II SA/Po 2098/03

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Barbara Koś Protokolant : ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006r. sprawy ze skargi M.I. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] roku nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek UZASADNIENIE Komendant Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 86b ust.1 i art. 51 f ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2 i 5 i art. 51 f ust. 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 114, poz. 739 ze zm.) zobowiązał M.I. do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że w dniu [...] roku o godz. 12.40 zatrzymano M.I. na giełdzie samochodowo – towarowej w C. za handel bez wymaganego zezwolenia oraz brak środków płatniczych umożliwiających pobyt na terenie Polski. Ponadto, cudzoziemka nie posiadała zezwolenia wojewody na prowadzenie działalności handlowej. Organ wskazał też, że przekroczyła granicę Polski w ramach ruchu bezwizowego w celu turystycznym. M.I. wniosła odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. Podniosła, że w dniu [...] roku przyjechała do Polski wspólnie z mężem V.I., który jest członkiem zarządu spółki "A" zarejestrowanej w rejestrze sądowym pod numerem [...], na dowód czego, przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] roku (sygn. akt [...]). Przedmiotem działalności spółki jest handel detaliczny i hurtowy artykułami spożywczymi i przemysłowymi. Działalność tę, spółka wykonuje także na terenie giełdy samochodowej w Z. Spółka prowadzi nadal działalność gospodarczą i rozlicza się z zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Dodała też, że w dniu [...] roku wspólnie z mężem przebywała na terenie giełdy i że pozostaje na jego utrzymaniu. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że brak jest podstaw do jej uchylenia. Organ administracji uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wyjaśnił, że M.I. została zatrzymana na terenie giełdy samochodowo – towarowej w Z. Z protokołu kontroli legalności pobytu, sporządzonego przez funkcjonariusza Straży Granicznej, wynika, że na terenie giełdy posiadała stoisko z odzieżą i tekstyliami i, że osobiście zajmowała się ich sprzedażą. W protokole z przesłuchania podała natomiast sprzeczne informacje. Twierdziła, że "nie pomaga mężowi w jego firmie" przyznając jednocześnie, że przebywała na giełdzie w celu pilnowania towaru. Ponadto, organ podkreślił, iż fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę nie stanowi podstawy do wykonywania pracy przez osobę fizyczną, gdyż wymaga ona zezwolenia wydanego przez właściwego wojewodę. Warunkiem uzyskania zezwolenia jest uzyskanie przez cudzoziemca wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Tymczasem M.I. przebywała na terenie Polski w ramach ruchu bezwizowego. M.I. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że udziałowiec działającej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest uprawniony do prowadzenia jej spraw, a także obrazę prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji, zobowiązującą skarżącą do opuszczenia terytorium Polski stanowiły dwie, wynikające ze wskazanej wyżej ustawy o cudzoziemcach, przesłanki – wykonywanie pracy bez zatrudnienia oraz brak środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu w Polsce. Zgodnie z art. 51 f ust. 1 w zw. z art. 52 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 114, poz. 739 ze zm.), jeżeli cudzoziemiec podjął zatrudnienie lub wykonywał inną pracę zarobkową, wbrew warunkom określonym w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. 