IV SA/Wr 143/23
Административные суды2023-12-19
Номер дела
IV SA/Wr 143/23
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Дата решения
2023-12-19
Тип
Wyrok WSA we Wrocławiu
Судьи
Daria Gawlak-NowakowskaMarta Pająkiewicz-KremisMirosława Rozbicka-Ostrowska
Резолютивная часть
*Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Текст решения
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Protokolant: Karolina Sdzuj, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu z dnia 21 grudnia 2022 r. nr 1/2022/2023/OKS w przedmiocie stwierdzenia braku dopuszczenia się przez organ bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego, odmowy wydania decyzji i przywrócenia terminu dotyczącego wniosku I. odrzuca skargę na zaskarżone postanowienie w części dotyczącej stwierdzenia, że Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu nie dopuściła się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023 na wniosek z dnia 17 października 2022 r.; II. uchyla zaskarżone postanowienie w pozostałej części.
UZASADNIENIE
W dniu 17 października 2022 r. D. C. złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2022/2023.
Pismem z dnia 18 października 2022 r. Komicja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego we W. (dalej: Komicja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego) wezwała wnioskodawcę, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), do uzupełnienia braku formalnego wniosku w postaci – zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodzie ojca za 2021 r. lub potwierdzenie kwot zasądzonych alimentów (wyrok sądu lub potwierdzona sądowo ugoda lub umowa notarialna), w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Kolejnym pismem (z dnia 25 października 2022 r.) Komicja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwała wnioskodawcę, do przedłożenia - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, m.in. zaświadczenia od pracodawcy matki studenta określającego wysokość uzyskanego dochodu z następnego pełnego miesiąca poczynając od daty zatrudnienia.
To ostatnie wezwanie zostało doręczone studentowi w dniu 2 listopada 2022 r. Wyznaczony w wezwaniu termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku mijał w dniu 9 listopada 2022 r.
Zawiadomieniem z dnia 15 listopada 2022 r., Komicja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego poinformowała studenta, że w związku z nieusunięciem braków formalnych wniosku z dnia 17 październik 2022 r. o przyznanie stypendium socjalnego, wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania na podstawie art. 64 64 § 2 k.p.a. i § 10 ust. 6 i 11 "Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Medycznego Wrocławiu od roku akademickiego 2019/2020" (załącznik do zarządzenia nr 111/XV R/2019 Rektora Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2019 r.). W treści tego pisma Komisja Stypendialna przypomniała, że zgodnie z zarządzeniem nr 111/XV R/2019 Rektora Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2019 r. wniosek o stypendium socjalne powinien być złożony wraz z wymaganymi załącznikami potwierdzającymi trudną sytuację materialną studenta. Z kolei zgodnie z § 10 ust. 6 "Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Medycznego Wrocławiu od roku akademickiego 2019/2020: "W przypadku załączenia do wniosku kserokopii dokumentów, student musi okazać oryginały dokumentów do wglądu przez członka KS/OKS, który powinien potwierdzić za zgodność z oryginałem". Zdaniem Komisji, student w wyznaczonym terminie nie uzupełnił braku formalnych wniosku, o jakie został wezwany w piśmie z dnia 25 października 2022 r., albowiem w dniu 9 listopada 2022 r. (będącego ostatnim dniem terminu na uzupełnienie tych braków – przypis Sądu) wnioskodawca nadesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej (jedynie) skan zaświadczenia od pracodawcy określającego wysokość uzyskanego przez matkę studenta dochodu.
Pismem z dnia 21 listopada 2022 r. (z odnotowanym wpływem do Komisji Stypendialnej w dniu 23 listopada 2022 r., dalej: wniosek z dnia 23 listopada 2022 r.) student wniósł o przywrócenie terminu do "rozpatrzenia wniosku złożonego dnia 17 października 2022 r. o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2022/2023" podnosząc brak możliwości dostarczenia w terminie oryginału zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę matki a określającego wysokość uzyskanego przez nią dochodu z następnego pełnego miesiąca poczynając od daty zatrudnienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że 8 listopada 2022 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, dostarczył zaświadczenie wystawione przez pracodawcę matki, po czym uzyskał informację o błędach wynikających z treści tego zaświadczenia. W dniu 9 listopada 2022 r., również za pośrednictwem poczty elektronicznej, przesłał prawidłowe zaświadczenie. W ramach argumentacji przedstawionej we wniosku student zwrócił uwagę, że nie miał możliwości dostarczenia zaświadczenia w tak krótkim terminie, licząc od dnia doręczenia wezwania, co uzasadniał szeregiem argumentów. Wskazał, że pracodawca ma ustawowy czas na wydanie rzeczonego dokumentu. Zwrócił uwagę, że mama mieszka w P., zaś biuro pracodawcy znajduje się w W. Dodatkowo, wymagane zaświadczenia miało zaświadczać o dochodzie z miesiąca października 2022 r., kiedy to ten miesiąc nie został rozliczony przez pracodawcę na dzień 2 listopada 2022 r. (jako że pracodawca ma czas na dopełnienie formalności do dnia 10 każdego miesiąca).
