II SA/Po 791/09

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie rejestracji pojazdu postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz - Grochowska UZASADNIENIE Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, że jest po rozwodzie i ma znaczne problemy finansowe. Podała, że ma na utrzymaniu trójkę małoletnich dzieci. Oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą, ale w obecnym roku poniosła stratę w wysokości około 15.000 zł, posiada zadłużenie wobec banków. Wskazała, że otrzymuje alimenty na dwójkę dzieci po 200 zł miesięcznie, z tym że we wrześniu 2009r. komornik odzyskał jedynie 200 zł. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym, majątkowym i rodzinnym. Przedłożyła kopie następujących dokumentów: - zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o otrzymaniu zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dwójki starszych dzieci w kwocie po [...] zł na dziecko, oraz zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1.000 zł - faktur dokumentujących sprzedaż usługi w października 2009r. na łączną kwotę 2.440 zł., - zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości uzyskanego w 2008r. przychodu na kwotę [...] zł, dochodu [...] zł - wyciągu z rachunku karty kredytowej prowadzonego przez Multibank, z którego wynika, że na dzień 20 sierpnia 2009r. dysponowała kwotą 4.979,88 zł, - wyciągu z rachunku karty kredytowej prowadzonego przez Bank BPH, z którego wynika, że na dzień 26 października 2009r. zadłużenie wynosiło kwotę 1.958,69 zł, - wyciągu z rachunku karty kredytowej prowadzonego przez bank Millennium, z którego wynika, że na dzień 30 września skorzystała z kredytu na kwotę 7.101,45 zł oraz w dniu 3 listopada 2009r. zaciągnęła pożyczkę na kwotę 15.640,80 zł - pisma z dnia 2 listopada 2009r. z banku City Handlowy o zaległości z tytułu debetu w karcie kredytowej na kwotę 4.093,02 zł. oraz raty w kwocie 1.530 zł z tytułu pożyczki, - wyciągu z rachunku karty kredytowej prowadzonego przez getinbank, z którego na dzień 14 października wynika zadłużenie na kwotę 2.271,03 zł, a na dzień 13 listopada 2009r. wynika zadłużenie – 2.318,42 zł, - umowy pożyczki zawartej z bankiem WBK Bank Zachodni SA z dnia 21 kwietnia 2009r. na kwotę 28.750 zł i z dnia 7 maja 2009r. na kwotę 17.250 zł. - wezwania do zapłaty z Santander Consumer Bank SA z dnia 30 września 2009r. na kwotę 749,29 CHF i z dnia 30 października 2009r. na kwotę 741,12 CHF, - wyciągów w okresie od maja 2009r. do października 2009r. z rachunków bankowych prowadzonych przez Multibank (obroty w wysokości 24.171 zł), Lukas Bank, WBK Bank Zachodni SA (obroty w okresie od maja do lipca 2009r. wysokości 39.413,89 zł, od lipca do września 2009r. w wysokości 9.861,23 zł., od września do 15 października 2009r. w wysokości 12.603 zł). Nadto wnioskodawczyni przedłożyła oświadczenie o posiadaniu działki rolnej niezabudowanej o powierzchni [...] m², która nie przynosi dochodu oraz oświadczenie o braku wystarczających dochodów na pokrycie zobowiązań, opłat za mieszkanie i jedzenie. Oświadczyła, że w związku z tym mieszka u rodziców i jest na ich utrzymania. Wpis sądowy w niniejszej sprawie wynosi 200 zł zgodnie z treścią §2 ust. 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 221, poz. 2193). Podstawową zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest konieczność ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Przepisem takim jest art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie, z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia chociażby części kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić bowiem należy, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, więc winny być ponoszone w pierwszej kolejności zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, a nie po uiszczeniu wszystkich wydatków, gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Z przedłożonego oświadczenia o stanie finansów, a zwłaszcza z jego uzupełnienia dokumentami bankowymi wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, która generuje przychody (por. wyciągi z rachunków w Multibanku i banku WBK BZ). Na rachunek w Multibanku w maju wpłynęło 1000 zł, w czerwcu – 1.646 zł, w lipcu – 10.674 zł, w sierpniu – 10.804zł, na rachunek w banku WBK BZ w maju wpłynęło – 4.400 zł, w czerwcu – 4.606 zł, w lipcu – 7.835 zł., w sierpniu – 3.603 zł, we wrześniu – 1.769 zł, w październiku – 7.563 zł. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawczyni ponosi również koszty tej działalności, co jest niezbędnym elementem aktywności prowadzonej na własny rachunek. Skarżąca jednak samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące sposobu prowadzenia swojej działalności i zakresu wydatkowania osiąganego przychodu. Nie może być tak, że negatywne skutki tych decyzji będą obciążać Skarb Państwa, więc innych podatników. Skarżąca nie może, więc w celu uzyskania prawa pomocy powoływać się, na fakt, że jej działalność przynosi straty. Liczy się bowiem fakt, iż osiąga przychody, z których pokrywa koszty działalności prowadzonej na własny rachunek. Jakkolwiek mimo tych strat działalność wciąż kontynuuje. Nie można przy tym zapominać, że w ubiegłym roku osiągnęła z tej działalności dochód. Powoływanie się przez skarżącą na fakt ponoszenia strat z działalności nie może również przesądzać o tym, iż nie dysponuje ona w ogóle środkami finansowymi, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W dniu wniesienia skargi, a także w dniu złożenia wniosku o prawo pomocy na rachunkach bankowych dysponowała środkami wielokrotnie przewyższającymi wysokość kosztów sądowych w sprawie, które powinna była w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów postępowania sądowego toczonego z własnej inicjatywy. W dniu 1 października 2009r. otrzymała zaliczkę w kwocie 5.000 zł z tytułu sprzedaży działki przy ul. P., a dnia 3 listopada 2009r. dysponowała kwotą udzielonego jej przez bank Millennium kredytu na kwotę 15.640 zł. Z przedłożonej dokumentacji bankowej wynika także, że wnioskodawczyni dysponuje pięcioma kartami kredytowymi, co daje jej możliwość skorzystania z dodatkowych środków w wysokości 12.400 zł. Wnioskodawczyni udzielono także przynajmniej 6 kredytów i pożyczek, w tym w listopadzie 2009r. na kwotę 15.640 zł. Wynika z powyższego, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni została pozytywnie zweryfikowana przez profesjonalną instytucję finansową, a w konsekwencji, że uzyskiwane dochody pozwalają na spłatę kolejnego kredytu. Wnioskodawczyni musi zatem uzyskiwać przychody w odpowiedniej wysokości. Wprawdzie z przedłożonych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni jest wzywana do zapłaty bieżących rat kredytowych, ale nie wykazała, że zaległości te wynikają z braku środków, a nie ze świadomie podejmowanych decyzji w zakresie sposobu dysponowania wolnymi środkami i kolejności regulowania swoich należności. Ostatecznie spłaca wszystkie swoje należności. Nie wskazała przy tym, by przeciwko niej toczyło się jakieś postępowanie o zapłatę zaległych należności, czy postępowanie egzekucyjne. Z wyciągów z rachunków bakowych nie wynika także by były zajęte na poczet niespłaconych należności. Z oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawczyni wynika także, że posiada niezabudowaną nieruchomość. Posiadanie majątku nieruchomego co do zasady pozbawia wnioskodawczynię uprawnienia do skorzystania z prawa pomocy, gdyż stwarza możliwość pozyskania dodatkowych środków, np. z tytułu jej wydzierżawienia, czy sprzedaży. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni zdecydowała o sprzedaży posiadanej działki skoro pobrała zaliczkę z tego tytułu w wysokości 5.000 zł. Jak wskazano powyżej koszty sądowe będące należnościami publiczno-prawnymi powinna uiścić w pierwszej kolejności właśnie z tych środków. W konsekwencji nieuzasadnione jest twierdzenie wnioskodawczyni, że nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, nawet w części. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz - Grochowska