I OZ 433/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 974/23 o odrzuceniu skargi M. J., B. G. i D. D. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 marca 2023 r. nr 1392/2023 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), postanowieniem z 23 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 974/23, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), w pkt 1 odrzucił skargę M. J., B. G. i D. D. (dalej również: "Skarżące") na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 20 marca 2023 r. nr 1392/2023 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości. Natomiast w pkt 2 zwrócił solidarnie Skarżącym ze środków budżetowych Sądu I instancji kwotę 200 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Sąd I instancji stwierdził, że Skarżące pomimo doręczenia wezwań nie uzupełniły braku formalnego skargi poprzez wskazanie numerów PESEL, co w konsekwencji uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. J. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej podniósł, że Skarżąca bez swojej winy nie dochowała siedmiodniowego terminu do podania numeru PESEL. Ma bowiem 81 lat i w związku z tym ma trudności z widzeniem, jak również epizody demencji (przeplatane z [...]), które utrudniają jej zrozumienie kierowanych do niej informacji oraz logiczne reagowanie na te informacje. Zaznaczył, że zastosowanie do Skarżącej skutków określonych w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. pozbawia ją prawa do sądu, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji. Dodał, że gdyby Sąd I instancji wziął pod uwagę warunki osobiste Skarżącej, wówczas dałby Skarżącej więcej czasu na podanie numeru PESEL, a w szczególności wezwał ją do tego pismem o odpowiednio dużych czcionkach, choćby nawet z uwagi na jej podeszły wiek, w szczególności, że Skarżąca dotychczas z uwagi na swój status majątkowy – występowała w sprawie samodzielnie, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów formalnych stosownie do postanowień art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jest podanie w pierwszym piśmie procesowym, a więc co do zasady skardze, numeru PESEL wnoszącego pismo. W przypadku stwierdzenia braków formalnych pisma uniemożliwiających nadanie mu prawidłowego biegu, przewodniczący w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Należy wyjaśnić, że odmienny skutek został przewidziany w przypadku nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w sytuacji takiej sąd odrzuca wniesioną skargę. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której nie wskazał swojego numeru PESEL, w związku z czym prawidłowo została wezwana do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie wynikającym z art. 49 § 1 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin wynikający z tego przepisu ma charakter ustawowy i nie podlega przedłużeniu niezależnie od okoliczności sprawy, w tym również stanu zdrowia Skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2022 r., sygn. akt I OZ 226/22 - postanowienie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Skarżąca odebrała wezwanie do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego 25 maja 2023 r., co spowodowało, że termin na uzupełnienie wspomnianego braku upływał 1 czerwca 2023 r. W terminie tym Skarżąca nie wskazała swojego numeru PESEL, co powoduje, że w sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Końcowo wskazać należy, że argumentacja Skarżącej zawarta w rozpoznawanym zażaleniu odnosi się do kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Okoliczności te staną się natomiast przedmiotem oceny Sądu I instancji w odrębnym postępowaniu incydentalnym w związku ze złożeniem przez Skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.