II SA/Rz 1552/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 27 lipca 2023 r. nr SKO.415.122.1906.2023 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżącego T. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ") z 27 lipca 2023 r. nr SKO.415.122.1906.2023 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 113 § 1, art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."). Jak wynika z akt sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Następnie postanowieniem z 26 czerwca 2023 r. nr SKO.415.8.202A.2023, SKO działając z urzędu na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. sprostowało w sentencji ww. decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] oczywistą omyłkę polegającą na wykreśleniu w sentencji decyzji słowa "odwoławcze". SKO wyjaśniło, że postępowanie zakończone decyzją z [...] kwietnia 2023 r. toczyło się z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie w trybie odwoławczym, dlatego sentencja decyzji powinna brzmieć: "postanawia umorzyć postępowanie", a nie "postanawia umorzyć postępowanie odwoławcze". Od powyższego postanowienia, T. S. (dalej: "Skarżący") złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Kolegium nie sprostowało żadnej oczywistej omyłki, gdyż nie ma ona takiego charakteru i w trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie dokonuje się sprostowania tego rodzaju istotnych uchybień. Zauważył, że zarówno podstawa prawna decyzji, jej uzasadnienie jak i treść pouczenia wskazują na zupełnie odmienny wniosek niż ten, który przyjął organ. Dodał również, że Kolegium prawdopodobnie naraziło go na nieuzasadnione koszty skargi do WSA, jeżeli faktycznie w pouczeniu wadliwie określono wysokość wpisu. Uzasadnione zatem będzie jego roszczenie odszkodowawcze w stosunku do Kolegium. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie opisanym na wstępie postanowieniem z 27 lipca 2023 r. nr SKO.415.122.1906.2023 utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W pierwszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W niniejszej sprawie Kolegium sprostowało wydaną w dniu [...] kwietnia 2023 r. decyzję w ten sposób, że w sentencji brzmiącej : "postanawia umorzyć postępowanie odwoławcze" skreśliło wyraz "odwoławcze" z uwagi na fakt, że postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...], a nie postępowania związanego z odwołaniem od ww. decyzji. Kolegium wyjaśniło, że akta sprawy wyraźnie wskazują, że sprawa rozpatrywana przez Kolegium nie była postępowaniem odwoławczym. Ze wstępnej części decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2023 r. wynika wyraźnie, że decyzja została wydana na posiedzeniu niejawnym po zapoznaniu się z wnioskiem T. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2019 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W ocenie Organu uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje na rodzaj prowadzonego postępowania. Ponadto Skarżący również nie mógł mieć jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru prowadzonego postępowania, gdyż to on był jego inicjatorem. W ocenie SKO ww. okoliczności przemawiają za stanowiskiem, że błąd polegający na wpisaniu w sentencji decyzji zwrotu "umorzyć postępowanie odwoławcze" w miejsce "umorzyć postępowanie" może być kwalifikowane, jako oczywista omyłka. Ponadto rozstrzygnięcie decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2023 r. dotyczące umorzenia postępowania zostało zapisane właściwie, a pomyłka dotyczyła jedynie samego określenia rodzaju postępowania podlegającego umorzeniu. Skarżone postanowienie prostujące nie zmienia więc istoty zapadłego rozstrzygnięcia, a jedynie prostuje omyłkę, która powinna zostać zakwalifikowana jako oczywista w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu narażenia strony na ewentualne i nieuzasadnione koszty skargi poniesione przez stronę z uwagi na wadliwe określenie w pouczeniu wysokości wpisu, Kolegium wskazało, że właściwym do orzekania w powyższym zakresie jest sąd administracyjny, który bada prawidłowość wniesionego wpisu od złożonej skargi. Gdyby w rzeczywistości strona wniosła wpis w zawyżonej wysokości, Sąd jest uprawniony do zwrotu nadpłaconego wpisu. Stronie w powyższym zakresie nie przysługują natomiast jakiekolwiek roszczenia w stosunku do Kolegium, gdyż to nie na rachunek Kolegium dokonuje się wpłaty wpisu. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył T. S., zaskarżając ww. postanowienie Kolegium w całości. Skarżący wskazał, że oba postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: – art. 113 § 1 i art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie zachodzi oczywista omyłka pisarska. W oparciu o tak sformułowany zarzut Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z 26 czerwca 2023 r., o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie od Organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, Skarżący wyjaśnił, że w jego ocenie wydane postanowienie w sposób istotny narusza przepis art. 113 § 1 k.p.a., gdyż popełniony przez Organ w wydanej w dniu [...] kwietnia 2023 r. decyzji błąd nie stanowi oczywistej omyłki lecz ma on charakter błędu istotnego i stanowi w istocie konsekwencje zasadniczego błędu o przeświadczeniu Organu, że rozpoznaje ponownie sprawę. Powyższe stanowisko uzasadnia wskazana w decyzji podstawa prawna, tj. art. 127 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zbieżna z tym treść rozstrzygnięcia (umorzenie postępowania odwoławczego), treść uzasadnienia (m.in. stwierdzenia zawarte w ostatnim akapicie na stronie nr 7 decyzji stanowiące o działaniu organu jako organie II instancji i twierdzenie o postępowaniu odwoławczym), klauzula o ostateczności decyzji oraz treść pouczenia. Tak więc wszystkie obligatoryjne elementy, które winna zawierać decyzja (podstawa prawna, rozstrzygnięcie, uzasadnienie, w tym wyjaśnienie podstawy prawnej jak również pouczenie) wskazują na odmienny zupełnie wniosek, aniżeli przyjęty przez Organ. Zatem wymienione uchybienie w treści rozstrzygnięcia nie stanowi oczywistej omyłki, o której stanowi art. 113 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Kolegium o sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w decyzji Kolegium poprzez skreślenie wyrazu "odwoławcze". Decyzją z [...] kwietnia 2023 r., Nr [...] Kolegium po rozpoznaniu wniosku o stwierdzanie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2019 r., Nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze. Następnie postanowieniem z 26 czerwca 2023 r., Nr SKO.415.8.202A.2023 utrzymanym w mocy zaskarżonym do Sądu postanowieniem sprostowało oczywistą omyłkę zawartą w decyzji poprzez skreślenie w sentencji decyzji wyrazu "odwoławcze". Zdaniem Kolegium postępowanie od samego początku dotyczyło stwierdzenia nieważności i w tym kierunku było prowadzone. Nieumyślnie w treści decyzji wskazano, że umorzenie dotyczy postępowania odwoławczego. Na podstawie art. 113 k.p.a. § 1. Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. § 2. Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji. § 3. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że omyłka Organu nie ma charakteru oczywistego. Organ nie tylko w sentencji decyzji wskazał, że umarza postępowania odwoławczego ale również w uzasadnieniu decyzji na str. 7 podał, że "bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego wynika z faktu nieposiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony postępowania administracyjnego", a to już budzi wątpliwości co do faktycznego przedmiotu postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że zakwalifikowanie błędów w decyzji do kategorii oczywistych omyłek w rozumieniu art. 113 § 1 uzależnione jest od rodzaju decyzji, jej redakcji (cech danego aktu), a także miejsca i funkcji zapisu podlegającego sprostowaniu (zob. wyrok NSA z 30.03.2005 r., OSK 1333/04 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywistość zaś może wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami (zob. wyrok NSA z 31.03.2022 r., III OSK 1232/21 ). Przesłanka ta występuje, gdy z treści decyzji wynika zamieszczenie wyrazów, liczb czy obliczeń jednoznacznie odmiennych od zamysłu sporządzającego akt. W ocenie Sądu nie można zmienić w trybie sprostowania przedmiotu rozstrzygnięcia, trybu w jakim ono zapadło i zastąpić rozstrzygnięcie dotyczące trybu zwykłego rozstrzygnięciem dotyczącym tryby nadzwyczajnego. W sprawie Organ dokonując sprostowania poprzez wyeliminowanie wyrazu "odwoławcze" dążył do pozostawienia w obrocie prawnym rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności. Jednak poza użyciem zwrotu "odwoławcze" w treści sentencji decyzji, zwrot ten umieścił również w uzasadnieniu decyzji, co rodzi wątpliwości co do rzeczywistego przedmiotu zaskarżenia. Wątpliwości te nie pozawalają stwierdzić, że omyłka ta była oczywista. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.