III OZ 591/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1716/21 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 1 października 2020 r., Nr DKGO-420.2-7/18/19/EM w przedmiocie wezwania do zagospodarowania odpadów postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1716/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek K. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił przedmiotową skargę. Odpis sentencji wyroku doręczono skarżącemu wraz z pouczeniem o treści art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej "p.p.s.a.") w dniu 16 marca 2022 r. (v. zpo k. 111). W dniu 27 marca 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył wyżej wymieniony wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż sentencja wyroku nigdy nie została przez niego odebrana, uchybił terminowi bez swojej winy, nic mu nie wiadomo by wyrok odebrał któryś z domowników, żaden nie przekazał mu takiej informacji, a wszelkie awizowane przesyłki odbiera. W dniu 21 marca 2023 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy i stwierdził, że wydano w sprawie wyrok i uznano, że jest on prawomocny. W ocenie skarżącego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za zachowany, a okoliczności przemawiające za jego uwzględnieniem za całkowicie uzasadnione. Odrzucając wniosek, sąd pierwszej instancji powołał się na art. 87 § 5 p.p.s.a., który w ocenie sądu zaostrza przesłanki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od przypadku wyjątkowego. Sąd wskazał, że przez "wyjątkowy przypadek" należy rozumieć okoliczność nadzwyczajną, która uniemożliwiła stronie dokonanie czynności w normalnym terminie. Zawarte w tym przepisie pojęcie "przypadków wyjątkowych" nie zostało określone w ustawie. Prawodawca pozostawił ocenę w tym zakresie sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu, który na podstawie całokształtu okoliczności danej sprawy jest zobowiązany ustalić czy zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy. Zdaniem tego sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy przypadek wyjątkowy, stanowiący niezbędną przesłankę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, nie zaistniał. Nie stanowi go bowiem podniesiona przez skarżącego okoliczność, iż nie miał wiedzy na temat wydanego w sprawie wyroku, gdyż nie została mu przekazana przez dorosłego domownika korespondencja sądowa oraz że nie został o niej nawet poinformowany. W ocenie sądu z wniosku skarżącego nie wynika, aby wystąpiły nadzwyczajne przeszkody uniemożliwiające złożenie mu wcześniej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 88 p.p.s.a., odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, podnosząc podobną argumentację jak we wniosku. Dodał, że w związku z wykonywaną pracą kierowcy większość czasu przebywa poza domem, a żona nie poinformowała go o fakcie odbioru korespondencji z odpisem wyroku, nie był więc świadom, iż ten już w sprawie zapadł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 i 5 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem nie wykazał, aby w jego przypadku zaszedł "przypadek wyjątkowy", o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Trafnie bowiem sąd pierwszej instancji wskazał, że przepis ten zaostrza warunki przywrócenia terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku, z uwagi na złożenie go po upływie roku od uchybienia terminowi, od wypadków wyjątkowych. Ich niezaistnienie skutkuje odrzuceniem wniosku jako niedopuszczalnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi wyjątkowego przypadku okoliczność, że odbierająca korespondencję żona, jako dorosły domownik skarżącego w rozumieniu art. 72 § 1 p.p.s.a., nie przekazała mu informacji o przeznaczonej dla niego korespondencji sądowej. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek argumentu, który mógłby świadczyć o wyjątkowości sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie. Z wniosku tego nie wynika nawet jaka była przyczyna nieprzekazania tejże informacji skarżącemu. W orzecznictwie na gruncie art. 87 § 5 p.p.s.a. wskazuje się, że pod pojęciem "przypadku wyjątkowego" należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie. Pojęcie wyjątkowego przypadku podlega więc ocenie sądu, jednakże zgodnie z intencją ustawodawcy należy interpretować je ścieśniająco. Za wyjątkowy przypadek należy uznać taką sytuację życiową, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że określone zdarzenia – tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe – nie należą do zdarzeń codziennych (por. postanowienie NSA z 12 stycznia 2018 r., I OZ 1906/17). Podstawą do przywrócenia terminu na wniosek oparty o art. 87 § 5 p.p.s.a. nie może być np. sam fakt choroby, choćby ciężkiej, czy podeszły wiek, nie są one bowiem równoznaczne z całkowitą niemożnością dokonania czynności procesowej (por. postanowienia NSA z: 2 lipca 2013 r., I OZ 444/13; 24 czerwca 2014 r., II OZ 624/14; 28 czerwca 2016 r., I OZ 665/16; 21 września 2017 r., I OZ 1301/17). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpił wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że sam fakt nieprzekazania skarżącemu informacji o korespondencji sądowej przez żonę nie stanowi wyjątkowej sytuacji w rozumieniu ww. przepisu. Skoro zatem w tej sprawie nie zachodził wyjątkowy przypadek uzasadniający złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionej czynności, to słusznie sąd pierwszej instancji odrzucił wniosek skarżącego jako niedopuszczalny (art. 88 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.