II SA/Sz 743/08

TEZY W przypadku stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanych przed 1.01.1995r. obiektów nie może zakończyć się wydaniem decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy lecz legalizacją budowli z zastosowaniem art. 40 w/w ustawy. SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. R. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz.1118 z późn. zm.) oraz art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. odmówił wydania nakazu rozbiórki budynków - gospodarczego oraz garażowego, położonych na nieruchomości oznaczonej nr ew. gr. [...] obręb [...] przy ul. [...] w Ś., czego domagał się właściciel sąsiedniej nieruchomości we wniosku złożonym [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ powiatowy stwierdził, iż w dniu [...] przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości i wszczął postępowanie administracyjne w powyższej sprawie. Stwierdzono, że wskazane obiekty budowlane (garaż i komórka) wybudowane zostały w latach 1950 -1960 przez nieznane osoby, w warunkach samowoli budowlanej. Na podstawie decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] znak: [...] właścicielem gruntu i obiektów stała się Gmina Miasto Ś. Zgodnie z art. 103 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia ustawy, stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. W świetle art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, jeżeli organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub powoduje niebezpieczeństwo ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W wyniku prowadzonego postępowania dowodowego organ nadzoru budowlanego stwierdził, że obiekty te powstały na przestrzeni lat 1950 - 1960, a ich lokalizacja i funkcja nie jest sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym i przeznaczeniem terenu oraz przepisami obowiązującymi w trakcie ich realizacji. Prezydent Miasta Ś. pismem z dnia [...] znak: [...] potwierdził, że inwestycja zgodna jest z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta zatwierdzonym uchwałą nr 45/611/66 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S., stanowiąc uzupełnienie podstawowej funkcji mieszkalnej przypisanej dla tej jednostki. W celu uzyskania dodatkowego materiału dowodowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. postanowieniem z dnia [...] znak: [...] zobowiązał właściciela nieruchomości, tj. Gminę Miasto Ś., do przedłożenia oceny stanu technicznego budynków. Z przedłożonej w dniu [...] oceny, sporządzonej przez L. K., posiadającego uprawnienia budowIane nr [...] w specjalności konstrukcyjno - budowlanej do oceniania i badania stanu technicznego budynków, wynika, że obiekty te, ze względu na zużycie techniczne, wymagają remontu obejmującego wymianę stolarki drzwiowej, konstrukcji więźby dachowej, pokrycia dachowego oraz bieżącej konserwacji, tj. wykonania robót malarskich i zabezpieczeń przeciwkorozyjnych, ale obecny ich stan techniczny nie zagraża bezpieczeństwu i nadają się one do dalszej eksploatacji. Nie zachodzą zatem żadne z przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r., które uprawniałyby PINB w Ś. do wydania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego i budynku garażowego. Odwołanie od decyzji PINB w Ś. złożył właściciel sąsiedniej nieruchomości nr [...], R. R., zarzucając nieuwzględnienie jego uwag wniesionych do zebranych dowodów. W trakcie postępowania skarżący wniósł o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów, wskazując, iż PINB w Ś. nie uwzględnił faktu dobudowania przedmiotowego garażu do jego muru, który jest w złym stanie technicznym, co może doprowadzić do katastrofy budowlanej. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w całości podzielając jego ustalenia faktyczne i ocenę prawną. Powyższą decyzję ostateczną R. R. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia i załatwienia sprawy przez wydanie nakazu rozbiórki wymienionych w skarżonej decyzji obiektów budowlanych. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu, wskazując ponadto, iż nie przesłuchano wskazanych przez niego świadków na okoliczność, kto i kiedy zbudował przedmiotowe obiekty. Podniósł też, iż przedmiotowe obiekty są w złym stanie technicznym, przylegają do jego obiektów, które wymagają remontu, lecz nie może go przeprowadzić, gdyż wymagałoby to naruszenia konstrukcji przedmiotowych obiektów. Zatem obiekty te stanowią zagrożenie dla jego obiektów. Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa. Sąd uchyla zaskarżony akt w wypadku naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie obiektów budowlanych wybudowanych niezgodnie z prawem, w warunkach samowoli budowlanej, zrealizowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994r., w stosunku do których skarżący domagał się orzeczenia ich rozbiórki. Stosownie do regulacji zawartej w art. 103 ust. 2 powyższej ustawy, uzasadniało to przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 37 i nast. ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974r. (Dz.U. z 1974r. nr 38, poz. 229 ze zm.). Organy obu instancji słusznie oparły się na powyższych przepisach, jednakże zakończenie postępowania w tym zakresie, polegające na wydaniu decyzji o treści "odmawiam wydania nakazu rozbiórki ..." nie może być uznane za zgodne z prawem, w szczególności z wymogami ustawy z 24.10.1974r. Prawo budowlane. Jeśli przyjąć za trafne ustalenie organów, że w stosunku do przedmiotowych obiektów nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. to poprzestanie na odmowie wydania nakazu rozbiórki nie jest w sprawie wystarczające i odpowiadające wymogom tej ustawy. Organ administracji zgodnie z art. 7 kpa zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, a to oznacza, że winien dokonać całościowej oceny danej sytuacji faktycznej, stanowiącej podstawę interwencji organu w świetle obowiązującej regulacji prawnej. Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. stanowi jedynie fragment regulacji prawnej odnoszącej się do postępowania wobec obiektów budowlanych realizowanych w dacie, którą obejmuje regulacja wynikająca z tej ustawy. Dalszą część konstrukcji prawnej w tym zakresie stanowią kolejne przepisy tej ustawy, a w szczególności art. 40, stanowiący, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy, decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zatem w przypadku stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 37 § 1 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanych przed 1.01.1995r. obiektów nie może zakończyć się wydaniem decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy lecz legalizacją budowli z zastosowaniem art. 40 w/w ustawy. Zakończenie postępowania przez wydanie decyzji odmawiającej orzeczenia nakazu rozbiórki, bez odniesienia się do wymogów art. 40 uznać należy zatem za nieodpowiadające wymogom prawa. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie organ nie rozważył należycie przesłanki rozbiórki wskazanej w art. 37 ust. 1 pkt 2 w zakresie, w jakim ten przepis mówi o "niedopuszczalnym pogorszeniu warunków użytkowych dla otoczenia", co podnosi i akcentuje skarżący. Jego zdaniem bowiem usytuowanie samowolnie wybudowanych obiektów, z których jeden przylega do jego obiektu, uniemożliwia przeprowadzenie jego remontu. Okoliczność ta może stanowić przesłankę do uznania, że obiekt powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla innych osób. Nie rozważono również treści art. 37 ust. 2 w/w ustawy, zgodnie z którym terenowy organ administracji państwowej może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Niewyjaśnienie tej kwestii przez organ stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa mogące mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.