III Nsm 96/25

<p>Sygn. akt III Nsm 96/25</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">M. A. (1)</span> wystąpiła z wnioskiem o pozbawienie władzy rodzicielskiej <span class="anon-block">U. R.</span> nad małoletnią <span class="anon-block">O. R. (1)</span>.</p> <p>W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. A. (2)</span> wskazała, że uczestnik postępowania <span class="anon-block">U. R.</span> nie interesuje się córką. Wskazała, że w dniu 25 maja 2023 roku uczestnikowi postępowania została zawieszona władza rodzicielską nad małoletnią. Ojciec nie podjął starań o jej przywrócenie. <span class="anon-block">U. R.</span> od czasu opuszczenia zakładu karnego, które miało miejsce w listopadzie 2024 roku spotkał się z córką dwa, razy przy czym jedno spotkanie było w towarzystwie jego siostry, a na drugie przyjechał z kolegami. Oba spotkania trwały godzinę, a uczestnik postępowania nie bawił się z córką. <span class="anon-block">U. R.</span> ma zasądzone alimenty na rzecz córki, z których się nie wywiązuje. Uczestnik postępowania jest osoba uzależnioną od alkoholu i aktywne go spożywa. Podała również, że ojciec małoletniej przebywa w środowisku przestępczym.</p> <p>Zarządzeniem z 15 lipca 2025 roku Przewodnicząca ustanowiła dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania <span class="anon-block">U. R.</span> kuratora w osobie adwokata.</p> <p>Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania w odpowiedzi na wniosek wniosła o oddalenie wniosku w całości.</p> <p>W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek zaprzeczyła twierdzeniom wnioskodawczyni. Podkreśliła, że uczestnik postępowania przyjeżdżał realizować kontakty z małoletnią.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Małoletnia <span class="anon-block">O. A. (2)</span> <span class="anon-block">R.</span> urodzona <span class="anon-block">(...)</span> w <span class="anon-block">L.</span> jest córką <span class="anon-block">U. R.</span> i <span class="anon-block">M. A. (2)</span>.</p> <p>Wyrokiem z 25 maja 2023 roku w sprawie sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">G.</span> ustalił, że <span class="anon-block">U. R.</span> jest ojcem małoletniej <span class="anon-block">O. A. (1)</span>, nadał małoletniej nazwisko <span class="anon-block">A.</span>-<span class="anon-block">R.</span> oraz zawiesił władzę rodzicielską <span class="anon-block">U. R.</span> nad małoletnią <span class="anon-block">O. A. (1)</span> <span class="anon-block">R.</span>.</p> <p>Wyrokiem z 25 września 2024 roku w sprawie <span class="anon-block">(...)</span> Sąd Rejonowy w <span class="anon-block">P.</span> zasądził od <span class="anon-block">U. R.</span> na rzecz małoletniej <span class="anon-block">O. R. (2)</span> alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, do rąk przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki – <span class="anon-block">M. A. (1)</span>, poczynając od 25 września 2024 roku.</p> <p>Alimenty zasądzone od <span class="anon-block">U. R.</span> wypłacane są z Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 500 zł miesięcznie.</p> <p> <span class="anon-block">U. R.</span> nie utrzymuje kontaktu z małoletnią. Nadużywa alkoholu, przebywa w towarzystwie przestępczym. Odbywał karę pozbawienia wolności.</p> <p> <span class="anon-block">U. R.</span> odwiedził córkę dwa razy, w tym raz z siostrą, a raz z kolegami. Nie zachowywał się agresywnie wobec córki, ale nie wykazuje nią zainteresowania.</p> <p> <span class="anon-block">U. R.</span> kontaktuje się z matką dziecka, kiedy chce pożyczyć od niej pieniądze.</p> <p>Obecnie wszystkie decyzje odnośnie małoletniej podejmuje jej matka <span class="anon-block">M. A. (1)</span>.</p> <p> <em> <!-- -->(dowód: odpis skrócony aktu urodzenia k. 6, informacja k. 7, wyrok Sądu Rejonowego w Piszu z 25.09.2024r. w sprawie sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span> k. 9-9v, zeznania świadka <span class="anon-block">A. M.</span> e-protokół z 19.02.2026r. [00:04:03] k. 83-83v, przesłuchanie wnioskodawczyni <span class="anon-block">M. A. (1)</span> e-protokół 19.02.2026r. [00:14:26]. 00:17:17], [00:18:17] k. 83v)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 111;art. 111 § 1)">art. 111§ 1 k.r.o.</a> jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej.</p> <p>Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 109;art. 109 § 1)">art. 109 § 1 k.r.o.</a> jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.</p> <p>Kryterium zastosowania ingerencji sądu opiekuńczego na podstawie obu powyższych przepisów jest dobro dziecka i potrzeba ochrony tego dobra.</p> <p>Przyczyną zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 109)">art. 109 k.r.o.</a> jest stan zagrożenia dobra dziecka, natomiast w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 111)">art. 111 k.r.o.</a> samo istnienie zagrożenia dobra dziecka nie wystarcza, muszą być ponadto stwierdzone konkretne okoliczności wskazane w tym przepisie. Pozbawienie władzy rodzicielskiej, mimo że jest środkiem najsurowszym, nie musi być poprzedzone zarządzeniami z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 109)">art. 109 k.r.o.</a> (post. SN z dnia 3.12.98 r. II CKN 871/98).