III U 364/25

<p>Sygn. akt III U 364/25</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 15 kwietnia 2026r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Suwałkach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <table> <colgroup> <col width="185"/> <col width="440"/> </colgroup> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->sędzia Piotr Witkowski</strong> </p> </td> </tr> <tr> <td> <p> <strong> <!-- -->Protokolant:</strong> </p> </td> <td> <p> <strong> <!-- -->Marta Majewska-Wronowska</strong> </p> </td> </tr> </table> <p>po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026r. w Suwałkach</p> <p>sprawy <strong> <!-- --> <span class="anon-block">I. Ł.</span> </strong> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>o emeryturę pomostową</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">I. Ł.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w <span class="anon-block">S.</span> </p> <p>z dnia <span class="anon-block">(...)</span>r. znak <span class="anon-block">(...)</span> </p> <p>1.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->oddala odwołanie; </em> </strong> </p> <p>2.  <strong> <!-- --> <em> <!-- -->zasądza od <span class="anon-block">I. Ł.</span> na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.</em> </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">S.</span> decyzją z dnia <span class="anon-block">(...)</span>. odmówił <span class="anon-block">I. Ł.</span> prawa do emerytury pomostowej.</p> <p>W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy z dnia 19.12.2008r. o emeryturach pomostowych</a> (tj. Dz. U. z 2024r., poz. 1696 ze zm.) prawo do emerytury przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1.  urodził się po dniu <span class="anon-block">(...)</span>.;</p> <p>2.  ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p> <p>3.  osiągnął wiek wynoszący dla mężczyzn co najmniej 60 lat;</p> <p>4.  ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący dla mężczyzn co najmniej 25 lat;</p> <p>5.  po dniu 31.12.2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub pracę o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy.</p> <p>Zakład odmówił przyznania emerytury pomostowej <span class="anon-block">I. Ł.</span>, ponieważ po dniu 31.12.2008r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 powołanej ustawy.</p> <p>Do stażu pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił 18 lat 2 miesiące i 27 dni zatrudnienia od <span class="anon-block">(...)</span> do <span class="anon-block">(...)</span>., z wyłączeniem okresów nieskładkowych oraz urlopu bezpłatnego.</p> <p>Po 31.12.2008r. <span class="anon-block">I. Ł.</span> nie został zgłoszony w ZUS jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych. Zgodnie natomiast z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 38)">art. 38 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, w przypadku wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze po 31.12.2008r., płatnik składek jest zobowiązany dokonać zgłoszenia pracownika na drukach <span class="anon-block">(...)</span> do 31 marca danego roku kalendarzowego za poprzedni rok. W przypadku wystąpienia z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej, zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach w danym roku kalendarzowym, płatnik składek przekazuje do Zakładu w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia wniosku.</p> <p>Zakład wskazał również, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 49)">art. 49 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, prawo do tej emerytury przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1.  urodził się po dniu 31.12.1948r.;</p> <p>2.  na dzień 1.01.2009r. udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 niniejszej ustawy wynoszący co najmniej 15 lat, tj. pracy wymienionej w załączniku 1 lub 2 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>;</p> <p>3.  osiągnął wiek wynoszący dla mężczyzn co najmniej 60 lat;</p> <p>4.  ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący dla mężczyzn co najmniej 25 lat.</p> <p>Zakład odmówił <span class="anon-block">I. Ł.</span> też przyznania emerytury pomostowej na tej podstawie, ponieważ na dzień 1.01.2009r. nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, wynoszącej co najmniej 15 lat.</p> <p>Do pracy wykonywanej w warunkach szczególnych zgodnie z art. 4 w związku z art. 49 ustawy pomostowej nie został zaliczony okres zatrudnienia od <span class="anon-block">(...)</span> do <span class="anon-block">(...)</span>, ponieważ pracodawca nie potwierdził, że <span class="anon-block">I. Ł.