I OSK 1495/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Jan Kacprzak Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Leszek Kiermaszek Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Ke 210/07 w sprawie ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia od skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 5 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 210/07, po rozpoznaniu skargi A. C., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach na podstawie art. 58 § 1 i 2 w związku z art. 59 § 2 k.p.a. odmówiło A. C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez działającego z upoważnienia Rady Miejskiej w Kielcach Kierownika Działu Usług i Realizacji Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach z dnia [...] września 1999 r., dotyczącej przyznania A. C. pomocy społecznej w postaci obiadów wydawanych bezpłatnie w dni robocze w barze "J." dla jednej osoby w okresie od 1 października do 31 grudnia 1999 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez A. C. decyzji z dnia [...] września 1999 r. W dniu 2 czerwca 2006 r. A. C. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów decyzji przyznających mu posiłki w barze "J." w okresie od 1999 r. do lutego 2003 r. oraz o wznowienie tych postępowań. W dniu 6 lipca 2006 r. doręczono uwierzytelnione kopie żądanych decyzji, w tym wskazanej decyzji z dnia [...] września 1999 r. W dniu 7 listopada 2006 r. A. C. zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1999 r., składając jednocześnie odwołanie od decyzji. Zaznaczył, że w dniu 31 października 2006 r. otrzymał pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Kielcach z dnia 26 października 2006 r. i dopiero treść tego pisma uświadomiła mu, że przysługuje mu prawo wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1999 r. Podniósł, że w piśmie przewodnim MOPR z dnia 19 czerwca 2006 r., przy którym doręczono mu odpisy żądanych decyzji nie było pouczenia o możliwości wniesienia odwołania od decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach stwierdziło, że uświadomienie sobie przez skarżącego pod wpływem analizy pism z dnia 26 października 2006 r. dostarczonych dnia 31 października 2006 r., że przysługuje mu prawo wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1999 r. można uznać za chwilę ustania przyczyny uchybienia terminowi, dlatego wniosek o przywrócenie terminu z dnia 7 listopada 2006 r. uznał za złożony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny, o którym stanowi przepis art. 58 § 2 k.p.a. Organ uznał jednak, że A. C. we wniosku o przywrócenie terminu nie uwiarygodnił, że wniesienie odwołania po terminie ustawowym nastąpiło z przyczyn nieleżących po jego stronie, tj. bez jego winy. Skoro organ I instancji doręczył mu potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie decyzji, w tym decyzji z dnia [...] września 1999 r., która zawierała pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania, to uznać należy, że strona została prawidłowo pouczona o środku wniesienia zaskarżenia do organu odwoławczego. Oznacza to, że A. C. mógł wnieść w terminie odwołanie od decyzji organu I instancji. Organ nie miał obowiązku przesyłając skarżącemu odpisy decyzji pouczać go o przysługujących mu środkach odwoławczych, gdyż pismo przewodnie nie było aktem administracyjnym. W skardze na powyższe postanowienie A. C. wniósł o jego uchylenie. Zarzucił, że nie został pouczony przez organ w piśmie przewodnim organu I instancji, że od daty doręczenia mu w dniu 6 lipca 2006 r. na jego wniosek uwierzytelnionej kserokopii decyzji z dnia [...] września 1999 r. biegnie termin do wniesienia odwołania, pouczenie tam zawarte pochodziło z 1999 r., zatem nie sądził, że termin 14 dni obowiązuje go także obecnie, po otrzymaniu decyzji w 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylając zaskarżone postanowienie stwierdził, że badając legalność zaskarżonego w sprawie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2007 r. odmawiającego A. C. przywrócenia terminu do złożenia odwołania uznać należy, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 58 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 k.p.a. w należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W sprawie niniejszej organ odwoławczy rozpoznał wniosek A. C. z dnia 7 listopada 2006 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1999 r., której –uwierzytelniona kserokopia – została doręczona mu dnia 6 lipca 2006 r. i uznał, że wniosek ten został złożony w terminie, liczonym od dnia doręczenia skarżącemu w dniu 31 października 2006 r. pisma organu I instancji, z którego, jak twierdzi skarżący powziął wiadomość, że przysługuje mu prawo wniesienia odwołania. Zdaniem organu jednak skarżący nie uprawdopodobnił, że wniesienie odwołania po terminie rzeczywiście nastąpiło z przyczyny nieleżącej po jego stronie. Sąd I instancji nie podzielił tego stanowiska organu stwierdzając, że nie można uznać, że doręczenie skarżącemu uwierzytelnionego odpisu decyzji z dnia [...] września 1999 r., dokonane na jego wniosek powinno powodować powstanie u niego przekonania, że od tej daty biegnie dla niego 14-dniowy termin do złożenia odwołania od tej decyzji, mimo pouczenia zawartego w treści decyzji. Jeżeli w takiej sytuacji doręczenie uwierzytelnionego odpisu decyzji po prawie 7 latach od jej wydania miało wywoływać skutek w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka odwoławczego, to nie ulega wątpliwości, że organ powinien był o tym pouczyć skarżącego. Brak takiego pouczenia nie może wywoływać dla skarżącego ujemnych konsekwencji, w tym odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uchylenie postanowienia Kolegium oraz uznanie, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do istotnego naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 7 art. 77 § 1, k.p.a. poprzez niepouczenie skarżącego o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania podczas gdy żaden przepis prawa nie wymaga jakiegokolwiek dodatkowego pouczenia strony o przysługującym jej prawie i terminie do wniesienia odwołania, tym bardziej iż decyzja której termin do wniesienia odwołania dotyczy zawierała wymagane prawem pouczenia w tym przedmiocie, 2) obrazę art. 141 § 4 powołanej ustawy przez brak wskazania co do dalszego postępowania. Kolegium wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, zgodnie z dyspozycją art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przepis ten jest jednoznaczny i nie formułuje żadnych dodatkowych pouczeń strony w przedmiocie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, nawet w odniesieniu do decyzji doręczonej po 7 latach od dnia wydania. Decyzja z dnia [...] września 1999 r. doręczona została stronie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, a także z treści wniesionego odwołania w dniu 6 lipca 2006 r. Poza wątpliwością jest także, że doręczony odpis uwierzytelniony decyzji zawierał prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania od decyzji. Wobec powyższego błędne jest stanowisko Sądu, iż w sytuacji doręczenia decyzji po 7 latach od jej wydania organ winien pouczyć skarżącego o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania, a brak takiego pouczenia stanowi przesłankę do stwierdzenia istotnego naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Kolegium, brak jest podstaw do stwierdzenia przez Sąd, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Sąd przede wszystkim nie wskazał jaki przepis prawa procesowego został przez Kolegium naruszony w związku z niepouczeniem strony o dacie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy pouczenie takie zostało zawarte w samej decyzji. Sąd nie wskazał na czym polega naruszenie przez SKO art. 77 § 1 k.p.a. i jaka jeszcze kwestia powinna być wyjaśniona. W kwestionowanym wyroku w istocie nie sformułowano wskazań co do dalszego postępowania, do czego Sąd zobligowany jest przez przepis art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono występowania przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), zgodnie z § 1 powołanego artykułu Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany był rozpoznać sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu wyrokowi naruszenia prawa, jak i jego zakres. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Jak słusznie zarzuciło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchylenie zaskarżonym wyrokiem postanowienia tego organu z dnia [...] lutego 2007 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] września 1999 r. nastąpiło z naruszeniem przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można podzielić stanowiska, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] września 1999 r., zawierająca prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia, doręczona została A. C. w dniu 6 lipca 2006 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Od tej daty – zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. – biegł termin do wniesienia od niej odwołania. Dopiero bowiem doręczenie decyzji stronie stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego, zaś w rozpoznawanej sprawie jedyną stroną postępowania jest skarżący, który możliwość kwestionowania powyższej decyzji w drodze odwołania uzyskał od daty jej otrzymania, wraz z pouczeniem zawartym w tej decyzji. Zamiar wzruszenia decyzji skarżący wyraził już w piśmie z dnia 2 czerwca 2006 r., w którym domagał się doręczenia jej uwierzytelnionego odpisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 k.p.a. obowiązane było zbadać zaistnienie czterech przesłanek: wniesienie przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu, dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia tej prośby, wniesienie jednocześnie z prośbą odwołania oraz uprawdopodobnienie przez skarżącego braku swojej winy w uchybieniu terminu. Organ prawidłowo uznał, że A. C. nie uprawdopodobnił, iż wniesienie odwołania po terminie ustawowym nastąpiło bez jego winy. W sprawie niewątpliwe jest, że skarżącemu w dniu 6 lipca 2006 r. doręczono przedmiotową decyzję, która zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie jej zaskarżenia. Skoro sam skarżący domagał się doręczenia decyzji z dnia [...] września 1999 r. w celu jej wzruszenia, to organ miał pełną podstawę zasadnie uznać, że twierdzenia skarżącego, iż o możliwości odwołania się od tej decyzji dowiedział się dopiero z późniejszego pisma organu z dnia 26 października 2006 r., nie mogą być przyjęte za uprawdopodobnienie braku winy skarżącego w niewniesieniu odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, to jest od dnia 6 lipca 2006 r. i w konsekwencji odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W świetle powyższego wobec nieuprawdopodobnienia przez skarżącego wskazania przesłanki o charakterze materialnoprawnym postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania należało uznać za prawidłowe, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, orzekając o jej oddaleniu na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. Z uwagi na trudną sytuację życiową skarżącego na podstawie art. 207 § 2 powołanej ustawy odstąpiono od zasądzenia od skarżącego na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.