Jak objaśniał, pracodawca w najszybszym trybie wystawił wspomniane zaświadczenie i przesłał jego skan w celu jak najszybszego przedstawienia go Uczelni. Student odebrał to zaświadczenie w urzędzie pocztowym w dniu 14 listopada 2022 r. a w związku z tym, że dziekanat nie przyjmuje studentów w poniedziałki, dostarczył on zaświadczenie następnego dnia, tj. 15 listopada 2022 r.
Z tych przyczyn strona wniosła o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku o stypendium socjalne oraz o przyznanie jej tego stypendium wraz z wyrównaniem za miesiąc październik 2022 r. (na podstawie sytuacji finansowej rodziny przedstawionej we wniosku z dnia 17 października 2022 r.).
W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu, Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego w piśmie z dnia 30 listopada 2022 r. poinformowała studenta o braku podstaw do uwzględnienia tego wniosku. Stwierdziła w tym piśmie, że pozostawienie wniosku o przyznanie stypendium jest formą zakończenia postępowania administracyjnego, tak więc postępowanie w sprawie zostało zakończone i nie ma podstaw do przywrócenia wnioskowanego terminu.
W dniu 9 grudnia 2022 r. student wniósł do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego we W. (dalej: Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego) za pośrednictwem Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego pismo zatytułowane "WEZWANIE DO USUNIĘCIA NARUSZENIA PRAWA, Odwołanie wraz z zażaleniem od zawiadomienia z dnia 15 listopada 2022 r. do wniosku o stypendium socjalne, Odwołanie wraz z zażaleniem od listu informacyjnego do wniosku o przywrócenie terminu o przyznanie stypendium socjalnego". W piśmie tym, na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wzywając do usunięcia naruszenia prawa wniósł on o:
1. wydanie decyzji na wniosek o stypendium socjalne z dnia 16 października 2022 r.;
2. wydanie decyzji na wniosek o przywrócenie terminu z dnia 23 listopada 2022 r., jednocześnie wydanie decyzji pozytywnej o przywrócenie terminu na podstawie uchybień wynikłych ze strony organu administracyjnego;
3. przywrócenie terminu – wyrównanie od października 2022 r.
4. pouczenie pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie.
Wraz z pismem przewodnim z dnia 16 grudnia 2022 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego przekazała pismo strony z dnia 9 grudnia 2022 r. do Odwoławczej Komisji Stypendialnej.
Odwoławcza Komisja Stypendialna w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2022 r. nr 1/2022/2023/OKS:
- stwierdziła, że Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego nie dopuściła się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023 na wniosek z dnia 17 października 2022 r.
- odmówiła: wydania decyzji dotyczącej wniosku o stypendium socjalne z dnia 17 października 2022 r., przywrócenia terminu dotyczącego wniosku z dnia 23 listopada 2023 r.
Pismem z dnia 6 lutego 2023 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżący wniósł skargę na postanowienie z dnia 21 grudnia 2023 r. nr 1/2022/2023/OKS (błędnie określając je decyzją – przypis Sądu), domagając się jego uchylenia w całości oraz wypłaty świadczenia.
W treści skargi skarżący wniósł o przeanalizowanie wszystkich dokumentów w sprawie (złożonych przez stronę i wydanych prze organ), poczynając od pierwszego wniosku o stypendium socjalne, dalej – wszystkich wezwań do uzupełnienia braków formalnych, wniosku o przywrócenie terminu, wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Podniósł, że organ administracji publicznej obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ winien czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W sprawie, zdaniem strony, obowiązkom tym organ nie sprostał, albowiem w sposób niejasny i niepełny poinformował go o konieczności uzupełnienia wniosku. Dodatkowo, strona została wprowadzona w błąd, a nadto nie poinformowano jej o terminie wniesienia środka zaskarżenia.