</span> w okresie wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 1 lub 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych z dnia 19.12.2008r.</a> </p> <p>W odwołaniu od tej decyzji <span class="anon-block">I. Ł.</span> zarzucił jej błędną ocenę zgromadzonego w jego sprawie materiału dowodowego i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu emerytury pomostowej poprzez zaliczenie mu stażu pracy po 31.12.2008r. jako pracy w szczególnych warunkach, wobec zgromadzenia odpowiedniego stażu pracy w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze.</p> <p>Wskazał, iż od 1987r. niezmiennie pracuje na stanowisku pracownika <span class="anon-block">(...)</span> i po dniu 31.12.2008r. nadal pracował w warunkach szczególnych i jego stanowisko pracy nie uległo zmianie, nie zmieniły się warunki zatrudnienia, charakter pracy oraz rodzaj wykonywanych obowiązków. Niezrozumiałym jest dla niego, dlaczego z jednym dniem przestał pracować „w szczególnych warunkach” w sytuacji, w której w zakresie warunków zatrudnienia i charakteru czynności zawodowych nie zaszła choćby najmniejsza zmiana. O fakcie tym, mogą zaświadczyć świadkowie, którzy pracowali z nim co najmniej 20 lat.</p> <p>Według jego wiedzy, jego pracodawca również uiszczał za niego składki na fundusz emerytur pomostowych po 2009r. Niemniej jednak, z jego informacji wynika, iż pracodawca trzykrotnie składał korektę deklaracji zusowskich w zakresie funduszu emerytur pomostowych. Jako pracownik, stale pracujący na tym samym stanowisku pracy, w tych samych warunkach i w tym samym charakterze nie może ponosić konsekwencji zmian decyzji, błędnie złożonych deklaracji, bądź zmiany zdania własnego pracodawcy.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy zaskarżonej decyzji.</p> <p>Podkreślił, że zgodnie z art. 51 ustawy płatnik składek zobowiązany jest do wystawienia zaświadczenia o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy za okresy przypadające przed 1.01.2009r. (o ile prace te wymienione zostały w załączniku 1 lub 2 ustawy).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Odwołania za uzasadnionego uznać nie można było. </strong> </p> <p>Odwołujący się nie spełnia bowiem warunków do otrzymania prawa do emerytury pomostowej.</p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12)">art. 5 – 12</a>, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1.  urodził się po dniu 31.12.1948r.;</p> <p>2.  ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p> <p>3.  osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;</p> <p>4.  ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>5.  po dniu 31.12.2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy.</p> <p>Natomiast na podstawie art. 49 tej ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p> <p>1.  po dniu 31.12.2008r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;</p> <p>2.  spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i art. 5-12;</p> <p>3.  w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p> <p>Z unormowania tego wynika, że przy nabywaniu prawa do emerytury pomostowej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, uwzględnieniu podlegają przypadające przed dniem 1.01.2009r. okresy pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 i art. 33 ustawy emerytalnej, jednakże wyłącznie w sytuacji spełnienia przez ubezpieczonego wszystkich pozostałych przesłanek określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4</a>, gdyż muszą one być spełnione łącznie. Przy spełnieniu warunków formalnych, warunkiem koniecznym jest praca po 31.12.2008r. w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze określonych <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawą o emeryturach pomostowych</a>, wskazana w wykazie prac, stosownie do art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Te wskazane w wykazie prace, stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a> prace w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, są jeszcze bardziej „szczególne”, niż obowiązujące przez 1.01.2009r.</p> <p>Jeżeli natomiast osoby ubiegające się o emeryturę pomostową nie spełniają warunku kontynuowania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy i emeryturach pomostowych po 31.12.2008r., to – zgodnie z art. 49 tej ustawy – muszą spełniać warunek 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy przed 1.01.2009r.