III FSK 4620/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Adam Nita (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 1261/20 w sprawie ze skargi W. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 13 października 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 25 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1261/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę W. S.A. z siedzibą w K. (w dalszej części uzasadnienia określanej jako Podatnik, Spółka, Strona lub Skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 13 października 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania podatku od nieruchomości. Stan faktyczny sprawy, ustalony przez Sąd I instancji przedstawia się następująco. W dniu 21 maja 2020 r. Podatnik wystąpił do Prezydenta Miasta K. (zwanego dalej Prezydentem Miasta lub Organem I instancji) o zwolnienie go z podatku od nieruchomości, w zakresie dwóch należących do niego hoteli. W uzasadnieniu tego wniosku powołano się na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 – zwanej dalej ustawą COVID-19), a w szczególności na art. 15p ust. 1 tego aktu prawnego. We wspomnianym piśmie Strona podkreśliła, że nie wnosi o udzielenie pomocy opartej na stosownych rozporządzeniach Komisji UE w trybie de minimis. Z uwagi na szczególne okoliczności związane z pandemią, występuje natomiast o zastosowanie rozwiązań przewidzianych przez ustawodawcę w wymienionych przepisach ustawy COVID-19. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania. Stało się tak na podstawie art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 – zwanej dalej O.p.). Wynika z niego, że w sytuacji, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W tym kontekście Prezydent Miasta powołał się na art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 - zwanej dalej u.p.o.l.) i wywiódł z tej regulacji brak normatywnych podstaw do zadośćuczynienia wnioskowi Spółki. Jednocześnie, odwołując się do art. 15p ustawy COVID-19 podkreślono, że Rada Miasta K. nie podjęła uchwały, mocą której w akcie prawa miejscowego wprowadzono by na podstawie tej delegacji ustawowej dodatkowe zwolnienia podatkowe w podatku od nieruchomości. W tym stanie rzeczy, w przekonaniu Organu I instancji także ustawa COVID-19 nie stwarzała sposobności do zainicjowania postępowania podatkowego, zgodnie z wnioskiem Strony. Zapatrywanie to podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Do identycznej konstatacji doszedł Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę na ostateczną decyzję Organu odwoławczego. W jego przekonaniu sformułowanie "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte", pojawiąjące się w art. 165a § 1 O.p. należy przede wszystkim odnosić do sytuacji, gdy zainicjowaniu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis bądź przepisy prawa, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tej procedury i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. W tym kontekście, Sąd I instancji odwołał się do art. 15p ust. 1 ustawy COVID-19 powoływanego przez Spółkę w jej piśmie procesowym skierowanym do Prezydenta Miasta. Jak wywiedziono, stanowi on, że rada gminy może wprowadzić, w drodze uchwały, za część roku 2020, zwolnienia z podatku od nieruchomości: gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19. Ponieważ zaś w dacie wydawania postanowień przez organy podatkowe Rada Miasta K. nie podjęła uchwały w trybie art. 15p ustawy COVID-19, nie było podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi. Powołano się też na art. 7 u.p.o.l. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny, w przepisie tym ukształtowano zamknięty katalog przedmiotowych i podmiotowych zwolnień podatkowych. Przesłanka zwolnienia, na którą powoływała się Strona nie znajduje się zaś wśród enumeratywnie wymienionych w przepisach. W skardze kasacyjnej Podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Ponadto wystąpił on o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Jednocześnie wyrokowi Sądu I instancji zarzucono na podstawie art. 173 i art, 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – zwanej dalej P.p.s.a.) naruszenie: 1. przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 121 § 1, art. 122, 187 i 191 O.p., jak to ujęto, "stwierdzenie, że Wnioskodawczyni przysługuje prawo do zwolnienia z podatku od nieruchomości, a to na skutek braku możliwości korzystania z nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania która dotychczas wykorzystywana była pod