II OZ 537/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 853/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 853/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku A.W. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia 20 lutego 2023 r. nr [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 czerwca 2022 r. nr [...] znak: [...] W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w skardze na powyższą decyzję Wojewody uchylającą pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 czerwca 2022 r. i w pozostałym zakresie utrzymującą ją w mocy a dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do projektowanej drogi [...]" na działkach wymienionych w decyzji – skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania całości decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta. Uzasadniając ww. wniosek wskazała, że realizacja inwestycji spowoduje trudne do odwrócenia skutki - fakt fizycznej realizacji ww. przedsięwzięcia pociąga za sobą konieczność nieodwracalnego spożytkowania funduszów ze środków samorządu terytorialnego. Ewentualna rozbiórka drogi - w przypadku usunięcia z obrotu prawnego decyzji Prezydenta, również będzie pociągała konieczność kolejnego spożytkowania środków publicznych na ten cel. Uzasadniając odmowę uwzględnienia ww. wniosku Sąd wskazał, że wniosek ten nie zawierał w istocie żadnego uzasadnienia i argumentacji, która przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Sąd podniósł, że oczywistym jest, że z istoty inwestycji drogowej wynika, że inwestor może prowadzić określone roboty budowlane, a sama inwestycja powoduje uciążliwości związane z jej realizacją. Skutki późniejszych nieprawidłowości - w tym skutki finansowe, czy ewentualne wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego będą obciążać wyłącznie inwestora, nie zaś skarżącą. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła obiektywnych okoliczności, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogłyby powodować realne i rzeczywiste niebezpieczeństwo, o którym mowa w art 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zażaleniem A. W. zaskarżyła powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na brak jego pozytywnego zastosowania w drodze wydania postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 czerwca 2022r., podczas gdy w przedmiotowej sprawie zmaterializowały się obie przesłanki pozytywne, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., albowiem zrealizowanie przez inwestora na kanwie niniejszej sprawy inwestycji polegającej na budowie publicznej drogi gminnej na odcinku od ul. [...] do projektowanej drogi [...] na działkach wymienionych w rozstrzygnięciu decyzji, które są położone w obrębie ewidencyjnym: [...][...], [...], [...]oraz [...]I w [...], w przypadku uwzględnienia skargi może wiązać się z koniecznością jej rozbiórki, a pamiętać należy — czego nie dostrzega Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie — że środki na budowę ww. realizacji pochodzą z danin publicznoprawnych uiszczanych przez podatników, tak więc powoływany przez Sąd i instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argument, iż ewentualne skutki wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego będą obciążać wyłącznie inwestora jest nieprawidłowy, albowiem to podatnicy, w tym skarżąca poniosą skutki takich działań, gdyż konieczność ewentualnej rozbiórki drogi publicznej będzie skutkować wydatkowaniem przez inwestora kolejnych środków finansowych, które to są uiszczane przez podatników w formie różnorakich danin publicznoprawnych. Ze względu na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie ww. decyzji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 203 p.p.s.a. w zw. z art. 200 p.p.s.a., ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w część aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zasadnie w okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia 10 czerwca 2022 r. Okoliczności podnoszone we wniosku nie uzasadniały bowiem udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania ww. decyzji. Abstrahując od faktu, że twierdzenia skarżącej w zakresie zaistnienia przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji są ogólnikowe (wydatkowanie środków publicznych) i nie odnoszą się bezpośrednio do sytuacji wnioskodawczyni, podkreślenia wymaga, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. 2022, poz. 176, dalej: specustawa drogowa). Przepisy tej ustawy stanowią regulacje szczególne, które powodują, że rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej należy uwzględniać interes społeczny i gospodarczy, przemawiające za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. Ochrona tego interesu przejawia się zarówno w przyśpieszonej procedurze wydawania decyzji, jak również w uregulowaniu przyjętym w art. 11g ust. 2 ww. specustawy, w świetle którego odwołanie od decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rozpatruje się w terminie 30 dni, a skargę do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się przy tym, że pomimo braku szczegółowej regulacji zawartej w specustawie drogowej odnośnie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej ratio legis tej ustawy stanowi usprawnienie przebiegu procesu realizacji inwestycji. Powoduje to bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji. W specustawie drogowej, ze względu na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano bowiem prymat nad słusznym interesem strony (zob. postanowienia NSA: z 16 grudnia 2022 r., II OZ 756/22; z 20 marca 2019 r., II OZ 195/19; z 6 kwietnia 2016 r., II OSK 614/16). Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi należy zatem przede wszystkim mieć na względzie interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi, co przy uwzględnieniu lakonicznej argumentacji skarżącej uzasadniało odmowę uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjnych, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.