III FZ 540/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Stachurski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1422/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 marca 2023 r., nr 1401-IOM.4104.6.2023.6/EO w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 sierpnia 2023 r., III SA/Wa 1422/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. D. (dalej: ,,Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 marca 2023 r., nr 1401-IOM.4104.6.2023.6/EO, w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W punkcie 2 postanowienia zwrócono Skarżącemu uiszczony przez niego wpis od skargi. Sąd uznał, że w wyznaczonym terminie, Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi. Na powyższe postanowienie, pismem z 1 września 2023 r. Skarżący wniósł zażalenie, wnosząc w nim o uchylenie ,,decyzji, o odrzuceniu skargi’’. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: ,,p.p.s.a.’’), sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest brak wskazania numeru PESEL, bowiem stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W uchwale z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W art. 49 § 1 p.p.s.a. przewidziano zaś, że jeżeli pismo strony, w tym skarga, nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł skargę obarczoną brakiem w postaci wpisu oraz numeru PESEL. Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 15 czerwca 2023 r. wezwała Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie swojego numeru PESEL. Natomiast, na podstawie odrębnego Zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 czerwca 2023 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - w kwocie 400 zł. Wymienione zarządzenia wykonano 22 czerwca 2023 r. Tego dnia, nadano w jednej przesyłce pocztowej wezwanie Skarżącego: do uiszczenia brakującego wpisu sądowego od wniesionej skargi, wskazania numeru PESEL, a ponadto nadano odpis odpowiedzi na skargę. W wymienionych wezwaniach pouczono, że nieuzupełnienie braku formalnego lub fiskalnego skargi w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje jej odrzucenie. Przesyłka zawierająca wezwania i odpis została doręczona Skarżącemu 17 lipca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 23 akt sądowych). Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi upłynął bezskutecznie 20 lipca 2023 r. W wyznaczonym terminie Skarżący uzupełnił jedynie brak fiskalny skargi, uiszczając wpis sądowy od skargi w kwocie 400 zł., nie uzupełnił natomiast braku formalnego skargi, tj. nie wskazał numeru PESEL. W zażaleniu Skarżący podniósł, że w kierowanej do niego z sądu korespondencji, otrzymał jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu oraz odpowiedź organu na skargę. Nie było w niej natomiast wezwania do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL oraz złożenia pełnomocnictwa. Istotnie, wbrew uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie dotyczyło złożenia pełnomocnictwa, bowiem w tej sprawie Skarżący działał bez pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo błędnego w tej części uzasadnienia postanowienia, sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL, a twierdzeniom Skarżącego nie sposób dać wiary. Adnotacje na dokumentach zawartych w aktach sprawy świadczą o tym, że korespondencja skierowana do Skarżącego była kompletna i zawierała oprócz odpowiedzi na skargę zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu jak i do wskazania numeru PESEL. W orzecznictwie wskazuje się, że przepisy nie zabraniają doręczania jednej stronie w ramach jednej korespondencji (kopercie) kilku pism. Istotnym jest jedynie, aby z doręczanej korespondencji wynikało, że zawiera ona klika odrębnych pism. Dla prawidłowości doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (zob. wyroki NSA: z 1 października 2015 r., I FSK 613/14; z 29 maja 2018 r., II FSK 1380/16). Podstawowym warunkiem prawidłowości doręczenia pisma przez pocztę istotne jest wysłanie pisma listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. W formularzu potwierdzenia odbioru winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki. Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki". Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą. W interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną (zob. postanowienie NSA z 5 grudnia 2012 r., II FSK 2871/12). W tej sprawie Skarżący nie obalił domniemania wynikającego z dokumentu, jakim jest potwierdzenie odbioru. Bez wątpienia, wynika z niego, że w przesyłce do Skarżącego znajdowały się m.in. dwa wezwania, tj. " doręczenie odpisu zarządzenia o uiszczeniu wpisu + wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi (...)". Wprawdzie, słusznie wskazał Skarżący, że nie działał w niniejszej sprawie za pośrednictwem pełnomocnika oraz, że nie był wzywany do złożenia pełnomocnictwa. Istotnie w tym zakresie, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odzwierciedla okoliczności faktycznych sprawy. Niemniej nie ulega wątpliwości, że Skarżący pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, z obowiązku tego nie wywiązał się. Z tego względu, sąd pierwszej instancji zasadnie zastosował dyspozycję art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. i skargę odrzucił, pomimo częściowo błędnego przy tym uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.