</p> <p>Analizując sytuację prawną odwołującego się w aspekcie powołanych przepisów o emeryturach pomostowych, to nie można w sprawie mówić, aby spełnił on warunki pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Rozważając aspekty sprawy wskazać należy, że dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1.06.2010r. II UK 21/10, z którym w pełni należy się zgodzić, gdyż prawo do emerytury pomostowej zależy od charakteru pracy rzeczywiście wykonywanej, a nie takiej, jaka widnieje w dokumentacji pracowniczej. W związku z tym, nawet opłacanie za pracownika składki na emeryturę pomostową nie może powodować uznania, że takiemu pracownikowi należy się emerytura pomostowa. Zresztą zatrudniająca odwołującego się od 19.06.2006r. do nadal firma <span class="anon-block">(...)</span> (<span class="anon-block">(...)</span>) nie potwierdziła opłacania za odwołującego się składek na emeryturę pomostową, składając na te okoliczności pismo z dnia 12.03.2026r.</p> <p>Charakter pracy natomiast odwołującego się, wynikający i z jego wyjaśnień i akt osobowych jak i zeznań świadka <span class="anon-block">J. D.</span> wykluczają uznanie pracy odwołującego się jako pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Tak przez 1.01.2009r., jak i po 31.12.2008r. odwołujący się pracował jako <span class="anon-block">(...)</span>na stanowisku <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">(...)</span>, która to praca stanowiła tylko pracę w szczególnych warunkach według rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach (Dz. U. z 1983r., Nr 8, poz. 43), a nie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych</a>.</p> <p>Wprawdzie pracodawca <span class="anon-block">(...)</span> wystawił odwołującemu się zaświadczenie w dniu 11.04.2024r. i świadectwo w dniu <span class="anon-block">(...)</span> , że od 1.01.2009r. pracuje on w szczególnym charakterze wykonując prace przy bezpośrednim sterowaniu <span class="anon-block">(...)</span> mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego, wskazane w załączniku <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (nr 2)">nr 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, ale nie jest to prawdą. Praca odwołującego się po 31.12.2008r., jak on sam wskazał, nie zmieniła się. Nadal jest on <span class="anon-block">(...)</span> wykonującym pracę jak wyżej wskazane, co wynika i z zeznań świadka <span class="anon-block">J. D.</span> i dokumentacji pracowniczej. Nie jest to zaś żadna praca przy sterowaniu procesami technologicznymi, tym bardziej przy bezpośrednim sterowaniu tymi procesami, nie mówiąc już, że mogła stanowić zagrożenie poważnej awarii i to ze skutkiem dla bezpieczeństwa publicznego. Jest to zwykła praca robotnicza wykonywana w przeważającej mierze ręcznie, ewentualnie z użyciem magazynowych środków transportowych (<span class="anon-block">(...)</span>, jego przetransportowanie i odpowiednie ułożenie według otrzymanych już wytycznych – zeznania świadka <span class="anon-block">J. D.</span>, którym odwołujący się nie zaprzeczył.</p> <p>Mając więc na uwadze powyższe, nie można było odwołującemu się przyznać emerytury pomostowej. Samo bowiem świadectwo pracy o tym nie decyduje. Organ rentowy, tak jak i sąd, może zakwestionować świadectwo pracy potwierdzające wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych, które jak każdy dokument nieurzędowy w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 244;art. 244 § 1;art. 244 § 2)">art. 244 § 1 i 2 kpc</a> podlega kontroli zarówno co do prawidłowości wskazanych w nim faktów, jak i co do prawidłowości wskazanej podstawy prawnej, gdyż podmiot wydający to świadectwo nie jest organem państwowym ani organem wykonującym zadania z zakresu administracji państwowej (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24.09.2008r. III AUa – Lex 478688 i Sądu apelacyjnego w Katowicach z dnia 4.11.2008r. III AUa 3113/08 – Lex 552003). Prawo do emerytury nie zależy od woli organu rentowego ani sądu, czy też nawet przyznania okoliczności faktycznych przez organ rentowy, lecz od rzeczywistego spełnienia przez ubezpieczonego warunków określonych w ustawie. Sąd zawsze musi badać z urzędu – czy ubezpieczony faktycznie spełnia wszystkie warunki ustawowe do nabycia prawa do emerytury. Tak choćby Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 10.12.2014r. IIII AUa 364/14.</p> <p>Zważywszy na powyższe Sąd na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477 ^{<!-- -->14}§ 1 kpc</a> oddalił odwołanie.</p> <p>O kosztach orzekł na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98;art. 98 § 1)">art. 98 § 1 kpc</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 99)">art. 99 kpc</a>. Odwołujący się przegrał sprawę, więc obowiązany jest organowi rentowemu zwrócić poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego rady prawnego. Ich wysokość określa rozporządzenie z dnia 22.12.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023r., poz. 1935).</p> <p>sędzia Piotr Witkowski</p> </div>