II GZ 871/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1113/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 maja 2017 r. (sygn. akt IV SA/Po 1113/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA), działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił A. W. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (dalej: SKO) z [...] września 2016 r. w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. WSA wskazał, że skarżący wraz ze skargą na decyzję SKO złożył też wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. We wniosku tym skarżący powołał się na chorobę, załączając kopię pisma z 30 września 2016 r. o odmowie przyjęcia go do szpitala. Zdaniem WSA, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, stosownie do wymagań wynikających z art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Przeszkoda taka musi mieć charakter nagły. W ocenie WSA, powołując się na chorobę, skarżący nie przedłożył stosownego zaświadczenia lekarskiego o stanie swojego zdrowia, a zatem nie uprawdopodobnił, że jego stan zdrowia uniemożliwiał mu podjęcie czynności. W szczególności za taką oceną nie przemawia przedłożone przez skarżącego pismo o odmowie przyjęcia do szpitala w dniu 30 września 2016 r., skoro decyzja z 23 września 2016 r. została odebrana 10 października 2016 r., a zatem po wizycie skarżącego w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w [...]. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA. Wniósł o pozytywne załatwienie zażalenia. W uzasadnieniu skarżący stwierdził w szczególności, że zaskarżone postanowienie narusza prawo polskie i prawo Unii Europejskiej oraz jest stronnicze i krzywdzące. Skarżący stwierdził, że jest chory i bezrobotny. Dodał, że nie jest winien żadnego niedbalstwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja SKO została odebrana w imieniu skarżącego w dniu 10 października 2016 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał zatem 9 listopada 2016 r. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym 25 listopada 2016 r., czyli z uchybieniem terminu, czego skarżący nie kwestionuje. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu WSA zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi bowiem wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. WSA uznał, że argumentacja podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena wskazanych przez skarżącego okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminowi - była prawidłowa. Skarżący we wniosku stwierdził, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi, ponieważ dochowanie tego terminu uniemożliwił mu "brak zdrowia". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie uznał, że skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż w czasie, kiedy upływał termin na wniesienie skargi jego stan zdrowia uległ nagłemu pogorszeniu, wskutek czego nie mógł on wnieść skargi osobiście, ani skorzystać w tym zakresie z pomocy innej osoby. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedłożył jedynie kopię pisma z 30 września 2016 r., opatrzonego pieczęcią Szpitala Powiatowego w [...], z którego wynika, że skarżący zgłosił się w tym dniu do szpitala, ale nie został tam przyjęty, ponieważ stan jego zdrowia tego nie uzasadniał. Taki dokument - chociażby z uwagi na datę jego wystawienia - nie może świadczyć o stanie zdrowia skarżącego w okresie między 11 października a 9 listopada 2016 r. (czyli w terminie, w jakim możliwe było wniesienie skargi na decyzję SKO). W tej sytuacji WSA trafnie ocenił, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. PG