</p> <p>Zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 95;art. 95 § 1;art. 95 § 3)">art. 95 § 1 i § 3 k.r.o.</a> władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowywania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw, a powinna być wykonywana tak, jak tego wymagają dobro dziecka i interes społeczny. Nadto obowiązek ten dotyczy alimentowania dziecka (postan. SN z dnia 12.01.2000 r. III CKN 834/99). Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 96)">art. 96 k.r.o.</a> rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.</p> <p>Przez dobro dziecka rozumie się sytuację, w której dziecko przebywa i wychowywane jest w warunkach maksymalnie gwarantujących mu właściwy rozwój fizyczny i duchowy, w rodzinie – najlepiej naturalnej – w atmosferze miłości, w warunkach pozwalających zaspokoić rozsądnie rozumiane jego potrzeby i najpełniej rozwijać jego talenty i zdolność samodzielnego, twórczego działania oraz kształtować charakter w duchu określonych ideałów. Model ten jest zwrócony nie tylko na aktualną sytuację dziecka, ale także zwrócony ku jego przyszłości i raczej owa dalsza perspektywa ideału dojrzałego człowieka zyskuje preferencje w razie kolizji z wartościami rozpatrywanymi jedynie z punktu widzenia aktualnych potrzeb dziecka (<span class="anon-block">C. G.</span>: Pojęcie i funkcja „dobra dziecka” w polskim prawie rodzinnym i opiekuńczym, Studia <span class="anon-block">(...)</span>, t.XXXI, s.19).</p> <p>Ustawodawca używając słowa „rażące zaniedbania” dał tym samym do zrozumienia, że nie chodzi o wszystkie zaniedbania rodziców, ale tylko o te poważne i o dużym stopniu szkodliwości dla dziecka. Ustawodawca nie wymaga przy tym wystąpienia skutków zaniedbań, chociaż mogą one wskazywać na wystąpienie ich w „rażącym stopniu”. W piśmiennictwie i w orzecznictwie podkreśla się jednak, że zaniedbania rodziców o mniejszym ciężarze gatunkowym mogą również uzasadniać pozbawienie władzy rodzicielskiej, jeśli charakteryzują się dużym nasileniem złej woli, uporczywością i niepoprawnością (post. SN z dnia 19.06.97 r. III CKN 122/97). Trwały brak zainteresowania dzieckiem również powoduje stan rażącego zaniedbywania obowiązków rodzicielskich szczególnie w sytuacji, gdy stan ten nie ustaje i brak przy tym pozytywnej prognozy co do możliwości poprawy sytuacji małoletniego.</p> <p>Przenosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie zachodziły podstawy do pozbawienia <span class="anon-block">U. R.</span> władzy rodzicielskiej nad małoletnią <span class="anon-block">O. R. (1)</span>.</p> <p>W ocenie Sądu uczestnik postępowania rażąco zaniedbuje swoje obowiązki względem dziecka. Nie łoży na jego utrzymanie, spotyka się z dzieckiem sporadycznie – przy czym ostatni kontakt miał miejsce w 2024 roku. Nawet podczas spotkania z córką nie był nią zainteresowany. Uczestnik postępowania nie interesuje się zdrowiem, rozwojem ani potrzebami małoletniej.</p> <p>Ponadto <span class="anon-block">U. R.</span> prawdopodobnie cierpi na chorobę alkoholową. Zdaniem Sądu osoba nadużywająca alkoholu nie jest w stanie prawidłowo wykonywać władzy rodzicielskiej. Ojciec małoletniej obraca się w środowisku przestępczym, co w sposób oczywisty zagraża dobru małoletniej.</p> <p>Podkreślić należy, iż pozbawienie władzy rodzicielskiej nie jest jednoznaczne z zakazem kontaktowania się z dzieckiem. Uczestnik postępowania ma prawo kontaktować się z córką. Nie będzie mógł natomiast współdecydować w sprawach dotyczących dziecka, a więc związanych z jego kształceniem, leczeniem, wyjazdami za granicę, wypoczynkiem zimowym, letnim, itp.</p> <p>Pozbawienie władzy rodzicielskiej nie oznacza również, że uczestnik postępowania nie może czynić starań o jej przywrócenie. Jeżeli <span class="anon-block">U. R.</span> będzie zachowywał się poprawnie, regularnie kontaktował się z dzieckiem, troszczył o jego potrzeby i rozwój, płacił alimenty, będzie mógł wnosić o przywrócenie mu władzy rodzicielskiej. Oczywiście nie nastąpi to od razu. Podkreślić należy, iż małoletnia <span class="anon-block">O. R. (1)</span> nie widziała ojca blisko dwa lata, a ostatnie spotkanie trwało zaledwie godzinę. W rzeczywistości małoletnia nie zna swojego ojca. Będzie zatem potrzebowała czasu, aby odbudować więź z ojcem i nabrać do niego zaufania.</p> <p>Mając na uwadze powyższe, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 111;art. 111 § 1)">art. 111 § 1 kro</a>, Sąd pozbawił <span class="anon-block">U. R.</span> władzy rodzicielskiej nad małoletnią <span class="anon-block">O. R. (2)</span>.</p> <p>Na podstawie § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej oraz § 4 pkt 4) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Sąd przyznał kuratorowi adwokatowi <span class="anon-block">K. C.</span> wynagrodzenie w kwocie 590,40 złotych, w tym podatek VAT, które do kwoty 296 złotych nakazał wypłacić z zaliczki, a pozostałą kwotę 294,40 złotych nakazał wypłacić ze środków budżetowych Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Piszu.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 13;art. 13 § 2)">art. 13 § 2 k.p.c.</a> Sąd odstąpił od obciążania wnioskodawczyni brakującą częścią zaliczki.</p> <p>O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a> </p> </div>