2001, Nr 6, poz. 56 ze zm.), albo podjął inną działalność bez uzyskania wymaganego zezwolenia, bądź nie posiada środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu można zobowiązać do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do 7 dni. Jak wynika z powyższego, zaistnienie przesłanek, od których uzależnione jest wydanie decyzji zobowiązującej cudzoziemca do opuszczenia terytorium Polski nie musi być spełnione łącznie. Jednakże, ich zaistnienie nie może budzić żadnych zastrzeżeń. Musi być ustalone ponad wszelką wątpliwość. W ocenie organów I jak i II instancji skarżąca "wykonywała pracę bez wymaganego prawem zezwolenia". Twierdzenie to oparte zostało wyłącznie na podstawie wskazanej w protokole zatrzymania przyczyny - świadczenie pracy bez wymaganego zezwolenia oraz na podstawie protokołu legalności pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, z którego wynika, że skarżąca " prowadziła działalność handlową na bazarze na giełdzie samochodowej (k. 8v akt administracyjnych). Podkreślić należy, że sam fakt przebywania cudzoziemki na terenie giełdy samochodowo – towarowej w Z. na stoisku z odzieżą, w ocenie Sądu, nie stanowi podstawy do przyjęcia, iż skarżąca wykonywała pracę bez wymaganego zezwolenia, jak również, że prowadziła działalność handlową. Zgodnie z ustawą o cudzoziemcach użyte w niej określenie zezwolenie na pracę oznacza zezwolenie na pracę wydawane na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, Nr 90, poz. 844 i Nr 122, poz. 1143). Z kolei wskazana ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu również definiuje pojęcia takie jak "wykonywaniu pracy przez cudzoziemca", czy "zatrudnienie". Zatem organ administracji zobowiązując cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP w sytuacji, kiedy podjął zatrudnienie lub wykonywał inną pracę zarobkową winien mieć na uwadze, że chodzi wyłącznie o naruszenie warunków zatrudnienia określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z przepisami tejże ustawy zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą (art. 2 ust. 1 pkt 25). Natomiast nielegalnym zatrudnieniem lub wykonywaniem innej nielegalnej pracy zarobkowej jest zatrudnienie przez pracodawcę osoby bez zawarcia z nią w wymaganym terminie umowy o pracę na piśmie, niezgłoszenie osoby zatrudnionej lub wykonującej inną pracę zarobkową do ubezpieczenia społecznego, albo powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi nieposiadającemu zezwolenia na osiedlenie się lub statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i nieposiadającemu zezwolenia na pracę wydanego przez właściwy organ lub powierzenie wykonywania pracy na innym stanowisku albo na innych warunkach niż określone w zezwoleniu (art. 2 ust. 1 pkt 9). W tym zakresie brak jakichkolwiek ustaleń w przedmiotowej sprawie. Niezależnie zaś od tego, ani w protokole zatrzymania ani też w protokole legalności pobytu nie ma w istocie jakichkolwiek informacji, które pozwalałaby jednoznacznie stwierdzić czy i jakiego rodzaju czynności M.I. rzeczywiście wykonywała. W szczególności, nie opisano sposobu zachowania skarżącej w miejscu zatrzymania, tj. na przykład, czy zachęcała do kupna towaru bądź czy dokonywała jakichkolwiek czynności związanych ze sprzedawaniem towaru znajdującego się na stoisku. Wprawdzie sama skarżąca w protokole przesłuchania z dnia [...] roku (k. 7 akt administracyjnych) zeznała, iż podczas kontroli pilnowała towaru, ale okoliczność ta nie została w jakikolwiek sposób wyjaśniona przez organy wydające decyzje, zwłaszcza, iż w tym samym protokole skarżąca wskazała, iż nie pomaga mężowi w jego firmie i nie handlowała towarem znajdującym się na stoisku. Podobnie w kwestii posiadania środków niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu, organy również poprzestały na znajdującym się we wskazanych wyżej protokołach stwierdzeniu funkcjonariusza sporządzającego protokół " nie posiada wymaganej ilości środków płatniczych". Zdaniem Sądu, skoro skarżąca podnosiła, iż pozostaje na utrzymaniu męża, który prowadzi legalnie na terenie Polski działalność gospodarczą w formie spółki z o.o., której przedmiotem jest działalność polegająca na handlu detalicznym i hurtowym artykułami spożywczymi i przemysłowymi oraz, że działalność ta wykonywana jest m. in. na giełdzie samochodowo - towarowej w Z., to okoliczność tę również należało wyjaśnić, chociażby, przesłuchując męża skarżącej. Mając zatem na względzie powyżej wskazane braki w materiale dowodowym służącym do ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek