II FZ 700/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1006/12 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 1006/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia W. K. (dalej jako: "skarżący") w sprawie ze skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 kwietnia 2012 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: Postanowieniem z dnia 5 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 6 lipca 2015 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ponieważ skarżący w zakreślonym terminie nie usunął braków formalnych zażalenia. Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. skarżący złożył zażalenie, a także wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 6 sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał na znaczną odległość pomiędzy miejscem zamieszkania skarżącego a siedzibą Sądu i na generowane w związku z tym koszty dojazdu, na ponoszenie których strony nie stać. Do wniosku dołączył odpis zażalenia z dnia 6 sierpnia 2015 r. We wskazywanym na wstępie postanowieniu Sąd I instancji odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia. Powołując się na art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a") oraz art. 87 p.p.s.a. Sąd wskazał, że dla przywrócenia terminu konieczne jest spełnienie jednocześnie dwóch przesłanek: uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy oraz dokonanie czynności, której termin został uchybiony. W odniesieniu do przesłanki braku winy w uchybieniu terminu sąd wskazał, że można o niej mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu I instancji wskazane przez skarżącego przyczyny uchybienia nie mogą być uznane za wyłączające winę w uchybieniu. Przy ocenie istnienia winy strony należy wziąć pod uwagę czynnik należytej staranności, którą winna zachować strona należycie dbająca o swoje interesy. Badając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarżący takiej staranności nie dochował. Z tych względów Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełniania braków formalnych zażalenia. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Regułą w postępowaniu sądowym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Niniejsza zasada nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu, którą strona winna uprawdopodobnić we wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok NSA z 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, Mo. Praw. 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2.10. 2002 r., V SA 793/03, Mo. Praw. 2002/23/1059). Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do Sądu, który winien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Z art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uznać należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w rozpatrywanym stanie faktycznym skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia odpisów zażalenia. Skarżący wskazywał na znaczną odległość (100 km), jaka dzieli go od miejsca zamieszkania do siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W ocenie NSA nie jest to jednakże okoliczność wystarczająca do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Skarżący mimo niemożności złożenia odpisów zażalenia w siedzibie Sądu, mógł bowiem za pośrednictwem operatora pocztowego przesłać wymagane odpisy zażalenia, nie uchybiając zakreślonemu przez Sąd terminowi. Skarżący tego nie uczynił. Oceniając postępowanie skarżącego należało więc uznać, że nie dochował on należytej staranności w swoim działaniu, a tym samym nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do uzupełniania braków formalnych zażalenia. Z powyższych względów zasadne było odmówienie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.