I SA/Wa 632/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa Praga-Północ w Warszawie del. do Prokuratury Regionalnej w Warszawie od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 6 marca 2023 r., nr 1181/2023 w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość postanawia: odrzucić sprzeciw. UZASADNIENIE Pismem z 6 lutego 2024 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa Praga-Północ w Warszawie del. do Prokuratury Regionalnej w Warszawie złożyła sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 6 marca 2023 r., nr 1181/2023 w przedmiocie uchylenia decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 22 września 2022 r., nr 476/SD/2022 r. o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. część osady włościańskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...], w części gruntu stanowiącego aktualnie działki ewidencyjne o numerach: [...] z obrębu [...]. Prokurator wniosła o uchylenie decyzji Wojewody, zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej w sprawie, w której nie ziściły się przesłanki do wydania takiej decyzji oraz naruszenie art. 136 k.p.a., polegające na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda Mazowiecki wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 151a p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 64a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., nie przysługuje skarga, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie do art. 64c § 1-3 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu. Termin ten uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw wprost do sądu administracyjnego. Zważyć należy na ratio legis instytucji sprzeciwu. Jest nim przyśpieszenie rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne i skrócenie terminu uzyskania rozstrzygnięcia przez stronę, co spowodowało wprowadzenie optymalnie krótkich terminów dla wniesienia tego środka zaskarżenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466; S. Dudziak "Pozycja prawna prokuratora po nowelizacji postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego" Prokuratura i Prawo 2017, nr 12, s. 133). Art. 64c § 1 p.p.s.a. zastrzega czternastodniowy termin na wniesienie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Ponadto, w postępowaniu wszczętym ze sprzeciwu biorą udział tylko wnoszący sprzeciw oraz organ administracji publicznej, którego działanie zostało zaskarżone. Na mocy art. 64b § 3 p.p.s.a. wyłączono zastosowanie art. 33 p.p.s.a., dlatego inne podmioty na prawach strony nie uczestniczą w zainicjowanym sprzeciwem postępowaniu, choćby przysługiwał im status strony w postępowaniu administracyjnym. Ustawodawca wprowadzając do p.p.s.a. nowy środek zaskarżenia, jakim jest sprzeciw, nie dokonał stosownej nowelizacji art. 8 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu prokurator może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Ustawodawca w tym katalogu nie zawarł sprzeciwu. Natomiast z przepisu art. 64b § 1 p.p.s.a. wynika, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Istotne w tym przepisie są zastrzeżenia "odpowiednio" (a nie wprost) i "jeżeli ustawa nie stanowi inaczej". Wobec tego, stosując odpowiednio przepis art. 50 § 1 p.p.s.a., uznać należy legitymację prokuratora do wniesienia sprzeciwu także wówczas, gdy nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją. Jednakże, przepis art. 53 § 3 p.p.s.a, z którego składająca sprzeciw Prokurator wywodzi uprawnienie do złożenia sprzeciwu w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji stronie - nie może mieć zastosowania. Wyżej wskazano na ratio legis instytucji sprzeciwu, którego celem było przyśpieszenie załatwienia spraw. Przyjęcie dopuszczalności wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej przez prokuratora -w terminie sześciu miesięcy - niweczyłoby ten cel zwłaszcza, w sytuacji możliwości załatwienia sprawy w tym czasie przez wydanie decyzji ostatecznej. Poza tym przepis art. 53 § 3 p.p.s.a. odsyła do spraw wskazanych w art. 53 § 1 i § 2 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wobec jego treści nie może z zasady w żaden sposób dotyczyć sprzeciwu. Natomiast art. 53 § 1 p.p.s.a. normuje materię, która odmiennie została uregulowana w art. 64c § 1 p.p.s.a., tj. wprowadzono w nim termin czternastodniowy na złożenie sprzeciwu, a więc termin odmienny od terminów złożenia skargi (art. 53 § 1 p.p.s.a.) oraz terminu przewiedzianego w art. 53 § 3 p.p.s.a. Wyklucza to więc stosowanie nawet odpowiednio przepisów tych do sprzeciwu. Powołany w uzasadnieniu sprzeciwu (na poparcie stanowiska o możliwości złożenia sprzeciwu przez Prokurator w terminie wskazanym w art. 53 § 3 p.p.s.a.) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2226/17 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1519/18. Z powyżej omówionych przyczyn uznać należy, że prokurator, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu, jednakże w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji kasatoryjnej. Natomiast, przewidziany dla prokuratora termin z art. 53 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania (por. "Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne" pod redakcją naukową Marka Wierzbowskiego wyd. Wolters Kluwer Warszawa 2020, str. 633; Piotr Gołaszewski "Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym Komentarz Wzory pism i kazus", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2020 str. 447; a także R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi K. L., W. L., P. L., M. L., M. K., H. B., D. K., J. S., M. B., A. K., E. B., G. K., D. B. i A. P. – 22 marca 2023 r., zaś Prezydentowi m. st. Warszawy – 8 marca 2023 r. Oznacza to, że termin do wniesienia sprzeciwu upłynął 5 kwietnia 2023 r. Prokurator mógł więc wnieść sprzeciw od decyzji Wojewody Mazowieckiego w terminie do 5 kwietnia 2023 r., natomiast został on złożony pismem z 6 lutego 2024 r. za pośrednictwem poczty (data stempla pocztowego nadania przesyłki – 8 lutego 2024 r.). Wniesienie sprzeciwu nastąpiło więc po dziesięciu miesiącach od upływu przewidzianego ustawą terminu na jego wniesienie. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64c § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.