I OZ 1725/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Parku Narodowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 964/17 o odrzuceniu skargi [...] Parku Narodowego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W piśmie z dnia 8 czerwca 2017 r. [...] Park Narodowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 5 lipca 2017 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie jednego odpisu skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem. Jednocześnie wezwano stronę skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwania zostały doręczone skarżącemu w dniu 14 lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. nr 17 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe wezwania, [...] Park Narodowy w dniu 14 lipca 2017 r. uiścił wymagany wpis sądowy, jednak nie nadesłał brakującego odpisu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 964/17 odrzucił skargę (pkt 1) oraz zwrócił ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz [...] Parku Narodowego kwotę 200 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), do każdego pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom i dla dołączenia do akt sądowych. Stosownie do treści art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę na posiedzeniu niejawnym, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca została wezwana do złożenia jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 14 lipca 2017 r. W zakreślonym siedmiodniowym terminie strona nie uzupełniła braków formalnych skargi, co obligowało Sąd do jej odrzucenia. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia [...] Parku Narodowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 49 § 1 P.p.s.a. Skarżący podał, że przesyłka Sądu zawierała wyłącznie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, co zostało wykonane, natomiast o wezwaniu w zakresie uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jednego jej odpisu, dowiedział się dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Ponadto wskazał, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał w niniejszej sprawie, że brak jednego odpisu skargi jest brakiem istotnym, którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Uczestnik postępowania J.Z. w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, wskazując, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że jego autor kwestionuje przede wszystkim przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W jego ocenie, nieuzupełnienie braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jednego jej odpisu, nie zostało poprzedzone stosownym wezwaniem, bowiem strona skarżąca nigdy go nie otrzymała – doręczono jej wyłącznie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Niezależnie od powyższego, brak formalny w postaci jednego odpisu skargi umożliwia, zdaniem skarżącego, nadanie jej dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela – co do zasady – pogląd przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jest on bowiem zbieżny ze stanowiskiem zajętym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, zgodnie z którym niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd, zaś złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 P.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie istotny jest jednak fakt, że Sąd pierwszej instancji, stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi, oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru kwestionowanej przesyłki (k. nr 17 akt sądowych), przyjmując, że zawierała ona, oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania jednego odpisu skargi. Należy zauważyć, iż "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest niewątpliwie dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń co do środków dowodowych, zmierzających do jego obalenia. Co do zasady brak jest zatem przeszkód, aby strona podważyła prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień, których wiarygodność będzie podlegała ocenie sądu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że z akt sądowych sprawy o sygn. I SA/Wa 964/17 wynika, iż wezwanie do usunięcia braku formalnego w postaci nadesłania jednego odpisu skargi oraz braku fiskalnego w postaci uiszczenia wpisu sądowego, przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Skarżący otrzymał przesyłkę Sądu w dniu 14 lipca 2017 r. i jeszcze w tym samym dniu wykonał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, nie przesłał natomiast żądanego przez Sąd odpisu skargi. W podanych okolicznościach uzasadniałoby to – co do zasady – odrzucenie skargi. Skarżący twierdzi jednak, iż w przesyłce doręczonej mu w dniu 14 lipca 2017 r. nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania jednego jej odpisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienia skarżącego zasługują na uwzględnienie i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci nadesłania jednego jej odpisu. Powyższe przekonanie wzmacnia również brak logiki w działaniu podmiotu, który – gdyby założyć, iż został prawidłowo wezwany zarówno do uzupełnienia braków formalnych, jak i fiskalnych skargi – wykonałby tylko wezwanie w zakresie braków fiskalnych skargi, pomijając braki formalne (nie nadsyłając odpowiedniej liczby jej odpisów). Za uwzględnieniem zażalenia przemawia również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy, poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA z dnia: 24 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 92/17; 25 października 2016 r. sygn. akt I OZ 1015/16; 1 września 2011 r. sygn. akt I OSK 1448/11; 26 września 2012 r. sygn. akt I OSK 2161/12; 3 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1388/15). W niniejszej sprawie wątpliwości takie występują, dlatego też należało rozstrzygnąć je na rzecz skarżącego, mając również na uwadze zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za uzasadnione i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.