działalność hotelarską, z przyczyn od podatnika niezależnych, związanych z pandemią COVID-19 i wprowadzonych przez organy administracji publicznej nakazach, zakazach i ograniczeniach; 2. prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię, tj.: a) art. 15p ust. 1 ustawy COVID-19 - poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że w sprawie brak jest podstawy prawnej i faktycznej do udzielenia Stronie zwolnienia z opłacania należności z tytułu podatku od nieruchomości; b) naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. - poprzez jego niezastosowanie i odmowę umorzenia należności podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości, chociaż za umorzeniem tych należności przemawia zarówno ważny interes podatnika związany z niemożnością korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczaniem, jak i interes społeczny. W reakcji na te zarzuty i argumentację odpowiedź na skargę nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Do jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym doszło zaś, ponieważ Spółka zrzekła się rozprawy w swoim piśmie datowanym na 15 czerwca 2021 r. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Wnioskodawcę, w pierwszej kolejności godzi się zauważyć, że w swoim piśmie procesowym, w którym zwracał się do Prezydenta Miasta nie występował on o uznaniową ulgę podatkową (umorzenie zaległości podatkowej), ukształtowanej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., ale o zastosowanie rozwiązań przewidzianych przez ustawodawcę w ustawie COVID-19. Tym samym, z woli Podatnika normatywnym punktem odniesienia dla organów podatkowych obydwu instancji, a także dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie były przepisy ogólnego prawa podatkowego, zawarte w Ordynacji podatkowej. Była nim natomiast regulacja szczególna, ukształtowana we wspomnianej ustawie COVID-19. Z tego powodu nie sposób podzielić racji Spółki, artykułującej w swojej skardze kasacyjnej obrazę przez Sąd I instancji art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Godzi się też zauważyć, że przez wzgląd na taką a nie inną treść art. 15p ust. 1 ustawy COVID-19 wspomniany przepis sam w sobie nie mógł być podstawą do zadośćuczynienia wnioskowi Strony. Dzieje się tak nie tylko dlatego, że wspomniana regulacja ustawowa ma charakter blankietowy - jej funkcjonowanie zależy od wprowadzenia w akcie podustawowym (w uchwale rady gminy) stosownych przepisów, kształtujących zwolnienie podatkowe. Do tego zaś nie doszło, ponieważ Rada Miasta K. nie skorzystała z delegacji ustawowej, zawartej w art. 15p ust. 1 ustawy COVID-19. Dodatkowo należy zauważyć, że istotą zwolnienia podatkowego jest to, że stanowi ono element podatkowego stanu faktycznego ukształtowanego w ustawie podatkowej. Tym samym podatnik, realizując określone zachowanie objęte stanem faktycznym zwolnienia podatkowego doprowadza do tego, że jego skonkretyzowana powinność podatkowa, z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania rozstrzygnięcia uznaniowego, jest determinowana przez zwolnienie podatkowe. W taki też sposób ujęto zwolnienie podatkowe, możliwe do wprowadzenia w akcie prawa miejscowego, na podstawie art. 15p ust. 1 ustawy COVID-19. Tym samym, także z tego powodu brak było normatywnych podstaw ku temu, aby w oparciu o wspomniany przepis Podatnik domagał się wydania w odniesieniu do niego indywidualnego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej – jak to ujął w swojej skardze kasacyjnej, udzielenia mu zwolnienia z opłacania należności z tytułu podatku od nieruchomości. Trafnie więc odmówiono wszczęcia postępowania podatkowego w tej kwestii. Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie ocenił legalność rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zaaprobowano zapatrywanie Prezydenta Miasta i nie wymagało to prowadzenia postępowania dowodowego, nie może być mowy o obrazie przez Sąd I instancji art. 174 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, 187 i 191 O.p. Nawiasem mówiąc, odwołując się do tej podstawy skargi kasacyjnej, Strona nie wykazała uchybienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego zaś wymaga ustawodawca we wspomnianym przepisie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z wszystkich tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Spółki jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. Stało się tak na podstawie art. 184 P.p.s.a. sędzia NSA sędzia NSA sędzia WSA (del.) Sławomir Presnarowicz Jolanta Sokołowska Adam Nita