IV SA/Wa 728/17

SENTENCJA Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy UZASADNIENIE H. R. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postepowania, zwróciła się z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wypełniła, ani nie zakreśliła rubryki nr 6 "Stan rodzinny". W rubrykach dotyczących nieruchomości (domu i nieruchomości rolnej) wpisała "sprawy spadkowe w sądzie". Podała, że otrzymuje rentę w wysokości 1330,06 zł netto. Wymieniła następujące wydatki: energia elektryczna – 50 zł, telefon – 56 zł, odpady – 140 zł, gaz – 25 zł, leki 0 200 zł, żywność – 650 zł, inne wydatki (żywność dla zwierząt, środki czystości, i.t.p.) – 200 zł. Zarządzeniem z dnia 9 listopada 2017 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez: 1) nadesłanie wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy (z historią rachunku i bilansem), ewentualnie oświadczenia o nieposiadaniu rachunków bankowych; 1) nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego z tytułu renty; 3) przedłożenie kopii dokumentów (rachunków) wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem mieszkania, na które powołuje się skarżąca w rubryce nr 11 formularza PPF 4) złożenie oświadczenia jaki skarżąca ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa (tj. czy jest właścicielem, współwłaścicielem, najemcą – jeżeli tak należy nadesłać kopię umowy najmu), 5) wyjaśnienie - w związku z informacją zawartą w rubrykach nr 7.1 (dot. nieruchomości w postaci domu oraz nieruchomości rolnej) "sprawy spadkowe w sądzie" – jakich nieruchomości dotyczącą te sprawy spadkowe (należy wymienić składniki majątku będące przedmiotem postępowań spadkowych) oraz udokumentować, że sprawy te są w toku (np. poprzez złożenie stosownych zaświadczeń o toczących się postępowaniach), ewentualnie należy złożyć oświadczenia, że sprawy te są w toku i wskazać sygnatury tych spraw; 6) złożenie oświadczenia – w związku z niewypełnieniem rubryki nr 6 "stan rodzinny" – czy skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe, czy też występują osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym; w szczególności należy wyjaśnić kim w stosunku do skarżącej jest J. R. oraz A. K., która odebrała korespondencję kierowaną do skarżącej jako "dorosły domownik"; w przypadku prowadzenia gospodarstwa domowego wraz z innymi osobami, należy podać ich stan majątkowy (wymienić będące ich własnością wszelkie nieruchomości, zasoby pieniężne, przedmioty wartościowe - o wartości powyżej. 5.000 zł), wskazać wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów oraz przedłożyć wyciągi z wszelkich posiadanych przez nich rachunków bankowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy (z historią rachunku i bilansem). Zakreślono skarżącej 14-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 15 listopada 2017 r. Termin do jego wykonania upłynął w dniu 29 listopada 2017 r. Skarżąca dotychczas nie uzupełniła wniosku. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) dalej "p.p.s.a",. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych dokumentów i zaświadczeń, w tym także do precyzyjnego wyjaśnienia kwestii ewentualnego prowadzenia gospodarstwa domowego wraz z innymi osobami (rubryka ta na urzędowym formularzu PPF nie została przez skarżącą ani zakreślona, ani wypełniona, natomiast w aktach administracyjnych i sądowych znajdują się informacje, które mogłyby wskazywać, że skarżąca nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa domowego). Skarżąca dotychczas nie nadesłała żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.