I OZ 740/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 749/23 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 31 stycznia 2024 r. w sprawie P.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z 12 października 2023 r. nr SKO.4010.GR/642/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 kwietnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił P.Z. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 31 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 749/23. Zażalenie na ww. postanowienie złożył skarżący wnosząc o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie stwierdził sąd wojewódzki, że skarżący nie uprawdopodobnił, jakoby niedotrzymanie terminu miało charakter niezawiniony. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze treść przywołanych powyżej przepisów, należy wskazać, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest instytucją wyjątkową, w związku z czym przesłanki przywrócenia terminu uchybionej czynności procesowej nie podlegają wykładni rozszerzającej. Zasadnicza przesłanka przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 921/14). Mając powyższe na względzie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 749/23 o odrzuceniu skargi. Okoliczności powołane zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w zażaleniu nie uzasadniają braku winy skarżącego, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżący otrzymał sentencję postanowienia o odrzuceniu skargi z jasnym i prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie złożenia zażalenia oraz o skutkach uchybienia temu terminowi. Sąd ten wywiązał się zatem z określonego w art. 6 p.p.s.a. obowiązku udzielenia stronie występującej w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczenia jej o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu błędnego wskazania daty doręczenia odpisu ww. postanowienia w komunikacie wygenerowanym na stronie Poczty Polskiej, gdzie umożliwiono śledzenie przesyłek, co skutkować miało złożeniem zażalenia z uchybieniem terminu, nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny bezsporne jest, że skarżący postanowienie z 31 stycznia 2024 r. odebrał 8 lutego 2024 r., co skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem i czego nie kwestionuje. Okoliczność, zaś, że pomimo stosownego pouczenia skarżący "nie potrafił sobie przypomnieć daty odbioru postanowienia" i skorzystał z możliwości śledzenia przesyłek, którą umożliwia Poczta Polska, nie może stanowić skutecznej podstawy do uwzględnienia jego wniosku, a tym samym nie może być uznane za okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Wręcz przeciwnie - należy potraktować to jako brak należytej staranności skarżącego, który prawidłowo pouczony o sposobie wniesienia środka zaskarżenia, nie dopilnował swoich interesów. Argumentacja wniosku o przywrócenie terminu, opierająca się na ww. okoliczności, nie może, w świetle obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w postępowaniu sądowym, wywołać zamierzonego przez skarżącego skutku. Niezastosowanie się przez skarżącego do pouczenia o zasadach składania zażalenia, z jednoczesnym brakiem przesłanek wyłączających zawinienie prowadzi do stwierdzenia, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a co za tym idzie Sąd I instancji trafnie odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.