W ramach dalszej argumentacji skarżący podkreślił swoją trudną sytuację materialną (dochód w rodzinie na członka gospodarstwa domowego nie przekraczający 506,48 zł netto). Stwierdził, że środki ze stypendium socjalnego są niezbędne dla kontynuowania przez niego nauki na Uniwersytecie Medycznym.
W piśmie z dnia 19 grudnia 2023 r., złożonym jako załącznik do protokołu rozprawy, pełnomocnik strony skarżącej (wyznaczony z urzędu) podtrzymał w całości skargę strony wniesioną na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 21 grudnia 2022 r. Wniósł jednocześnie o:
1) zobowiązanie organu do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie stypendium socjalnego z dnia 17 października 2022 r.;
2) stwierdzenie, że organ, tj. Komisja Stypendialna dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie stypendium socjalnego z dnia 17 października 2022 r. i wydania w tym przedmiocie stosownego postanowienia;
3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) w kwocie 1000 zł.
W treści tego pisma pełnomocnik skarżącego podniósł, że pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania (o czym powiadomiono stronę pismem z dnia 15 listopada 2022 r.) nie stanowiło przeszkody do rozpoznania przez Komisję Stypendialną wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych z dnia 23 listopada 2022 r. Powoływanie się przez organ na pozostawienie wniosku z dnia 17 października 2022 r. bez rozpoznania i w związku z tym zakończenie postępowania a przez to niemożność ustosunkowania się do wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych tegoż wniosku, należało, zdaniem tego pełnomocnika, ocenić jako argumentację chybioną. Pełnomocnik skarżącego odwołał się do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z dnia 24 listopada 2022 r. sygn. akt II OSK 26/22 (LEX nr 3460496) i wskazał, że w sprawie zachodzi sytuacja analogiczna do tej, która stanowiła przedmiot rozważań NSA, albowiem data złożenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego miała znaczenie dla miesiąca od którego stypendium (w przypadku pozytywnego rozpatrzenia) mogło być przyznane (tj. począwszy od pierwszego dnia miesiąca w którym złożono wniosek).
Pełnomocnik skarżącego zwrócił przy tej okazji uwagę, iż nie ma wątpliwości co do tego, że do wyznaczonego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku jako terminu procesowego ma zastosowanie instytucja przywrócenia terminu (art. 58 i art. 59 k.p.a.). Jak następnie argumentował, na skutek działania organu, skarżący został pozbawiony prawa do uzyskania stypendium za miesiąc październik 2022 r. Dla skarżącego, kwota stypendium za jeden miesiąc jest już znaczna i istotna z punktu widzenia jego sytuacji finansowej – a jej brak był dotkliwy dla utrzymywania się skarżącego przez ten okres. Konstatując pełnomocnik skarżącego stwierdził, że Komisja Stypendialna nie mogła "uchylić się" od procesowego rozpatrzenia złożonego przez stronę wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych. Co więcej, nawet gdyby Komisja Stypendialna przyjęła, że wniosek o przywrócenie terminu zawiera braki formalne – zobowiązana była wezwać studenta do ich uzupełnienia. Zwrócił uwagę, że rozpatrzenie wspomnianego wniosku nadal ma dla skarżącego znaczenie z uwagi na to, że data złożenia wniosku warunkuje miesiąc, od którego świadczenie zostanie przyznane. Skarżący dąży do przyznania świadczenia od miesiąca października 2022 r. (stronie przyznano świadczenie od listopada 2022 r. na skutek złożenia ponownego wniosku) i otrzymania wyrównania od Uniwersytetu Medycznego – tym bardziej, że skarżący spełnia wszystkie przesłanki do przyznania tego świadczenia socjalnego.
W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o jej oddalenie. Wskazała m.in., że na skutek kolejnego wniosku o stypendium socjalne (z dnia 29 listopada 2022 r.), decyzją z dnia 15 grudnia 2022 r. Komisja Stypendialna przyznała studentowi stypendium socjalne w zwiększonej wysokości na okres od 1 listopada 2022 r. do 30 czerwca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Zakreślając granice przedmiotowe sprawy należy na wstępie zaznaczyć, że skarga strony (której przedmiot został podtrzymany przez obecnego na rozprawie jej pełnomocnika wyznaczonego z urzędu) została wniesiona na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 21 grudnia 2022 r. nr 1/2022/2023/OKS. Wprawdzie w treści skargi skarżący operuje pojęciem decyzji, to Sąd nie miał wątpliwości – mając na uwadze na wskazaną w skardze datę i numer zaskarżonego aktu – że skarga dotyczy tego właśnie postanowienia.
Co w sprawie również wymaga zaakcentowania na wstępie, zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z pismem skarżącego z dnia 9 grudnia 2022 r., zatytułowanym "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa", w którym skarżący, powołując się na art. 37 § 1 k.p.a. sformułował (w punktach) szereg żądań w sprawie złożonego przez niego wniosku z dnia 17 października 2022 r. o przyznanie stypendium socjalnego (które Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego zawiadomieniem z dnia 15 listopada 2022 r. pozostawiła bez rozpoznania) a nadto również, w sprawie złożonego przez stronę w pismem z dnia 23 listopada 2022 r. wniosku "o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku z dnia 17 października 2022 r. o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2022/2023" wraz z kompletem wymaganych dokumentów.
Mając na uwadze przedstawioną w uzasadnieniu wspomnianego pisma argumentację strony, a nadto, powołany przez nią w treści tego pisma przepis art. 37 § 1 k.p.a. należy wnosić, że intencją skarżącego w tym piśmie było złożenie ponaglenia do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego na brak merytorycznego rozpoznania przez Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego wniosku sformułowanego w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r. (data wpływu do Komisji Stypendialnej") "o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku z dnia 17 października 2022 r. o przyznanie stypendium socjalnego w roku akademickim 2022/2023", który to wniosek z uwagi na brak uzupełnienia w terminie braków formalnych został pozostawiony przez ten organ bez rozpoznania. Wraz z tym ponagleniem, strona domagała się także wydania decyzji przyznającej jej stypendium socjalne od października 2022 r., a zatem od miesiąca w którym student wystąpił z wnioskiem o stypendium socjalne, który następnie organ pozostawił bez rozpoznania.
Jak wynika z akt sprawy, pismo strony z dnia 9 grudnia 2022 r., Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego zakwalifikowała jako ponaglenie i realizując normę z art. 37 § 4 k.p.a. przekazała je do Odwoławczej Komisji Stypendialnej a w treści zawiadomienia o przekazaniu (pismo z dnia 16 grudnia 2022 r. kierowane do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego) ustosunkowała się do zarzutów i argumentacji , które strona zawarła w tym piśmie.
Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia, w którego podstawie prawnej powołano się na - § 10 ust. 6, § 13 ust. 4 i § 16 "Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu od roku akademickiego 2019/2020 (załącznik do zarządzenia nr 111/XV R/2019 Rektora Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2019 r.) oraz art. 9, art. 63 § 1 i art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 200, dalej: k.p.a.) , Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego rozpoznała wspomniane ponaglenie strony i stwierdziła, że Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego nie dopuściła się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023 na wniosek z dnia 17 października 2022 r.
W treści tego postanowienia Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego jednocześnie "odmówiła przywrócenia terminu dotyczącego wniosku z dnia 23 listopada 2022 r." powtarzając argumentację, jaką Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego zawarła w skierowanym do strony piśmie z dnia 30 listopada 2022 r. Ogólnie mówiąc, w uzasadnieniu odmowy przywrócenia wnioskowanego przez stronę (w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r.) terminu Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego stwierdziła, że organ (najpewniej chodzi tu o Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego- przypis Sądu) "nie mógł ustosunkować się do wniosku o przywrócenie terminu z dnia 23 listopada 2022 r. w formie postanowienia, gdyż co do zasady postępowanie zostało już zakończone".
Wydane przez Odwoławczą Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu jest zatem rozstrzygnięciem formalnym (uzasadnionym zakończeniem postępowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego na wniosek z dnia 17 października 2022 r.), co oznacza, że organ ten nie analizował tego, czy do uchybienia terminowi do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 17 października 2022 r. doszło z przyczyn zawinionych przez stronę, czy też nie.
