II FZ 356/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 668/09 w zakresie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. M. w przedmiocie wznowienie postępowania sądowego w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 668/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), odmówił K. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W motywach orzeczenia Sąd I instancji podniósł, iż wnioskodawca pomimo wystosowania do niego wezwania z dnia 7 lipca 2009 r. nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia dokumentów (w trybie art.255 p.p.s.a.), które umożliwiłyby ocenę sytuacji finansowej i rodzinnej strony. Skarżący wskazał jedynie we wniosku, iż posiada gospodarstwo rolne, uzyskuje dochód około 50 zł miesięcznie i korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. W zażaleniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył i orzekł, co następuje: Zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw, podlega oddaleniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Treść przepisu art.246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wyraźnie wskazuje, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy w pełni podzielić rozstrzygnięcie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i argumentację przytoczoną na jego poparcie sprowadzającą się do twierdzenia, iż skarżący w ogóle nie udokumentował swojej sytuacji materialnej ani rodzinnej, a co za tym idzie nie udowodnił wystąpienia przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Podkreślić należy, że Sąd decydujący o przyznaniu bądź odmowie prawa pomocy, zanim podejmie jakiekolwiek rozstrzygnięcie, powinien zbadać nie tylko sytuację finansową osoby ubiegającej się o pomoc, ale również jej sytuację rodzinną. Dlatego też Sąd zdecydował się, nie mając na ten temat wystarczających danych w złożonym wniosku, wezwać skarżącego do przesłania dokumentów lub podania informacji o aktualnej jego kondycji finansowej oraz zaprezentowania sytuacji rodzinnej. O takiej możliwości przesądza art. 255 p.p.s.a, w którym przewidziano nałożony na stronę skarżącą obowiązek udzielenia, na wezwanie Sądu, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego. Skarżący nie wywiązał się z opisanego w art. 255 p.p.s.a. obowiązku nałożonego przez Sąd. Wyjaśnienia skarżącego zawarte w zażaleniu skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczą bowiem o tym, że prowadzi on swoje sprawy w sposób niestaranny i nierzetelny. Strona tłumaczy się, że nie uzyskała wymaganych przez Sąd zaświadczeń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o sytuacji rodzinnej oraz o wysokości otrzymywanych zasiłków i wysokości dodatku mieszkaniowego ze względu na brak środków na pokrycie opłat za te zaświadczenia. Jednakże stosownie do art. 2. 1. pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (DZ.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.) nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym. Dopiero na etapie postępowania zażaleniowego wnioskodawca wskazuje, że otrzymuje zasiłek okresowy w kwocie 165 zł, zasiłek celowy w kwocie 200 zł oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 52 zł, jednakże nie potwierdza tych informacji stosownymi dokumentami. Brak także jest podstaw do uznania za prawdziwe twierdzeń skarżącego, że nie otrzymał pisma z WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2009 r. wzywającego do przedłożenia określonych dokumentów, bowiem w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie odbioru tegoż pisma z dnia 13 lipca 2009 r. W świetle zaprezentowanych poglądów stwierdzić należy, że działania Sądu I instancji w niniejszej sprawie były prawidłowe, a wydane orzeczenie pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.