I OW 228/13

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Maciej Dybowski, Sędzia del. WSA Iwona Kosińska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. wniosku Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia 9 września 2013 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Kędzierzyn-Koźle a Wójtem Gminy Opatówek w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. S. w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na rzecz małoletniego postanawia: wskazać Wójta Gminy Opatówek jako organ właściwy do rozpoznania wniosku J. S. w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na rzecz małoletniego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 9 września 2013 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźle, zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Kędzierzyna-Koźle a Wójtem Gminy Opatówek przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku J. S. dotyczącego umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 28 lutego 2012 r. J. S. zamieszkały w Kędzierzynie-Koźlu zwrócił się do Urzędu Gminy w Opatówku z wnioskiem o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Opatówku na rzecz małoletniego syna za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. Wójt Gminy Opatówek przekazał wymieniony wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu uzasadniając, że postępowanie w sprawie umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228, ze zm.) prowadzi organ właściwy dłużnika, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Rozpatrując sprawę na mocy art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Prezydent Miasta Kędzierzyn-Koźle decyzją z dnia 9 lipca 2012 r. odmówił umorzenia należności J. S. powstałych z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Od powyższej decyzji J. S. wniósł odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2012 r. Na powyższą decyzję J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 172/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek J. S. winien być rozpatrzony na gruncie przesłanek z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźle we wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość stwierdził, że organem właściwym do umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłacanej w czasie obowiązywania ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest organ właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów, którym w niniejszej sprawie jest Wójt Gminy Opatówek. W odpowiedzi na powyższy wniosek Wójt Gminy Opatówek wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźle jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku J. S. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu zwrotu zaliczki alimentacyjnej lub o ewentualne umorzenie postępowania z uwagi na spłatę całości zadłużenia przez dłużnika alimentacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a. sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Zaistniały w niniejszej sprawie spór jest negatywnym sporem o właściwość, żaden bowiem z uczestniczących w sporze organów nie uważa się za właściwy do rozpoznania wniosku J. S. o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Rozpoznając niniejszą sprawę należy przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, że przedmiotowy wniosek J. S. z dnia 28 lutego 2012 r. został negatywnie rozpatrzony decyzją Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle z dnia [...] lipca 2012 r. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, do którego wpłynęła skarga na decyzję organu odwoławczego, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Op 172/13 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wyrok ten jest prawomocny, a zatem ma moc wiążącą zarówno dla organów, jak i sądów administracyjnych (art. 153 w związku z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził natomiast, że organ ponownie rozpatrując wniosek J. S. winien go rozpatrzyć na gruncie przesłanek z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228, ze zm.). Zgodnie zaś z treścią art. 30 ust. 2 powołanej ustawy o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z uwagi sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego decyduje organ właściwy wierzyciela. W art. 2 pkt 10 ustawodawca wyjaśnił natomiast, że ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym wierzyciela - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. W rozpatrywanej natomiast sprawie wierzycielem jest syn J. S., B., który zamieszkuje wraz z matką B. w miejscowości Opatówek. Biorąc powyższe pod uwagę uznać zatem należy, że Wójt Gminy Opatówek zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest organem właściwym do wydania decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270).