W podsumowaniu dotychczasowych uwag należy skonstatować, że zaskarżone postanowienie zawiera w sobie zarówno ocenę Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego odnośnie do zasadności ponaglenia inkorporowanego w piśmie skarżącego z dnia 9 grudnia 2022 r., jak i formalne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu (o co strona wnosiła w piśmie z dnia 23 listopada 202r.), na którego brak rozpoznania wskazywała strona we wspomnianym ponagleniu domagając się jednocześnie rozpoznania tego wniosku i wydania decyzji przyznającej jej stypendium socjalne w roku akademickim 2022/2023 z wyrównaniem za październik 2022 r.
W postanowieniu tym Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego odniosła się również do zawartego w piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r. "żądania wydania decyzji na wniosek o stypendium socjalne z dnia 17 października 2022 r.", odmawiając wydania takiej decyzji.
Mając na uwadze to, że strona zaskarżyła wspomniane postanowienie w całości, Sąd zobligowany był odrzucić skargę strony w odniesieniu do części tego postanowienia, tj. w części w jakiej Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego stwierdziła, że Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego nie dopuściła się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2022/2023 na wniosek z dnia 17 października 2022 r. Ta część zaskarżonego postanowienia, będąca rozstrzygnięciem organu wydanym w wyniku rozpoznania ponaglenia, nie mogła bowiem stanowić przedmiotu skargi, albowiem stanowisko wyrażone w następstwie rozpoznania ponaglenia nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wypada w tym miejscu zauważyć, że zakres kognicji sądów administracyjnych reguluje art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 grydnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Lu 28/21).
Sąd dopuścił natomiast skargę strony na postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego z dnia 21 grudnia 2022 r. w pozostałej części. Konsekwencją stwierdzenia, że skarga w tym zakresie była dopuszczalna, było dokonanie przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w tej części, w tym zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do orzeczonej tam przez Odwoławczą Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego odmowy przywrócenia terminu na wniosek z dnia 23 listopada 2022 r.
W ocenie Sądu, inkorporowane w treści zaskarżonego postanowienia - orzeczenie o odmowie przywrócenia stronie terminu na wniosek z dnia 23 listopada 2023 r. stanowi rozstrzygnięcie, które w sposób oczywisty pozbawia stronę przysługującego jej prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy (w tym przypadku wniosku o przywrócenie terminu, o co strona wnosiła w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r.), a przez to już z tej tylko przyczyny jest wadliwe. Trzeba dostrzec, że w myśl § 13 ust. 3 regulaminu, w razie niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia określonego w ust. 1 pkt 1 lub ust. 2, termin może zostać przywrócony na wniosek studenta, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z wnioskiem o przyznanie świadczeń i wymaganymi załącznikami. Zgodnie z § 14 ust. 1 regulaminu, rozpatrzenie wniosku studenta przez właściwy organ następuje w drodze decyzji, chyba że przepisy prawa stanowią inaczej. Z treści § 15 ust. 1 regulaminu wynika, że Odwoławcza Komisja Stypendialna jest organem odwoławczym od decyzji Komisji Stypendialnej wydawanych w sprawach świadczeń, o których mowa w § 2 ust. 1 regulaminu, tj. m.in. stypendium socjalnego.
Decyzja o przyznaniu bądź odmowie przyznania stypendium jest decyzją administracyjną, wobec czego do postępowania w przedmiocie przyznania stypendium stosuje się przepisy k.p.a., w tym przepisy odnoszące się do terminów i instytucji przywrócenia terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 613/13, LEX nr 1502755).
Z treści art. 59 § 1 k.p.a. wynika, że co do zasady (poza wyjątkiem z art. 59 § 2 k.p.a.,) organem właściwym w sprawie przywrócenia terminu jest organ administracji publicznej, który jest właściwy do załatwienia sprawy administracyjnej w formie decyzji. Formą załatwienia sprawy przywrócenia terminu jest postanowień.
Od tego postanowienia stronie przysługuje prawie do wniesienia zażalenia.
Zgodnie z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.
