II GZ 134/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Toruniu delegowanego do Prokuratury Krajowej Przemysława Słupińskiego zażalenia P. G. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt II GZ 134/23 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego NSA Marcina Kamińskiego w sprawie zażalenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 8158/22 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej P. G. w sprawie ze skargi P. G. na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w części dotyczącej P. G. z dnia 17 września 2022 r. nr 1130.81.2022 w przedmiocie wyznaczenia do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego postanawia: odrzucić zażalenie. UZASADNIENIE Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 9 października 2023 r., sygn. akt II GZ 134/23, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej zwanej "p.p.s.a."), oddalił wniosek P. G. (dalej zwanego "skarżącym") o wyłączenie sędziego NSA Marcina Kamińskiego, w sprawie zażalenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 lutego 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 8158/22, w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej skarżącego, w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w części dotyczącej skarżącego z 17 września 2022 r., nr 1130.81.2022, w przedmiocie wyznaczenia do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. Skarżący pismem z 2 listopada 2023 r., złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuceniu. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie jest obok skargi kasacyjnej środkiem odwoławczym, który wnosi się do Naczelnego Sądu Administracyjnego i przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w tym przepisie (pkt 1 – 10). Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie, nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków jak i postanowień) Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.) – por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 3. wydanie, Warszawa 2015, s. 725; a także: postanowienie NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GZ 488/21, postanowienie NSA z 20 stycznia 2016 r., sygn. akt I OZ 1715/15, postanowienie NSA z 25 września 2015 r., sygn. akt II OZ 705/15, postanowienie NSA z 15 lutego 2018 r., sygn. akt II FZ 705/17. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżalne w drodze środków odwoławczych, takich jak skarga kasacyjna oraz zażalenie są wyłącznie wyroki i postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, było ono niedopuszczalne z uwagi na ostateczność i prawomocność tego orzeczenia z chwilą jego wydania. Pouczenie o tym, że orzeczenie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu, skarżący otrzymał wraz z doręczeniem mu odpisu tego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA nie podziela stanowiska prezentowanego w zażaleniu, iż art. 45 ust. 1 Konstytucji wymaga, aby od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego przysługiwał środek odwoławczy, co związane jest z wymogiem rzetelności postępowania sądowego (z powołaniem się na wyrok TK z 2 czerwca 2010r., sygn. akt 38/09). Należy zauważyć, że w wyroku z 13 października 2015 r., sygn. akt SK 63/12, również przywołanym w zażaleniu, TK mierząc się z podobnym problemem – dotyczącym zaskarżalności orzeczenia, wydanego po raz pierwszy przez Sąd Najwyższy – doszedł do odmiennych wniosków. NSA podziela stanowisko, o możliwych wyjątkach od zasady zaskarżalności każdego orzeczenia sądowego. Nie bez znaczenia jest bowiem, że w rozpoznawanej sprawie sądem drugiej instancji jest Naczelny Sąd Administracyjny, będący – podobnie jak Sąd Najwyższy – sądem o szczególnej pozycji ustrojowej, co przyznaje sam skarżący. Dlatego należy podzielić stanowisko TK wyrażone w orzeczeniu SK 63/12, że odmienne potraktowanie niż przed sądami niższej instancji (brak zaskarżalności orzeczenia) jest w stosunku do orzeczeń sądu ostatniej instancji racjonalnie uzasadnione, odpowiada zasadzie proporcjonalności, służy ochronie zasady rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz wspomaga zapewnienie stabilności obrotu prawnego. W takiej sytuacji NSA nie uznał za zasadne ani celowe wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w jego obecnym kształcie, o co wnioskował skarżący w zażaleniu. Z tych przyczyn, z uwagi na niedopuszczalność wniesienia zażalenia na orzeczenie wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.