uznać bowiem należy, że przedłożone przez stronę pełnomocnictwo ma charakter pełnomocnictwa do prowadzenia poszczególnej sprawy – w tym przypadku sprawy z zakresu umorzenia postępowania odwoławczego, gdyż z jego treści wyraźnie wynika, że dotyczy postępowania przed sądami w sprawie M. Z. przeciwko Ministrowi Finansów. Świadczy też o tym treść w.w. pisma ORA, w którym adwokat J. P. został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącego w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2216/07. Tym samym czas trwania pełnomocnictwa pokrywać się będzie z okresem prowadzenia sprawy, aż do jej prawomocnego zakończenia – czyli wydania prawomocnego wyroku. A zatem zakres tego pełnomocnictwa obejmuje także uprawnienie do sporządzenia i wniesienia w imieniu mocodawcy, skargi kasacyjnej do NSA. Uznać zatem należało, że wnoszący skargę kasacyjną pełnomocnik, był prawidłowo umocowany w sprawie i wniósł skargę kasacyjną w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.