II OSK 553/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku G. L. i M. L. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. L. i M. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 920/23 w sprawie ze skarg I. K., S. K., G. L. i M. L. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 marca 2023 r., nr I-III.7721.15.7.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 24 listopada 2022 r., znak: AB-IV.6740.4.2021. UZASADNIENIE I. K., S. K., G. L. i M. L. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 marca 2023 r., nr I-III.7721.15.7.2022, utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 listopada 2022 r., znak: AB-IV.6740.4.2021, odmawiającą uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 25 lutego 2021 r., nr 103/21, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i G. K. pozwolenia na budowę budynku hali magazynowej z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, wylotu instalacji kanalizacji deszczowej i przebudowę sieci drenarskiej, na terenie obejmującym nieruchomości nr ewid. gr.: [...] w miejscowości [...]. We wniesionych skargach skarżący zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 24 listopada 2022 r. Wyjaśnili przy tym, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w postaci zagrożenia dla zdrowia oraz życia skarżących, jak również w postaci wyrządzenia znacznej szkody w zakresie uszkodzenia ich budynków mieszkalnych oraz użytkowych i wobec możliwości naruszenia w sposób istotny prawa własności właścicieli nieruchomości w tym skarżących, którzy sąsiadują bezpośrednio z nieruchomościami G. i E. K., gdzie ma powstać opisywana inwestycja. W ocenie skarżących brak udzielenia zabezpieczenia poprzez wstrzymanie decyzji organów obu instancji spowoduje nieodwracalne negatywne skutki. W szczególności, że planowana inwestycja ma posiadać utwardzoną powierzchnię gruntu poprzez zastosowanie betonu. Sposób wykonania ww. robót budowlanych polega na zdjęciu warstwy wierzchniej gruntu o grubości ok. 30 cm, wykonaniu podsypu z pospółki o grubości 20 cm zagęszczenia i pielęgnacji betonu. Planowana inwestycja ma mieć wymiary 12 m x 50 m. Jej wybudowanie, jak również wydzielenie i stworzenie miejsc parkingowych wiąże się z dewastacją naturalnego terenu na jakim miałaby się znajdować ww. inwestycja. Zdaniem skarżących organ nie wskazał żadnych badań i analiz, które mogłyby świadczyć o tym, że ww. inwestycja nie doprowadzi do zniszczeń oraz dysfunkcji ekosystemu ww. terenu. Takie urządzenie terenu spowoduje znaczne zalewanie terenu nieruchomości skarżących i spowoduje nieodwracalne szkody, poprzez zniszczenie murów, fundamentów budynków, zalanie piwnic itp. Skarżący powołali się również na przekroczone normy hałasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 920/23, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 24 listopada 2022 r., znak: AB-IV.6740.4.2021. Sąd wskazał, że orzeczenia organów administracji o skutkach wyłącznie procesowych, które nie przyznają stronom żadnych praw, ani nie nakładają na nich żadnych obowiązków, ze swej istoty nie podlegają wykonaniu. Wobec powyższego nie można wstrzymać ich wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a."). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - po wznowieniu postępowania nie ma ze swej istoty przymiotu wykonalności. Sąd podkreślił także, że skoro już na etapie procesu inwestycyjnego ograniczone jest wstrzymanie decyzji poprzez wymóg zabezpieczenia interesów inwestora (art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz.U. z 2023 r. poz. 682), to tym bardziej wyjątkowo należy podejść do decyzji wydawanych w trybie nadzwyczajnym w stosunku do ostatecznych już decyzji zezwalających na realizację inwestycji. Ponadto zaskarżona decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie wymaga do swojej realizacji podjęcia jakichkolwiek działań, co do których zachodziłyby podstawy rozważania wstrzymania wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 7 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 920/23, oddalił skargi I. K., S. K., G. L. i M. L. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 marca 2023 r., nr I-III.7721.15.7.2022. Pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. G. L. i M. L. złożyli skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 24 listopada 2022 r., znak: AB-IV.6740.4.2021. W uzasadnieniu wniosku skarżący kasacyjnie podnieśli tożsamą argumentację jak w wyżej opisanym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie nie wykazali by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności, w rozumieniu ww. art. 61 § 4 p.p.s.a., doszło. Podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobnili, że w stosunku do nich zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przywołana obecnie w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stanowi powielenie argumentacji przedstawionej uprzednio we wniosku rozpoznawanym przez Sąd Wojewódzki. Nadto jest ona gołosłowna, niepoparta żadnymi konkretnymi dokumentami. Aktualne pozostają rozważania poczynione przez Sąd I instancji w prawomocnym postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2023 r. odnośnie charakteru decyzji i możliwości wstrzymania ich wykonania. Formalnoprawny charakter decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym wyklucza jej wpływ na ziszczenie się ryzyka, o którym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 20 września 2023 r., sygn. akt II OZ 339/23; z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 668/22; z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1293/17). Wobec braku podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.