II FSK 2120/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca) Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1130/15 w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 17 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Bk 1130/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę D. sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 17 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że bezspornym jest fakt wybudowania przez skarżącą, na dzierżawionym od Gminy C. gruncie, budynków o powierzchni 3.305,80 m² oraz budowli o wartości 100.900 zł oraz prowadzenia w tych obiektach działalności gospodarczej. Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 z późn. zm., dalej: u.p.o.l.) podatnikiem podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadajace osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, a także bez tytułu prawnego. W ocenie Sądu, trafne jest stanowisko organu, że skarżąca spółka zawarła z gminą umowę dzierżawy gruntu, że działka ta stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w użytkowaniu wieczystym gminy, że na tychże gruntach spółka wybudowała nowe obiekty. Wobec tego zasadnym jest stanowisko, że skarżąca wzniosła sporne budynki i z nich korzysta, a więc jest posiadaczem nieruchomości, co wyczerpuje dyspozycję art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p., Sąd wyjaśnił, że powyższe naruszenie prawa procesowego nie miało w sprawie istotnego znaczenia, gdyż zebrany w sprawie materiał dowodowy był skarżącej znany, bowiem zapoznała się z nim przed organem pierwszej instancji i miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie, natomiast organ drugiej instancji nie przeprowadził własnego, uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie. Ponadto Sąd pierwszej instancji wskazał na aktualną uchwalę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, że tylko wtedy sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów procesowych, jak i przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), dalej: p.p.s.a. w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez brak uwzględnienia przez Sąd skargi w sytuacji gdy organ naruszył art. 200 § 1 O.p. i poprzez brak wyznaczenia skarżącej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż z treści zgromadzonych w postępowaniu przed Sądem nie jest możliwe ustalenie jakie dokumenty posiadał organ drugiej instancji na moment wydawania przez niego decyzji, a w konsekwencji w przypadku wyznaczenia skarżącej przez organ drugiej instancji 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego możliwe byłoby przez skarżącą wskazanie ewentualnych dokumentów zgromadzonych przez organ pierwszej instancji, które nie zostały przekazane organowi drugiej instancji, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 O.p. poprzez przyjęcie przez Sąd w wyroku, iż skarżąca posiada budynki i budowle bez podstawy prawnej pomimo, iż wbrew treści znajdującego się w aktach postępowania dokumentu urzędowego w postaci zawiadomienia z dnia 3 czerwca 2014 r. o ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków 3 budynków zlokalizowanych na działkach o numerach 1578/119 oraz 1578/120, w których wskazano jako właściciela budynków skarżącą, zaś w toku postępowania nie zostały przeprowadzone dowody na okoliczność przeciwną, a w konsekwencji Sąd nie dokonał rozważenia możliwości skorzystania przez spółkę ze zwolnienia z opodatkowania na mocy uchwały nr [...] Rady Miasta C.z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości udzielanych w ramach pomocy de minimis (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2014 r. poz. 2322; dalej: Uchwała), 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122 i 187 § 1 oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organ podatkowy wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem art. 122 i 187 § 1 oraz art. 210 § 4 O.p. i polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego co do okoliczność własności budynków i budowli będących przedmiotem opodatkowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż w przypadku ustalenia, iż Skarżąca jest właścicielem budynków i budowli możliwe byłoby rozważenie możliwości zastosowania wobec spółki zwolnień w podatku od nieruchomości wprowadzonych uchwałą, 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez oddalenie przez Sąd skargi skarżącej w sytuacji braku spełnienia przez organ II instancji wymogów całościowej i rzetelnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającego na braku w zaskarżonej decyzji organu II instancji ustosunkowania się do wszystkich dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, a w szczególności zawiadomienia o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków 3 budynków zlokalizowanych na działkach o numerach 1578/119 oraz 1578/120, w których wskazano jako właścicieli budynków skarżącą, 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122 i 187 § 1 O.p. poprzez brak całościowego rozpoznania materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania, a w konsekwencji uznanie, iż spółka posiada budynki i budowle bez tytułu prawnego, podczas gdy aktach postępowania znajdują się umowy dzierżawy nieruchomości na których znajdują się zlokalizowane budynki, a w konsekwencji niewłaściwie uznał, iż w danej sytuacji znajduje zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., 6. art. 693 § 1 w zw. art. 696 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.; dalej: k.c.) poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie, iż w przypadku dokonania naniesień na dzierżawionej nieruchomości, umowa dzierżawy nie obejmuje tychże naniesień, podczas gdy w przypadku zastosowania przepisów należałoby uznać, iż dzierżawca dokonujący naniesień na nieruchomości ma prawo do korzystania z nich na podstawie zawartej umowy, 7. art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie, gdy z akt sprawy wynika, iż budynki i budowle znajdują na dzierżawionej przez spółkę nieruchomości, a w konsekwencji spółka ma tytułu do korzystania ze spornych budynków i budowli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprawdza się do rozstrzygnięcia, czy na skarżącej spółce ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. za 2015 r. Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżąca zawarła z gminą umowy dzierżawy gruntów o powietrzni 19.461 m², które stanowią własność Skarbu Państwa, i do których gmina posiada prawo użytkowania wieczystego. Poza sporem jest również fakt, że na tych gruntach skarżąca posadowiła budynki i budowle, w których prowadzi działalność gospodarczą. Oznacza to, że spółka jest posiadaczem tychże nowowybudowanych obiektów (budynków i budowli), oraz że posiada je bez tytułu prawnego, gdyż wybudowała je na działkach, które nie stanowią jej własności, oraz nie dokonała stosownej zmiany w obwiązującej strony umowie dzierżawy gruntów. Wobec tego trafne jest stanowisko organu, jak też Sądu pierwszej instancji, że to właśnie na skarżącej spółce ciąży obowiązek podatkowy od przedmiotowych budynków i budowli, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. Z tego też względu wywody zawarte w skardze kasacyjnej, a dotyczące konieczności ustalenia właściciela budynków i budowli należy uznać za oczywiście chybione. Również w kategoriach nieporozumienia należy ocenić, w realiach rozpoznawanej sprawy, zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p., a tym samym spowodowanie istotnego naruszenia prawa, pozbawiające skarżącą możliwości złożenia w postępowaniu odwoławczym ewentualnych dokumentów, mających znaczenie w sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jednakże należy wtedy wykazać, że powyższe naruszenie mogło mieć istoty wpływ na wynik sprawy. Skarżący miał możliwość wykazania, że przez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się w terminie 7 dni w sprawie zebranego materiału dowodowego, a więc naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p., zapadło orzeczenie, które w konfrontacji z posiadanymi przez skarżącego dokumentami, dowodami mogło być odmienne. Taką możliwość miał skarżący zarówno składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, jak też składając skargę kasacyjną do sądu odwoławczego. Zarówno w postępowaniu podatkowy, jak też w postępowaniu sądowym, skarżąca spółka nie wykazała, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.