II GZ 331/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1011/10 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1011/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. D. wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...]. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w O. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], którą nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8500 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2010 r. (doręczonym w dniu 6 lipca 2010 r.) strona została wezwana do wykazania w terminie 7 dni okoliczności uprawdopodabniających konieczność wstrzymania zaskarżonego aktu. Pismem z dnia 13 lipca 2010 r. skarżący wniósł o przedłużenie terminu nadesłania wymaganej dokumentacji do dnia 28 lipca 2010 r., z uwagi na urlop wypoczynkowy. Jednak, mimo oświadczenia strony, do dnia 19 sierpnia 2010 r. dokumenty nie zostały nadesłane do Sądu. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo oświadczenie skarżącego, że uiszczenie kary pieniężnej spowoduje znaczną dolegliwość dla działania firmy nie jest przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący ograniczył się jedynie do ogólnikowego stwierdzenia o dużej uciążliwości nałożonej kary, nie odnosząc się natomiast do zarządzenia Sądu z dnia 28 czerwca 2010 r. Do Sądu nie dostarczono bowiem dokumentów świadczących o trudnej sytuacji osobistej, czy też majątkowej strony skarżącej, stanowiącej przesłankę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skutkowało to odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył T. D., wnosząc o zmianę tego orzeczenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu wnoszący zażalenie zarzucił - naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako: p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącego zaskarżoną decyzją nie spowoduje w jego majątku znacznej szkody lub nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków, gdy okoliczności wskazane przez stronę we wniosku o wstrzymanie uzasadniały twierdzenie, że taka szkoda zostanie skarżącemu wyrządzona, co wynika z dokumentów załączonych do zażalenia, - wydanie zaskarżonego postanowienia pomimo tego, że skarżący nie został poinformowany, czy Sąd przychylił się do jego wniosku o przedłużenie terminu na złożenie dokumentów, czy też ich niezłożenie w terminie 7 dni pozbawiło stronę możliwości ich późniejszego złożenia, czego skarżący zaniechał oczekując na stanowisko Sądu. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził, że prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest produkcja palet. Wskazał, że koszt nabywanego z nadleśnictwa drewna musi pokryć w dacie nabycia, a ponadto w każdym miesiącu musi płacić raty leasingowe z tytułu 5 umów (łączna wysokość: 10160,28 zł), ponosić koszty wynagrodzenia pracowników i składek na ubezpieczenie społeczne oraz opłacać rachunki za energię elektryczną i gaz. Wskazał, że jego kontrahenci płacą cenę za dostarczone produkty w ciągu 30 lub 60 dni od dnia realizacji zamówienia. Stwierdził, że każda kwota, która wpłynie na jego rachunek bankowy nie stanowi dochodu, który może zadysponować na własne potrzeby, lecz natychmiast jest w całości przeznaczana na pokrycie któregoś z licznych, stałych wydatków związanych z prowadzeniem działalności i zakupem materiałów niezbędnych do produkcji i dalszego funkcjonowania firmy. Nie ma zatem wolnych środków na rachunku bankowym, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Podniósł, że wyegzekwowanie kary spowoduje konieczność wstrzymania produkcji, ponieważ kwota nałożonej kary to koszt np. jednorazowego nabycia drewna, a zatem materiału warunkującego rozpoczęcie procesu produkcji. Do zażalenia skarżący dołączył zestawienie przelewów zrealizowanych z jego rachunku bankowego w okresie 8 czerwca – 1 września 2010 r., a także kserokopię umowy dzierżawy nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został przez stronę uzasadniony jedynie stwierdzeniem, że wykonanie tejże decyzji spowoduje "znaczną dolegliwość dla prowadzonej działalności gospodarczej związanej z wyłączeniem z obrotu kwoty 8500 zł". Takie uzasadnienie wniosku uniemożliwiało ocenę, czy zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Mimo braku obowiązku działania z urzędu celem wyjaśnienia czy zachodzą przyczyny uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał wnioskodawcę (zarządzenie z dnia 28 czerwca 2010 r.) do wykazania okoliczności przemawiających za obawą wyrządzenia znacznej szkody, bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a także do przedłożenia dokumentów świadczących o wysokości dochodów i wydatków strony (wyciągi z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, zeznanie podatkowe za 2009 r., kopie faktur za gaz, prąd, telefon itp.) oraz do wskazania osób pozostających ze stroną w gospodarstwie domowym. Dla wykonania tego wezwania Sąd zakreślił skarżącemu siedmiodniowy termin, o którego przedłużenie (do dnia 28 lipca) skarżący zwrócił się pismem z dnia 13 lipca 2010 r. Z akt sprawy wynika, że Sąd uwzględnił wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania wspomnianych dokumentów, jednakże nie poinformował o tym strony. Zaistniałe uchybienie nie mogło jednak zostać uznane za mające istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy Sąd wezwał o przedłożenie dowodów i wyznaczył oraz przedłużył termin sądowy działając na korzyść strony z przekroczeniem ustawowych obowiązków, a strona dołączyła do zażalenia dokumenty pozwalające na ocenę, czy została wykazana którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności wykazywane w zażaleniu oraz dołączonych do niego dokumentach nie przemawiają za uznaniem, że w przypadku skarżącego zaistniały przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji należy uznać za prawidłowe. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionych przez stronę informacji i dokumentów nie wynika, aby takie szczególne okoliczności w niniejszym przypadku występowały. Wskazany w zażaleniu obowiązek ponoszenia wydatków związanych z prowadzoną działalnością nie jest okolicznością szczególną i związany jest z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Z dołączonej do zażalenia "Listy przelewów zrealizowanych" z rachunku bankowego należącego do skarżącego za okres 8 czerwca – 1 września 2010 r. wynika, że strona wykonała przelewy na łączną kwotę 403422,60 zł, z czego na zakup drewna została wydana kwota 194800 zł. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określona na podstawie załączonych dokumentów skala prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej nie wskazuje, by ewentualne wykonanie zaskarżonych decyzji i związany z tym obowiązek uiszczenia kwoty 8500 zł może doprowadzić do szkody, którą można by uznać w tym przypadku za znaczną, albo do trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. PG ----------------------- 5