II SA/Gl 1452/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, , , po rozpoznaniu w dniu 23 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.S. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 9 maja 2023 r. nr IFXIV.7842.6.1.2023 w przedmiocie ponaglenia na bezczynność w sprawie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odrzucić skargę. UZASADNIENIE H.S. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 9 maja 2023 r. o numerze wskazanym w sentencji niniejszego postanowienia w przedmiocie ponaglenia na bezczynność w sprawie pozwolenia na budowę. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarżący, pismem z 11 września 2023 r., został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 25 września 2023 r. W odpowiedzi, skarżący w piśmie nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu, poinformował Sąd, że nie figuruje w żadnym organie prowadzącym rejestr zameldowań oraz, że nie wie co to jest PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed merytoryczną oceną wniesionej skargi obowiązkiem Sądu jest ustalenie, czy akt lub czynność podlegający zaskarżeniu dotyczy kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze powołane przepisy, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, powołanych do kontroli określonej działalności administracji publicznej. W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie bądź przewlekłości postępowania stronie postępowania administracyjnego służy środek prawny w postaci ponaglenia, stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.), który wnosi się- co do zasady- do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przepis szczególny tak stanowi- jeżeli organ administracji publicznej wydaje postanowienie w oparciu o taki przepis. Należy wskazać, że art. 37 § 6 k.p.a. przewiduje wydanie postanowienia rozpatrującego ponaglenie, a unormowanie to służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu danej sprawy, przy czym- co istotne- przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia na nie zażalenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne, a jedynie- jak już wcześniej wskazano- postępowanie w trybie nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia. Omawianego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., w szczególności z żadnego przepisu k.p.a. (patrz postanowienia: WSA w Gdańsku z 26 lipca 2022 r., II SA/Gd 609/22; WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2021 r., VII SA/Wa 261/21; WSA w Gdańsku z 4 grudnia 2019 r., II SA/Gd 716/19; WSA w Poznaniu z 15 stycznia 2019 r.; II SA/Po 1139/18, pub. CBOSA). Zgodnie natomiast z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL w niniejszym przypadku stanowi brak formalny skargi. W rozpoznawanej sprawie skarżący, mimo prawidłowego wezwania do wykonania opisanego obowiązku, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższego, nie uzupełnił braku formalnego skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę