III SA/Gl 1063/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Referent Magdalena Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 6 października 2023 r. nr PSIII.8640.475.2023 w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z 6 października 2023 r. Nr PSIII.8640.475.2023 Wojewoda Śląski (dalej: Wojewoda) uchylił decyzję Starosty B. z 8 sierpnia 2023 r., Nr [...] w całości i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez K. K. (K.) – dalej: Skarżący z dniem 4 maja 2023r. z powodu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 33 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 735 z późn. zm.; dalej: ustawa) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 775 z poźn. zm.; dalej: k.p.a.). Rozstrzygnięcie miało miejsce w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. (dalej: PUP) w dniu 10 kwietnia 2018r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W decyzji z 8 sierpnia 2023 r. Starosta B. orzekł o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 grudnia 2022 r. Z jej uzasadnienia wynika, że powodem jej wydania było pobieranie przez Skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie pismem z 17 maja 2023 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. poinformował PUP, że Skarżącemu decyzją z 4 maja 2023 r. przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 grudnia 2022 r. do bezterminowo. Korzystając z prawa do złożenia wyjaśnień Skarżący poinformował, że nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem osoba którą się opiekował i na którą starał się o takie świadczenie zmarła. Poza tym obecnie w obrocie prawnym nie ma prawomocnej decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż złożył w tej sprawie skargę do WSA w Gliwicach. Okoliczność ta w jego ocenie stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej, w związku z ewentualnym pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego. W tak ustalonym stanie faktycznym Starosta B. w dniu 8 sierpnia 2023r. orzekła o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 grudnia 2022 r., w związku z pobieraniem na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego. Od tej decyzji Skarżący złożył odwołanie. W jego ocenie decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. ponieważ ustalenia dokonane przez Starostę B. są nieprawidłowe a rozstrzygnięcie co najmniej przedwczesne. Po ponownej analizie akt sprawy Wojewoda uchylił decyzję Starosty B. z 8 sierpnia 2023 r. w całości i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez Skarżącego z dniem 4 maja 2023r. z powodu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 4 maja 2023r. przyznało Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z mocą wsteczną od dnia 1 grudnia 2022r. Wobec tego Skarżący winien utracić status osoby bezrobotnej z datą wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, bo dopiero wówczas zaczął pobierać to świadczenie. Powinien być on więc wyłączony z ewidencji osób bezrobotnych z chwilą wydania decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. z dniem 4 maja 2023r. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że osoba bezrobotna winna spełniać przesłanki bycia osobą bezrobotną nie tylko w dniu rejestracji lecz także w okresie pozostawania w ewidencji osób bezrobotnych. Gdy osoba bezrobotna przestaje spełniać określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, traci status osoby bezrobotnej z mocy prawa, stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. W związku z tym należało uchylić decyzję Starosty B. z 8 sierpnia 2023 r. o utracie przez Skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 grudnia 2022 r. i orzec utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 maja 2023 r. z powodu pobierania przedmiotowego świadczenia tj. z dniem wydania ostatecznej decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego co do odmowy zawieszenia postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej w związku z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego Wojewoda stwierdził, że orzeczenie sądu administracyjnego o zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie jest zagadnieniem wstępnym. W sprawie zagadnieniem wstępnym jest kwestia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i zostało ono ustalone w toku postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zaskarżając decyzję w całości wniósł o stwierdzenie jej nieważności ze względu na to, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 ust. 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Alternatywnie Skarżący domagał się stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonych rozstrzygnięć jedynie w części, uchylenie zaskarżonych aktów administracyjnych w całości i umorzenie postępowań przed organami administracji publicznej, gdyż rozstrzygnięcia te zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, art. 7, art, 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art, 11, art. 12, art. 19, art. 75, art. 77, art. 79a, art. 80, art. 107 ust. 1 i 3 k.p.a., oraz art. 7. art. 8 i 32 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja Starosty posiada wyłącznie uzasadnienie pozorne, które w żaden sposób nie spełnia wymagań wynikających z art. 107 ust. 3 k.p.a., jak i przesłanki przekonywania. Poza tym Skarżący nie pobiera świadczenia pielęgnacyjnego, co jest warunkiem koniecznym dla stwierdzenia utraty statusu bezrobotnego, albowiem osoba, którą Strona się opiekowała i na którą starała się o takie świadczenie zmarła, a widocznie dane z raportu ZUS są błędne. W ocenie Skarżącego wydawanie decyzji o utracie statusu bezrobotnego wobec bezrobotnego spełniającego w dniu wydawania takiej decyzji warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest nie tylko działaniem nieracjonalnym, ale wręcz działaniem wbrew prawu i wbrew intencji racjonalnego ustawodawcy. Posiadanie statusu bezrobotnego jest dla Skarżącego szczególnie ważnym interesem, gdyż sam jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, która z powodu przewlekłych chorób również korzysta z publicznej służby zdrowia, do czego potrzebne jest posiadanie ubezpieczenia społecznego. Skarżący bezzwłocznie po "wyrejestrowaniu go" dokonał ponownej rejestracji w dniu 25 sierpnia 2023r., która tym razem nie zakończyła się przyznaniem statusu bezrobotnego, gdyż Starosta zawiesił postępowanie ze względu na zagadnienie wstępne, na które Skarżący wniósł zażalenie do protokołu (kopie w załączeniu). Na poparcie swojego stanowiska wskazał orzeczenia WSA w Gliwicach, wydane w sprawach III SA/Gl 425/19 oraz III SA/Gl 437/20. Skarżący zarzucił także, że obecnie w obrocie prawnym nie ma prawomocnej decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Złożył bowiem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, gdzie kwestią sporną jest data uprawnienia. Zawisła przed Sądem sprawa sygn. akt II SA/Gl 1170/23 stanowi niewątpliwie zagadnienie wstępne dla postępowania w sprawie utraty statusu bezrobotnego w związku z ewentualnym pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego. Zachodziły i zachodzą przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu w trybie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący zaskarża także postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w całości i wnosi o jego uchylenie lub zmianę poprzez wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania z urzędu w ww. trybie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz.1634 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Natomiast według art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzją Wojewody z 6 października 2023r., którą uchylił decyzję Starosty B. z 8 sierpnia 2023r. w całości i orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej przez Skarżącego z dniem 4 maja 2023r. z powodu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Istotą sporu w kontrolowanym postępowaniu jest ocena prawidłowości wydanej przez Wojewody decyzji. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji jest art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy. Wynika z niego, że Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Z kolei według definicji legalnej "bezrobotnego" – zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy – jest to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g oraz i-m oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3, 4 i 4a, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli (....) j) nie pobiera, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania (...). Z powyższej regulacji zatem wynika, że uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ma wpływ na status danej osoby jako osoby bezrobotnej (wyrok WSA w Krakowie z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 298/23; por. wyrok NSA z 1.03.2022 r., sygn. akt I OSK 1185/21). Nie istnieje bowiem możliwość łączenia statusu bezrobotnego z pobieraniem świadczeń przewidzianych w ustawie o świadczeniach rodzinnych (por. wyrok WSA w Kielcach z 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 271/23). Uzyskanie przez osobę będącą osobą bezrobotną świadczenia pielęgnacyjnego powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej na skutek niespełnienia przesłanek zawartych w definicji osoby bezrobotnej (por. wyrok NSA z 24 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1758/07). Inaczej W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że Skarżący od 10 kwietnia 2018 r. ma status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Nie ma racji Skarżący podnosząc, że obecnie w obrocie prawnym nie ma prawomocnej decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, gdzie kwestią sporną jest data uprawnienia. Jak bowiem wynika z 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyraźne stanowisko w tej kwestii zajął NSA wskazując, że samo wniesienie skargi na decyzję organu odwoławczego nie wstrzymuje jej wykonania, co wprost wynika z art. 61 § 1 p.p.s.a. (wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt III OSK 2962/210). Oznacza to zatem, że wniesienie przez Skarżącego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2023 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego nie stanowiło przesłanki uniemożliwiającej podjęcie i prowadzenie postępowania w sprawie pozbawienia Skarżącego statusu bezrobotnego. Tym samym słusznie Wojewoda przyjął, że od 4 maja 2023r. przyznane zostało Skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 grudnia 2022 r. do bezterminowo. W takim stanie faktycznym Skarżący nie spełniał warunku dla osoby bezrobotnej, wyznaczonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy. Wobec tego organy Starosta B. był zobowiązany – działając na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy - do pozbawienia Skarżącego statusu bezrobotnego. Bezpodstawny jest zarzut Skarżącego naruszenia przez Wojewodę art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania ze względu na zawisłą przed WSA w Gliwicach sprawę o sygn. akt II SA/Gl 1170/23. Jego zdaniem dopiero ustalenie przez Sąd daty rozpoczęcia ewentualnego przyznania świadczenia może stanowić ewentualną podstawę do wydania ewentualnej decyzji administracyjnej w sprawie utraty statusu bezrobotnego. Tymczasem sprawa o sygn. akt II SA/Gl 1170/23 ze skargi Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 4 maja 2023 r. w istocie dotyczyła nie tyle samego przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ale czasookresu, od którego powinno być przyznane. Kolegium decyzją z 4 maja 2023 r. uchyliło bowiem w całości rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne i orzekło o przyznaniu Skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem na okres od 1 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. w wysokości [...] zł oraz od 1 stycznia 2023 r. bezterminowo w wysokości [...] zł miesięcznie. W skardze z dnia 12 czerwca 2023 r. Skarżący zanegował decyzję Kolegium w części dotyczącej określenia daty początkowej świadczenia. Stwierdził bowiem, że winno być ono ustalone od marca 2022 r., kiedy to jego ojca uznano za osobę niepełnosprawną w stopniu [...]. Sąd orzekający w sprawie pozbawienia Skarżącego statusu bezrobotnego podziela pogląd Wojewody co do tego, że rozstrzygnięcie w sprawie II SA/Gl 1170/23 nie jest zagadnieniem wstępnym o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i prawidłowo odmówiono zawieszenia postępowania z tego powodu. Niezależenie warto dodać, że w wyroku z 10 listopada 2023 r. WSA w Gliwicach w sprawie II SA/Gl 1170/23 skargę oddalił. Wyjaśnić też należy, że orzeczenia wydane w sprawach III SA/Gl 425/19 oraz III SA/Gl 437/20, na które powołuje się Skarżący w skardze dotyczą innego stanu faktycznego. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję. W niniejszej sprawie Wojewoda zbadał wszechstronnie sprawę, w szczególności - w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy, a następnie podjął właściwe, oparte na ustalonym stanie faktycznym rozstrzygnięcie. Powyższe odzwierciedla wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesiony w skardze zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.