I SA/Wa 927/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działając z upoważnienia Wójta Gminy [...] odmówił przyznania W. M. zasiłku okresowego na miesiąc luty i marzec 2017 r. z powodu odmowy podjęcia współdziałania z organem poprzez umożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organ wskazał, że w związku ze złożonym przez stronę wnioskiem w dniu 10 lutego 2017 r. o przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego oraz kolejnym w dniu 27 lutego 2017 r., organ podjął próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania rodziny. W dniu 20 lutego 2017 r. wnioskodawczyni nie wpuściła pracownika socjalnego do domu i odmówiła podpisania oświadczenia potwierdzającego ten fakt. Na powyższą okoliczność sporządzono notatkę służbową. Następnie podjęto kolejną próbę wyznaczając datę wywiadu na 28 lutego 2017 r. W piśmie złożonym w dniu 27 lutego 2017 r. wnioskodawczyni wskazała, że ten dzień jest nieodpowiedni, ponieważ wyjeżdża. Kolejnym pismem z 1 marca 2017 r. organ zwrócił się do wnioskodawczyni o zaproponowanie dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu w miejscu zamieszkania, jednak nie zaproponowała ona takiego terminu, podnosząc w piśmie z 6 marca 2017 r., że nie ma takiej możliwości. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę wskazało, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016r. poz. 930 ze zm.), która nakłada na osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pieniężnego obowiązek współdziałania z organami pomocy społecznej, a której brak zgodnie z art. 11 ust. 2 może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Kolegium dodało, że ustawodawca nałożył na organy rozpoznające wniosek o przyznanie pomocy obowiązek przeprowadzenia z wnioskodawcą wywiadu środowiskowego bądź jego aktualizacji. Niewyrażenie zaś zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego lub jego aktualizację stanowi podstawę odmowy przyznania świadczenia. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1406) wywiad przeprowadza się z osobą lub rodziną w miejscu zamieszkania lub pobytu, w dniach roboczych, w godzinach pracy ośrodka pomocy społecznej lub powiatowego centrum pomocy rodzinie albo w innym terminie uzgodnionym z osobą lub rodziną za zgodą kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, a pracownik przeprowadzając wywiad dokonuje obserwacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby mogącej mieć wpływ na prawo do świadczeń, jak również dokonuje analizy i oceny tej sytuacji oraz formułuje wnioski stanowiące podstawę planowania pomocy. Kolegium podniosło, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni, która uniemożliwiła jego przeprowadzenie. Jednocześnie wnioskodawczyni została poinformowana w piśmie z 24 lutego 2017 r., że brak zgody na przeprowadzenie wywiadu stanowi podstawę odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. M. podnosząc, że w sprawie brak było podstaw do przeprowadzania wywiadu w miejscu zamieszkania. Jednocześnie skarżąca przedstawiła sytuację rodzinną, zdrowotną i finansową swojej rodziny. Wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i przyznanie odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. W sprawie jest bezspornym, że w postępowaniu administracyjnym z wniosków skarżącej złożonych 10 lutego 2017 r. i 27 lutego 2017 r. o przyznanie zasiłku okresowego, nie doszło do przeprowadzenia przez pracownika socjalnego obligatoryjnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej. Bezsporna jest również przyczyna nieprzeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony tj. niewpuszczenie przez skarżącą do mieszkania pracowników socjalnych oraz zgłaszania przez nią braku potrzeby przeprowadzenia wywiadu. Motywy braku wyrażenia zgody przez skarżącą na wejście do mieszkania pracowników organu pomocy społecznej zostały przedstawione w skardze. Wywiad środowiskowy (jak i jego aktualizacja) jest szczególnym dowodem w sprawie osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, który niewątpliwie jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną i ma charakter obligatoryjny. Waga tego dowodu wyraża się w treści art. 11 ust. 2 oraz 107 ust. 4 "a" ustawy o pomocy społecznej, które zawierają sankcję w postaci odmowy udzielenia pomocy lub uchylenia decyzji przyznającej pomoc w przypadku braku wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu (tak, między innymi, WSA w Gdańsku w tezie wyroku z 9 lutego 2017 r. sygn. III SA/Gd 870/16 i NSA w tezie wyroku z 7 marca 2017 r. sygn. I OSK 2454/16). Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej osoby ubiegającej się o świadczenie. Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego wymaga współpracy beneficjenta pomocy społecznej z organem, a odmowa tej współpracy z mocy ustawy o pomocy społecznej jest traktowana jako naruszenie przez beneficjenta obowiązku współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej (vide: stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 19 grudnia 2016 r. sygn.. I OSK 2186/16, Lex nr 2205303). W tej sytuacji należy uznać rozstrzygnięcia organów za zgodne z prawem, a zarzuty skargi za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.