I OSK 1877/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1656/09 o odrzuceniu wniosku M. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Dąbrówka z dnia [...] sierpnia 1976 r. nr [...] postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1656/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek M. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy Dąbrówka z dnia [...] sierpnia 1976r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 24 lipca 2009 r., M. S. złożył wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Dąbrówka z dnia [...] sierpnia 1976 w przedmiocie przejęcia na własność Państwa mienia. Odrzucając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że żaden przepis ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., nie przewiduje wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących przejęcia mienia na podstawie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym. Wniesienie takiego wniosku jest zatem niedopuszczalne. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł M. S., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6 P.p.s.a. poprzez nieudzielanie skarżącemu, występującemu bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego wskazówek co do czynności jakie powinien był przedsiębrać, aby jego interesy były chronione, zaś sprawa z którą zwrócił się do Sądu mogła zostać należycie rozpoznana; b) art. 7 P.p.s.a. poprzez nadzwyczajną opieszałość w niniejszej sprawie, co w połączeniu z odmową przyznania pomocy prawnej spowodowało, że sprawa M. S. przez ponad rok nie była przedmiotem niczyjego zainteresowania i do chwili obecnej pozostaje nierozstrzygnięta; c) art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez wezwanie skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi, mimo iż wcześniej Sąd przesądził o tym, że zaskarżona została decyzja organu I instancji; d) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przez co pominięto część żądań skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach. Ponadto, stosownie do treści art. 4 P.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odrzucił wniosek M. S., bowiem sprawa objęta jego przedmiotem nie należy do właściwości sądu. Wskazać należy, iż wnioskodawca – M. S. może żądać wzruszenia decyzji Naczelnika Gminy Dąbrówka w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. W szczególności należy mieć na uwadze, że jeżeli kwestionowana decyzja została podjęta w postępowaniu zwykłym, to można wystąpić o stwierdzenie jej nieważności. Stosownie do art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6 P.p.s.a. wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie został on naruszony w niniejszej sprawie. Badając wniosek pod względem formalnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powziął wątpliwość czy pismo skarżącego z dnia 24 lipca 2009 r. jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1976 r. Wobec powyższego zwrócił się do M. S. o sprecyzowanie czy pismo to stanowi skargę, czy też jest wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanej w nim decyzji. Obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczania o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 P.p.s.a.) nie jest obowiązkiem nieograniczonym. Sąd nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań; obowiązek odnosi się do wskazówek i pouczeń celowych z punktu widzenia prawidłowego przebiegu postępowania i dających gwarancje prawa strony do obrony (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2000 r., sygn. akt II UKN 639/99, opubl. OSNP 2002/3/78). Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7 P.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że aby postawiony zarzut naruszenia przepisów postępowania mógł zostać uwzględniony, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej należy wykazać, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Stawiając zarzut przewlekłości w rozpatrzeniu przez Sąd I instancji wniosku skarżącego, autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie uzasadnił, w jaki sposób fakt ten wpłynąć mógł, w sposób negatywny dla strony, na wynik rozstrzygnięcia. Ponadto, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., poprzez pominięcie części żądań skarżącego, wobec tak wyraźnego określenia przez stronę skarżącą przedmiotu zaskarżenia jest niezasadny. Z wniosku skarżącego, a także z pisma z dnia 29 maja 2010 r. wynika bowiem jednoznacznie, że domaga się on stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1976 r. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.