W ocenie Sądu, niewątpliwym jest, że wniosek strony o przywrócenie terminu do ubiegania się o przyznanie stypendium socjalne na wniosek z dnia
17 października 2022 r. nie został rozpoznany przez Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego w formie postanowienia. Skierowane przez ten organ
w odpowiedzi na ów wniosek pismo do skarżącego z dnia 30 listopada 2022 r. należy traktować jedynie jako informację dla strony, że z uwagi na zakończenie postępowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego na wniosek
z dnia 17 października 2022 r., wniosek o przywrócenie terminu, o jakim mowa w piśmie strony z dnia 23 listopada 2022 r., nie zostanie rozpoznany. Należy dostrzec, że sama Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego nie ma wątpliwości, że pismo Komisji Stypendialnej z dnia 30 listopada 2022 r. nie jest postanowieniem i nie załatwia sprawy co do istoty, albowiem jak wskazuje się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia: "Postępowanie dotyczące wniosku Strony z dnia 17 października 2022 r. zostało zakończone zawiadomieniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania pismem z dnia 15 listopada 2022 r., gdyż strona nie uzupełniła braków formalnych wniosku. W związku z tym Organ nie mógł ustosunkować się do wniosku o przywrócenie terminu z dnia 23 listopada 2022 r. w formie postanowienia, gdyż co do zasady postępowanie zostało już zakończone".
Przedstawiona dotąd argumentacja przesądza o tym, że Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Medycznego orzekając w zaskarżonym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu na wniosek z dnia 23 listopada 2022 r. uczyniła to "niejako" za organ pierwszej instancji, w ramach zarzutów strony podniesionych przez stronę w ponagleniu, co z punktu widzenia prawideł stosowania procedury administracyjnej, nie jest prawidłowe i prowadzi w konsekwencji do pozbawiania strony prawa do rozpoznania jej wniosku o przywrócenie terminu przez organy "obu instancji" (Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego i Odwoławczą Komisję Stypendialną Uniwersytetu Medycznego).
Z tego powodu, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w omawianej części, pozostawiając poza przedmiotem rozważań Sądu (na tym etapie) samą merytoryczną zasadność orzeczenia o odmowie przywrócenia terminu na wniosek strony z dnia 23 listopada 2022 r.
W ocenie Sądu, wniosek sformułowany w piśmie z dnia 23 listopada 2022 r. powinien zostać przekazany do Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego (jako organu właściwego do przyznawania stypendium socjalnego w formie decyzji w pierwszej instancji) a następnie rozpoznany przez ten organ zgodnie z procedurą (w formie postanowienia), od którego stronie przysługiwać będzie prawo do wniesienia środka zaskarżenia do Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego.
Odnosząc się końcowo do treści żądań sformułowanych przez pełnomocnika strony w piśmie z dnia 19 grudnia 2023 r. (dotyczących: zobowiązania organu do rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie stypendium socjalnego na wniosek z dnia 17 października 2022 r.; stwierdzenia, że Komisja Stypendialna dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu; przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w kwocie 1.0000) wyjaśnić trzeba, że tego rodzaju żądania korespondują z uprawnieniami sądu administracyjnego jakie przysługuje temu sądowi na gruncie rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność lub przewlekłość organów. W sprawie wymaga zauważenia, co Sąd już akcentował na wstępie rozważań, że przedmiotem skargi sporządzonej osobiście przez stronę nie była bezczynność czy przewlekłość organu, lecz postanowienie Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego z dnia 21 grudnia 20022 r. Pełnomocnik strony obecny na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. nie zmodyfikował przedmiotu skargi sporządzonej osobiście przez stronę oświadczając, że skarga strony dotyczy wspomnianego postanowienia. Sąd związany granicami sprawy nie mógł w sprawie zainicjowanej rzeczoną skargą zakresem kontroli objął także to, czy organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o stypendium socjalne z dnia 17 października 2022 r. (uzupełnienia braków formalnych tego wniosku) oraz przyznaniu stypendium socjalnego na wniosek z dnia 17 października 2022 r. W tym zakresie, prawem strony jest możliwość wystąpienia z osobną skargą, dotyczącą właśnie bezczynności Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Medycznego (o czym Sąd w tym miejscu nie przesądza), jeśli zdaniem strony stan sprawy wyczerpuje przesłanki takiej bezczynności.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł odpowiednio – punkcie I i II sentencji wyroku.
Odnośnie do kwestii przyznania pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za świadczoną przez niego pomoc prawną w ramach prawa pomocy wskazać trzeba, że o tym wynagrodzeniu orzeknie referendarz sądowy, zgodnie z jego kompetencjami (art. 258 § 2 pkt 8) p.p.s.a.).