II FZ 662/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 334/18 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 września 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 334/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek M. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 listopada 2017 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że uzasadniając przedmiotowy wniosek, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż pismo informujące go o wyznaczeniu pełnomocnikiem w niniejszej sprawie odebrał w dniu 9 lutego 2018 r., a skargę złożył w dniu 9 marca 2018 r., bowiem uznał, że złożenie skargi w terminie ustawowym liczonym od dnia powołania pełnomocnika jest dostatecznym wyrazem woli strony co do uchybionego terminu. Sąd pierwszej instancji nie przychylił się do takiego rozumowania, a NSA oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi i wskazał, że należy w takiej sytuacji złożyć wniosek wraz ze skargą w trybie art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Pełnomocnik uznał, że jak wskazał NSA, skoro w sprawie zachodzą przesłanki określone w powołanych przepisach p.p.s.a., to należy ponownie złożyć skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W zaskarżonym postanowieniu WSA wyjaśnił, że pełnomocnik skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się najpóźniej w dniu 24 kwietnia 2018 r., to jest w dniu, którym odebrał postanowienie WSA z dnia 18 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi. Tym samym, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę decyzję upływał w dniu 2 maja 2018 r. (bowiem siódmy dzień przypadał na dzień 1 maja 2018 r., czyli dzień ustawowo wolny od pracy). Tymczasem reprezentujący skarżącego doradca podatkowy, świadomy uchybienia terminu do wniesienia skargi, w terminie ustawowym nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, natomiast wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 18 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik skarżącego złożył dopiero w dniu 27 lipca 2018 r. po otrzymaniu postanowienia NSA oddalającego zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi. Mając na uwadze, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po terminie, WSA w Gdańsku odrzucił go. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia pełnomocnik wniósł o jego uchylenie wskazując na naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z art. 87 § 1 wynika, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć (por. postanowienie NSA z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt II FZ 227/18, dostępne, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie zaś od daty ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby od jej zakończenia (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 20/11). Sąd pierwszej instancji, sprawdzając wniosek w niniejszej sprawie, doszedł do przekonania, że nie spełnia on wymogu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a., to znaczy, że został on złożony po upływie terminu określonego w tym artykule – a tym samym winien być odrzucony, stosownie do art. 88 zd. 1 p.p.s.a. NSA podziela ocenę Sądu pierwszej instancji. Doradca podatkowy, tj. profesjonalny podmiot, winien być świadomy tego, że został ustanowiony po terminie, z czego dalej powinien wyciągnąć taki wniosek, iż pierwszą procesową czynnością, jaką należy podjąć, jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Składanie w takim momencie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę było o tyle bezcelowe, że przecież pełnomocnik nie negował tego, iż do uchybienia terminowi doszło. Pełnomocnik - chcąc zabiegać o możliwość skutecznego reprezentowania strony - w takiej sytuacji w pierwszej kolejności powinien skupić się na uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminowi, tj. odpowiednim już wtedy środkiem był wniosek o przywrócenie terminu. Składając go w dniu 27 lipca 2018 r. dokonano tego z uchybieniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa była wyżej. Zarazem, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skupiająca się na wykazaniu, iż o uchybieniu terminu pełnomocnik dowiedział się dopiero po otrzymaniu postanowienia NSA oddalającego zażalenie na postanowienie odrzucające skargę. W niektórych hipotetycznych sytuacjach, np. gdy wątpliwa jest kwestia doręczenia danego pisma (czy data doręczenia) takie stanowisko jest do przyjęcia. Jednak w sprawie niniejszej nie było jakichkolwiek uzasadnionych wątpliwości co do tego, iż ustawowy termin na wniesienie skargi minął, stąd wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia był konieczny już w momencie powzięcia przez pełnomocnika wiadomości, iż został wyznaczony do reprezentowania strony. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.