II SA/Ke 661/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Jacek Kuza po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2023 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 września 2023 r. [...] Wojewoda stwierdził, że odwołanie M. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] 14 lipca 2023 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. do jego wniesienia. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że ww. decyzja organu pierwszej instancji została wysłana do strony za pośrednictwem operatora pocztowego 17 lipca 2023 r. Przesyłka została dostarczona 18 lipca 2023 r. pełnoletniemu domownikowi, który podjął się jej oddania adresatowi (dowód: potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy). Odwołanie od tej decyzji strona sporządziła 1 sierpnia 2023 r., a następnie nadała w placówce pocztowej 2 sierpnia 2023 r. (dowód: pieczęć na kopercie), a zatem po upływie czternastu dni wymaganych do jego wniesienia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wojewoda wyjaśnił, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Organ nie może w takiej sytuacji przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu, stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda powołał się na treść art. 134 i art. 58 § 1 - 3 k.p.a. i podkreślił, że pouczenie o terminie do wniesienia odwołania zostało zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, która została skutecznie doręczona. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że w związku z niezachowaniem wymaganego terminu czternastu dni do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. oraz brakiem wniosku o przywrócenie tego terminu odwołanie nie może zostać rozpatrzone. M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe postanowienie Wojewody, podnosząc w szczególności, że nie zgadza się ze stwierdzeniem organu drugiej instancji o niedopuszczalności odwołania oraz uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał, że przesyłkę (zawierającą decyzję organu pierwszej instancji wysłaną za pośrednictwem operatora pocztowego) odebrała jego matka nanosząc na kopertę datę otrzymania przesyłki 19 lipca 2023 r. Odwołanie od tej decyzji skarżący nadał za pośrednictwem operatora pocztowego 2 sierpnia 2023 r., a w związku z tym dotrzymał terminu do jego wniesienia. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w celu rozpatrzenia jego odwołania i przywrócenia mu statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się zaś do treści skargi Wojewoda dodał, że 13 września 2023 r. zostało wydane postanowienie stwierdzające, że odwołanie skarżącego od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] 14 lipca 2023 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Organ zaznaczył, że nie wydawał postanowienia o niedopuszczalności odwołania, jak wskazuje skarżący w treści skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrolowana sprawa została na tej podstawie rozpoznana w trybie uproszczonym. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w powyżej zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody, stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty [...] 14 lipca 2023 r. Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W sprawie niniejszej, wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona 18 lipca 2023 r., a nie 19 lipca 2023 r. Świadczy o tym zwrotne potwierdzenie odbioru tej decyzji znajdujące się w aktach sprawy (K-I-31). Z adnotacji doręczającego wynika, że decyzja została doręczona pełnoletniemu domownikowi E. B., która złożyła swój podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji 18 lipca 2023 r. W tym stanie rzeczy uznać należy, że decyzja organu pierwszej instancji z 14 lipca 2023 r. została doręczona do rąk dorosłego domownika, w trybie doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 43 k.p.a., zgodnie z którym, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi. Przepis ten ustanawia domniemanie, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako dorosły domownik, która pokwitowała odbiór, przyjęła je w celu oddania adresatowi. Rodzi to skutek tożsamy z doręczeniem korespondencji do rąk adresata. Skarżący nie wykazał w toku postępowania, aby osoba odbierająca przesyłkę nie była domownikiem skarżącego. Doręczyciel miał zaś prawo uznać, że osoba przebywająca pod adresem, na który skierowano przesyłkę, jest dorosłym domownikiem. W ocenie Sądu, samo twierdzenie skarżącego, że doręczenie powyższej decyzji nastąpiło 19 lipca 2023 r., jest niewystarczające, bowiem skarżący w żaden sposób okoliczności tej nie wykazał. Trudno zatem dociec, na jakiej podstawie formułuje on taki wniosek. Nie wiadomo również jakich wyjaśnień ze strony organu domaga się skarżący i na czym polega niepodjęcie przez organ wszelkich czynności, aby ustalić rzeczywistą datę odbioru decyzji. Ustalając datę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, Wojewoda oparł się na stanowiącym dowód w sprawie zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji, którego prawidłowość nie została przez stronę skarżącą podważona. W tych okolicznościach stanowisko skarżącego, że nie doszło do uchybienia ustawowo określonego terminu czternastu dni do wniesienia odwołania nie zasługuje na akceptację. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ odwoławczy stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. m.in. wyroki NSA: z 15 maja 2012 r. sygn. II GSK 496/11; z 19 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 2079/10; z 13 października 2011 r., sygn. I OSK 1743/10, dostępne na www.orzecznia.nsa.gov.pl). Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie bezspornie wynika, że skarżący prawidłowo został pouczony o przysługującym mu prawie i sposobie wniesienia odwołania. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, która została doręczona 18 lipca 2023 r., skarżący złożył 2 sierpnia 2023 r. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że skarżący uchybił czternastodniowemu terminowi przewidzianemu w art. 129 § 2 k.p.a. do jego wniesienia, czego następstwem jest stwierdzenie tego faktu przez Wojewodę w postanowieniu wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.