I OW 46/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak Kolczyńska sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Bolkowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Bolkowa a Burmistrzem Lwówka Śląskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej umorzenia zaliczki alimentacyjnej postanawia wskazać Burmistrza Lwówka Śląskiego jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 18 grudnia 2018 r. Dyrektor Gminno-Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bolkowie, działając w imieniu Burmistrza Bolkowa wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Bolkowa a Burmistrzem Lwówka Śląskiego przez wskazanie Burmistrza Lwówka Śląskiego jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku E.W. w przedmiocie umorzenia zaliczki alimentacyjnej. W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, następujące ustalenia faktyczne i rozważania: E.W. pismami z 15 września 2017 r. oraz 23 października 2017r. zwrócił się z wnioskiem o umorzenie zaliczki alimentacyjnej. Sprawę pierwotnie rozpatrywał Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kamiennej Górze, jednak po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze stwierdziło w postanowieniu z dnia 30 maja 2018r., że wniosek powinien rozpatrzyć organ właściwy dla wierzyciela zgodnie z żądaniem dłużnika alimentacyjnego. W konsekwencji Burmistrz Bolkowa po przeanalizowaniu dokumentacji wydał w dniu 10 sierpnia 2018r, decyzję nr [...], w której odmówił umorzenia zaległości z tytułu wypłaconej zaliczki argumentując, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018r. poz. 554 ze zm.) tylko organ właściwy wierzyciela tj. wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej może umorzyć należności powstałe z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ wskazał, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych reguluje art. 30 ust. 1 cyt. ustawy i decyzję w tej sprawie podejmuje organ właściwy dłużnika. Zdaniem organu wnioskującego wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują, że umorzenie należności z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej mogą nastąpić jedynie na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (wyroki NSA z dnia: 14.04.200lr., sygn. akt. I OSK 31/11; 2.10.2012r, sygn. akt. I OSK 1143/12; 12.01.2012r., sygn. akt. I OSK 1426/11; 22.06.2016r, sygn. akt. I OSK 2365/14; 4.03.2015r., sygn. akt. I OSK 2006/13; 26.09.2017r., sygn. akt I OSK 526/17). W wyniku złożonego przez E.W. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy decyzją z dnia 3 października 2018r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję wskazując, że organ powinien podjąć decyzję zastosowując art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W wyniku prowadzonego postępowania organ ustalił nowe i znaczące w jego ocenie okoliczności. Otóż matka osoby uprawnionej, M.D. oświadczyła, że syn, na którego pobierała świadczenie z tytułu zaliczki alimentacyjnej nie mieszka na terenie Gminy Bolków tylko zamieszkuje w Lwówku Śląskim. Organ wnioskujący wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 11 osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała sie bezskuteczna. Mając na uwadze zapis ustawy przekazano akta sprawy do organu właściwego wierzyciela, który uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy, gdyż osoba uprawniona tj. S.W. oświadczył, że matka, która pobierała świadczenia z tytułu zaliczki alimentacyjnej zamieszkuje na terenie gminy Bolków Zdaniem organu wnioskującego, w momencie pobierania świadczeń z tytułu zaliczki alimentacyjnej M.D. była tylko przedstawicielem ustawowym osoby uprawnionej i działała w jej imieniu. Organ wnioskujący twierdzi, że uznanie matki za osobę uprawnioną byłoby sprzeczne z zapisem ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W związku z przytoczoną wyżej argumentacją, organ wniósł jak na wstępie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływana dalej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór jaki zaistniał pomiędzy Burmistrzem Bolkowa, a Burmistrzem Lwówka Śląskiego jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku E.W. o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconej zaliczki. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zaistniałego w niniejszej sprawie sporu ma ustalenie zawarte w ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy, nr [...] z dnia 3 października 2018 r. gdzie wskazano, że sprawa z wniosku E.W. o umorzenie zaległości z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej powinna zostać rozpoznana w trybie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z art. 30 ust. 2 cyt. ustawy o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego, decyduje organ właściwy wierzyciela. Organem właściwym wierzyciela jest wójt, burmistrz lub prezydent właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej (art. 2 pkt 10). Osobą uprawnioną jest zaś osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna (art.2 pkt 12). W niniejszej sprawie wierzycielem osobą uprawnioną jest S.W. i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego posiada on obecnie miejsce zamieszkania we Lwówku Śląskim. W konsekwencji przyjąć należy, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku E.W. w przedmiocie umorzenia zaliczki alimentacyjnej jest Burmistrz Lwówka Śląskiego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.