I OSK 39/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1076/09 w sprawie ze skargi B.W. i R.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/GL 1074/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy: B. i R. W. wnioskiem z 18 maja 2009 r. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w Imielinie, oznaczonej jako działki nr [...] i [...] w prawo własności oraz o udzielenie 90% bonifikaty z tytułu przekształcenia. Do wniosku dołączyli przelewy emerytur, a 8 czerwca 2009 r. przesłali oświadczenie o dochodach oraz opinię prawną wskazującą, że pobierana przez Barbarę W. dieta radnego nie stanowi dochodu i nie powinna być uwzględniona przy jego ustaleniu, jako podstawy do udzielenia bonifikaty. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Starosta Bieruńsko-Lędziński w pkt 1 przekształcił prawo użytkowania ww. działki w prawo własności, w pkt 2 odmówił udzielenia bonifikaty, a w pkt 3 ustalił jednorazową opłatę za przekształcenie. Odmowę udzielenia bonifikaty Starosta uzasadnił przekroczeniem kryterium dochodowego, do którego doliczył dietę radnego. B. i R. W. wnieśli odwołanie od pkt 2 i 3 tej decyzji, zaś Samorządowe Kolegium, wskazaną na wstępie decyzją, utrzymało decyzję Starosty w zaskarżonych punktach w mocy. Organ odwoławczy, uzasadniając wliczenie diety do dochodu, od którego zależy udzielenie bonifikaty, odniósł się do przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, orzecznictwa i doktryny i stwierdził, że diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich stanowią dochody, tyle że nieopodatkowane. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, że organy, ustalając dochód skarżących, na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1458 ze zm.), zasadnie wliczyły do niego diety radnego, pobierane przez Barbarę W.. Ustawa ta, podkreślił Sąd, nie zawiera własnej definicji dochodu, a wobec tego należy odnieść się do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, do jej art. 9 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 17. Z przepisów tych wynika, że diety są dochodem, a jedynie wolnym od opodatkowania do kwoty 2280 zł miesięcznie, co powoduje ich wliczenie do dochodu, o którym mowa w art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – uznał Sąd. Reprezentowani przez adwokata, B. i R. W. wnieśli skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia, jak również decyzji organów obu instancji i zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego: a) art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) w zw. z art. 75 § 2 k.p.a. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dieta radnego organu samorządu terytorialnego jest składnikiem dochodu, o którym mówi wskazany art. 4 ust. 8 oraz dokonanie ustaleń wysokości dochodu wbrew treści złożonego przez skarżących oświadczenia bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, b) art. 21 ust. 1 pkt 17 w zw. z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędną wykładnię norm prawnych nimi objętych, a w szczególności przyjęcie wbrew brzmieniu tych przepisów, że dieta radnego jest dochodem, tyle że nieopodatkowanym, co z tych przepisów nie wynika; 2) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 106 § 3 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na niedopuszczeniu jako dowodów i niewzięciu pod uwagę dokumentów w postaci zaświadczeń Urzędu Skarbowego o dochodach skarżących mimo przesłania ich do akt sprawy przed terminem rozprawy, na której zapadł zaskarżony wyrok. Skarga kasacyjna R. W.a została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 listopada 2010 r. Odpowiadając na skargę kasacyjną, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach podkreśliło, że akceptuje zaskarżony wyrok i nie zgadza się z zarzutami podniesionym w tej skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Nietrafne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. sporządził uzasadnienie, przedstawiając stan sprawy, a także swoją ocenę i wykładnię przepisów. Natomiast co do naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. w sprawie nie było potrzeby sięgania do zaświadczenia Urzędu Skarbowego, bowiem miał on charakter wyłącznie merytoryczny, polegający na wykładni przepisów dotyczących ustalenia dochodu, o którym mowa w art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), dalej "ustawa", w aspekcie wliczenia do niego bądź nie diety radnego. Art. 4 ust. 8 ustawy stanowi, że udzielenia bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dokonuje się, gdy dochód miesięczny na jednego członka rodziny nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono o przekształcenie prawa. Ustawa, jak to zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, nie zawiera definicji dochodu na swój użytek, zatem należy odnieść to pojęcie do przepisów, które je definiują. Takimi są przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i do art. 9 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy Sąd się odwołał. Art. 9 ust. 1 ustawy o podatku stanowi, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych m.in. w art. 21. Już z tego przepisu, tj. art. 9 ust. 1, wynika, że w art. 21 zostały wymienione dochody, skoro mowa jest o opodatkowaniu wszelkiego rodzaju dochodów, z wyjątkiem wymienionych w przepisie art. 21. Z kolei art. 21 zamieszczony jest w rozdziale zatytułowanym "Zwolnienia przedmiotowe" od podatku dochodowego. Wśród tych zwolnień ust. 1 wymienia w pkt 17 diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł. Z zestawienia tych przepisów, tj. art. 9 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 17 wynika, że dieta jest dochodem, tyle że wolnym od podatku, ale wyłącznie do kwoty 2280 zł, zatem podlegającym już opodatkowaniu powyżej tej kwoty. W sprawie nie ma wątpliwości, że pojęcie diety związane jest z wykonywaniem funkcji radnego. Nie popełniły zatem błędu co do rozumienia pojęcia dochód, o którym mowa w art. 4 ust. 8 ustawy ani organy, ani Wojewódzki Sąd, uznając, że należy do niego wliczyć dietę B. W. z tytułu pełnienia funkcji radnego. W kwestii ustalenia dochodu organy nie tylko mogły, ale i powinny były dokonać takiego wliczenia, bez względu na złożone oświadczenia w sprawie dochodu. W skardze kasacyjnej zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi błędną wykładnię art. 9 ust. 2 ustawy o podatku. Jednak zarzut ten jest nietrafny, bowiem Wojewódzki Sąd w ogóle do tego pojęcia się nie odnosił i nie dokonywał jego wykładni. Zajmował się art. 9 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 17 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku. Dwóch pierwszych przepisów nie zinterpretował błędnie, o czym była mowa wyżej, co do trzeciego skarga kasacyjna nie stawia zarzutu, nie ma więc obowiązku się do niego odnosić, co wynika z art. 183 § 1 P.p.s.a. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.