VI SA/Wa 403/06

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 403/06 oddalającego skargę R. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 403/06 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę pana R. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej, przy czym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006 r. stwierdzono prawomocność powyższego orzeczenia. W dniu 5 listopada 2007 r. pan R. P. wniósł do Sądu pismo, w którym zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 kwietnia 2006 r. podkreślając, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższej czynności. W uzasadnieniu podniósł, iż w zawiadomieniu o wyznaczeniu terminu rozprawy zawarto pouczenie, że stawiennictwo jest nieobowiązkowe a o oddaleniu skargi dowiedział się z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 23 października 2007 r. Skarżący, powołując się na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2005 r. sygn. akt. II FZ 776/05, stwierdził, iż w sytuacji, w której w zawiadomieniu o wyznaczeniu terminu rozprawy został poinformowany o tym, że jego obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie powinien zostać pouczony, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku. Tym samym, wywodzi skarżący, mylne pouczenie o środkach zaskarżenia bądź brak takiego pouczenia oraz nieznajomość procedury sądowej uprawdopodobniają brak winy po jego stronie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. z zastrzeżeniem w § 5, iż po upływie roku od uchybionego terminu jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w wypadkach wyjątkowych. Należy podnieść, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, uprawdopodobnienie braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak H. Knysiak – Molczyk w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod redakcją Tadeusza Wosia, Wydawnictwo LexisNexis z 2005 r. str. 334). Na stronie ciąży obowiązek dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, przy czym nie uzasadnia przywrócenia terminu zarówno dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa, jak i powoływanie się na nieznajomość prawa (tak B. Dauter "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz", Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska Sp. z o. o. z 2006 r. str. 210). Jednocześnie, jak jednoznacznie podkreślił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 lutego 1999 r. sygn. akt I CKN 802/98, na tle analogicznych rozwiązań przyjętych na gruncie Kodeksu postępowania cywilnego, brak winy w uchybieniu terminu, nawet oczywisty nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli minął rok od upływu tego terminu, a rozpoznawany wypadek nie ma charakteru wyjątkowego. Powyższe ma na celu ochronę utrwalonego na skutek upływu czasu, stanu powstałego w wyniku uchybienia terminu przewidzianego do podjęcia czynności procesowej. Powrót do sytuacji sprzed upływu tego terminu jest możliwy tylko w wypadku wyjątkowym. Zaznaczyć należy, że ustawodawca zastrzegając, że przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia jest dopuszczalne jedynie wyjątkowo, nie wyjaśnia pojęcia przypadku wyjątkowego, pozostawiając jego ocenę sędziemu rozpoznającemu wniosek, odwołując się do jego bezstronności, doświadczenia oraz poczucia sprawiedliwości. Przenosząc powyższe rozważenia na grunt niniejszej sprawy oraz dokonując oceny całokształtu argumentacji przedstawionej przez skarżącego w skierowanym do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, Sąd uznał, iż przedstawione przez skarżącego okoliczności nie stanowią wypadku wyjątkowego przemawiającego za przywróceniem terminu do dokonania powyższej czynności. Podkreślić należy, iż skarżący został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy oraz pouczony, iż niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Tym samym był świadomy, iż sprawa z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...] będzie rozpoznana przez Sąd na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2006 r. Jednakże pan R. P. pomimo posiadania wiedzy o terminie rozprawy oraz możliwości rozstrzygnięcia sprawy bez jego udziału na rozprawie, nie przedsięwziął żadnych działań celem uzyskania informacji w Sądzie o wyniku sprawy oraz przysługujących mu środkach odwoławczych. Jak podkreślił natomiast Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 czerwca 1997 r. sygn. akt I PKN 194/9, nieobecność na rozprawie w sytuacji, gdy strona mogła dowiedzieć się o tym, że zapadł na niej wyrok, np. telefonicznie, nie usprawiedliwia spóźnienia w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu żądania doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. Trudno tym samym uznać, iż wystąpiły w przedmiotowej sprawie okoliczności, które uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia oraz nie do przezwyciężenia a przy tym stanowiły wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. W ocenie Sądu nie znajduje również uzasadnienia powoływanie się przez skarżącego na brak pouczenia, jako wyjątkową okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd jest co prawda zobligowany na podstawie art. 6 p.p.s.a. do udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, jednakże, jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lutego 1999 r. sygn. II UKN 20/99 (OSNAPiUS 2000, nr 18. poz. 695) wskazówki te należy interpretować jako takie, bez których strona niemająca pomocy prawnej pozbawiona byłaby wpływu na toczący się proces i przez to nie mogła zrealizowac swoich uprawnień. Wymóg udzielenia stronie wskazówek nie oznacza natomiast konieczności przestrzegania jej przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o własne interesy i zalecania takich działań, które każdy dorosły i zapobiegliwy człowiek podejmuje z własnej inicjatywy w swoich życiowych sprawach na podstawie własnych doświadczeń życiowych (tak J. P. Tarno w Komentarzu do Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo LexisNexis z 2006 r. str. 49). Niewątpliwie natomiast za takie działanie należy uznać podjęcie kroków przez stronę skarżącą celem uzyskania informacji o wyniku postępowania i ewentualnym sposobie jego zaskarżenia w dacie posiedzenia lub bezpośrednio po niej, bądź telefonicznie, bądź też przez osobiste stawiennictwo w siedzibie Sądu i wgląd w akta sprawy, w szczególności, iż protokół z posiedzenia Sądu w dniu 21 kwietnia 2006 r. zawiera pouczenie w przedmiotowym zakresie. Skarżący tymczasem dopiero po upływie 18 miesięcy od rozpoznania sprawy przedsięwziął czynności w celu powzięcia wiadomości o rezultacie postępowania sądowoadministracyjnego, a takie zachowanie świadczy w ocenie Sądu o braku wykazania przez stronę staranności i dbałości w toku postępowania sądowego. Z powyższych względów na mocy art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.