I OZ 860/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2007 r. sygn. akt III SAB/Kr 1/07 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w K. w przedmiocie odmowy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i zmiany wyznaczonego adwokata z urzędu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 24 września 2007 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem przez nią trudnej sytuacji finansowej, obrazującej się niemożliwością poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów toczącego się postępowania. Wnoszący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przedstawienia szczegółowo swojej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej aby Sąd mógł uznać, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym czy częściowym jest dla strony niezbędne. W niniejszej sprawie Z. B. wskazując, że posiada dom oraz nieruchomość rolną, którą użytkuje wskazał tym samym, że ma zapewnione warunki mieszkaniowe i dochody z użytkowanej nieruchomości. Nie podał natomiast czy pracuje na tej nieruchomości sam (co wskazywałoby na jego dobrą sytuację zdrowotną i tym samym możliwości zarobkowe), czy też wynajmuje do określonych prac inne osoby. W przedmiotowym wniosku Z. B. nie podał również skąd czerpie dochody na pokrycie określonych opłat, nie ujawniając w ten sposób swojej prawdziwej sytuacji majątkowej i uniemożliwiając tym samym obiektywną ocenę jego sytuacji rodzinnej i finansowej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Postanowienie to zaskarżył Z. B., wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie sprawy ponownie przez Sąd I instancji. Wniósł ponadto o zmianę przedmiotowego postanowienia, poprzez zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza art. 239 pkt 1 lit d przedmiotowej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy wiąże się ściśle z realizacją przez stronę prawa do sądu, albowiem gwarantuje ono osobie, która nie jest w stanie ponieść kosztów toczącego się postępowania sądowego prawo do ochrony swych praw przed sądem. Z konstrukcji przepisu powołanego powyżej wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej, która daje podstawy do przyznania prawa pomocy, ponieważ zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób mających wyjątkowo niekorzystną sytuację materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby naprawdę ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja rodzinna i majątkowa dawała podstawy do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Informacje zawarte w przedmiotowym wniosku są niejasne i niespójne i nie zostały one sprecyzowane na wezwanie Sądu. Do akt sprawy nie został również załączony żaden dokument na podstawie, którego można byłoby w sposób wiarygodny ocenić sytuację finansową Z. B.. W świetle powyższego, należało się zgodzić z Sądem I instancji, że przyznanie prawa pomocy skarżącemu byłoby niezasadne. Intencją ustawodawcy było aby z prawa pomocy korzystały osoby, które deklarują się niskim dochodami i wyjątkową sytuacją życiową, a tym samym nie są w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych. Przyznanie więc stronie prawa pomocy wiąże się z wykazaniem braku możliwości partycypowania przez nią w jakichkolwiek kosztach postępowania. Skarżący, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wykazał w sposób przekonywujący, iż znajduje się w sytuacji kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.