I FZ 361/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3374/08 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3374/08 w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 października 2008 r. nr ... w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3374/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną K. R. na postanowienie tegoż Sądu z 2 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3374/08 odrzucające skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 9 października 2008 r. nr ... w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że skarżący złożył skargę kasacyjną podpisaną osobiście i wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. WSA odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, a zażalenie na postanowienie w tym przedmiocie zostało oddalone przez NSA. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 178 w związku z art. 175 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), bowiem nie była ona podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika. W imieniu strony zażalenie na to postanowienie złożył radca prawny L. R. i "zgodnie z art. 61 § 3" p.p.s.a. wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazał, że przedmiotem wniosku złożonego do WSA było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, czego Sąd ten odmówił z powodu niepodpisania pisma przez profesjonalnego pełnomocnika. Dalej wskazano, że jednodniowe opóźnienie w uiszczeniu wpisu od skargi wynikało z tego, że matka skarżącego pokwitowała odbiór wezwania, ale nie zobowiązała się do oddania pisma skarżącemu, co w świetle art. 72 p.p.s.a. czyni doręczenie nieskutecznym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że pełnomocnik strony radca prawny L. R., sporządzając zażalenie, potraktował sprawę skrajnie nieprofesjonalnie. Zupełnie niezrozumiałe w niniejszej sprawie jest odwoływanie się do przepisu odnoszącego się do wstrzymania wykonania decyzji. Podobnie argumentacja zawarta w uzasadnieniu zażalenia całkowicie abstrahuje od kwestii odrzucenia skargi kasacyjnej, a jej zastosowanie należałoby widzieć raczej w kontekście wniosku o przywrócenie terminu lub uzasadnienia samej skargi kasacyjnej na postanowienie odrzucające skargę. Niemniej Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany tą argumentacją i niezależnie od niej dokonuje oceny zaskarżonego postanowienia, którego przedmiotem było odrzucenie skargi kasacyjnej. Rozważając kwestię zasadności odrzucenia skargi kasacyjnej należy najpierw wskazać, że aby wniesienie skargi kasacyjnej było skuteczne muszą być spełnione łącznie następujące warunki. Skarga kasacyjna musi być wniesiona przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2 p.p.s.a.) w przepisanym terminie (art. 177 p.p.s.a.), skargę kasacyjną musi sporządzić adwokat, radca prawny, względnie inna uprawniona osoba (art. 175 p.p.s.a.). Ponadto skarga kasacyjna musi być należycie opłacona (art. 221 p.p.s.a.), a także muszą być zachowane wskazane wymagania formalnoprawne i konstrukcyjne (art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a.). Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków powoduje konieczność odrzucenia skargi kasacyjnej, stosownie bowiem do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, radcę prawnego lub inny uprawniony podmiot, zwana "przymusem adwokackim", ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od podmiotów, które są uprawnione do jej sporządzenia oczekuje się bowiem znajomości przepisów oraz należytej staranności w sprostaniu ścisłym wymogom formalnym i merytorycznym stawianymi skardze kasacyjnej, co ma uchronić stronę przed ryzykiem odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu niezachowania tych wymogów. Samo zaś niedopełnienie przymusu adwokackiego nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez wezwanie o uzupełnienie tego braku i jest podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. W tym miejscu trzeba wskazać, że doręczając skarżącemu postanowienie o odrzuceniu skargi, WSA prawidłowo pouczył skarżącego o terminie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym o konieczności sporządzenia jej przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej (k. 25). Sąd poinformował stronę również o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Strona skorzystała z tej możliwości, jednak nie dowiodła, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego, co zresztą znalazło potwierdzenie w praktyce, skoro zażalenie w imieniu strony złożył radca prawny. Skoro zatem zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a wymóg ten nie dotyczy skarg kasacyjnych sporządzonych jedynie przez osoby wymienione w art. 175 § 2 p.p.s.a., zaś w sprawach obowiązków podatkowych może być dodatkowo sporządzona przez doradcę podatkowego (art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a.), a jak wynika z akt sprawy skarga kasacyjna została podpisana przez samego skarżącego (k. 29-30), to słusznie Sąd pierwszej instancji odrzucił tę skargę kasacyjną jako niedopuszczalną. Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.