I OZ 67/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. i B. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/21 w sprawie ze skargi A. Z. i B. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Postanowieniem z 10 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/21 (dalej postanowienie z 10 grudnia 2021 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z. i B. Z. (dalej skarżący) na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 5 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości (pkt 1) oraz zwrócił skarżącym solidarnie ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 200 zł uiszczone tytułem wpisu sądowego od skargi (pkt 2). W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 15 września 2021 r. skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 5 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Pismami z 29 października 2021 r., odebranymi 16 listopada 2021 r., wezwano skarżących do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi o kwotę 100 zł i opłaty kancelaryjnej w kwocie 40 zł za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego sporządzonego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Termin na uiszczenie wpisu i opłaty kancelaryjnej upływał 23 listopada 2021 r. Wpis sądowy został uzupełniony we wskazanym terminie, nie została natomiast uiszczona opłata kancelaryjna. Dlatego, zgodnie z art. 220 § 3a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ppsa), Sąd I instancji odrzucił skargę. Zwrot wpisu nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (k. 1, 3-8, 45-49, 51, 52, 54-55 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 10 grudnia 2021 r. złożyli skarżący, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. w szczególności art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3a ppsa przez odrzucenie skargi rzekomo z powodu nieuzupełnienia braku fiskalnego w postaci opłaty kancelaryjnej w kwocie 40 zł za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, sporządzonego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej, w sytuacji gdy pisma z 29 października 2021 r. - doręczone skarżącym 16 listopada 2021 r. - zawierały wyłącznie zarządzenie z 21 października 2021 r. o wezwaniu do uzupełnienia solidarnie wpisu sądowego o kwotę 100 zł i odpowiedź organu na skargę z 12 października 2021 r., brak było natomiast wezwania do wniesienia opłaty kancelaryjnej, a skarżący w terminie zakreślonym przez Sąd uzupełnili braki przez wniesienie brakującej części wpisu sądowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący wnieśli o; uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów sądowych wywołanych zażaleniem, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (k. 45, 48, 51, 52, 96-99). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki z poczty elektronicznej (art. 47 § 1 i 2 ppsa). Za wydruki pism i załączników wniesionych w formie dokumentu elektronicznego sporządzone w celu ich doręczenia stronom, które nie posługują się środkami komunikacji elektronicznej do odbioru pism, pobiera się opłatę kancelaryjną (art. 235a ppsa). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, od których pomimo wezwania nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 235a, podlegają odrzuceniu przez sąd art. 220 § 3a ppsa). W niniejszej sprawie należy wskazać (na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 5 stycznia 2023 r. I OSK 616/22 - k. 225-228), że wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego sporządzonego w celu doręczenia stronie, która nie posługuje się środkami komunikacji elektronicznej, zostało skierowane na adres fizyczny pełnomocnika skarżących (k. 49). Doręczanie pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co do zasady, dokonywane jest przez operatora pocztowego (art. 65 § 1 ppsa). Odstępstwem od tej zasady jest tryb doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, który znajduje zastosowanie, gdy strona wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo, albo wystąpiła do sądu o takie doręczanie i wskazała sądowi adres elektroniczny albo wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny (art. 74a § 1 pkt 1-3 ppsa). Mając na uwadze, że skarga w tej sprawie została wniesiona w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu, w rozpoznawanej sprawie obowiązywał elektroniczny tryb doręczania pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tym samym, wezwanie do uzupełnienia opłaty kancelaryjnej skierowane na fizyczny adres pełnomocnika skarżących należało uznać za wadliwe i w konsekwencji niewywołujące skutków procesowych. W aktach sądowych brak jest informacji wskazującej na fakt rezygnacji z tego trybu doręczeń pomiędzy wniesieniem skargi a skierowaniem wezwania do uzupełnienia stwierdzonego braku fiskalnego. Skoro skierowane na fizyczny adres pełnomocnika skarżących wezwanie nie wywołuje skutków procesowych, to brak było podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie termin do uzupełnienia wspomnianego braku fiskalnego rozpoczął swój bieg. Odrzucenie skargi z uwagi na brak fiskalny, o którym mowa w art. 235a ppsa, możliwe jest wyłącznie po uprzednim wezwaniu strony do jego uzupełnienia. W związku z tym, że wezwanie do uzupełnienia braku fiskalnego skargi zostało wadliwie doręczone skarżącym, nie rozpoczął się bieg terminu do uzupełnienia tego braku, a więc odrzucenie skargi było przedwczesne. Dodatkowo, zwrócić trzeba uwagę, że skarżący uzupełnili ów brak przy piśmie z 31 stycznia 2022 r. (k. 88). W rezultacie, zażalenie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn aniżeli wskazane w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie.