I FSK 1391/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi A. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 2333/21 oddalającym skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1058/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2019 r., nr 1401-IOV-2.4103.108.2018.MB w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania, 2. zwrócić A. K. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 1.502 (słownie: tysiąc pięćset dwa) złote tytułem uiszczonego wpisu od skargi o wznowienie postępowania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 20 maja 2022 r., sygn. akt I FSK 2333/21, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1058/21 i oddalił skargę M. sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 9 sierpnia 2019 r., nr 1401-IOV-2.4103.108.2018.MB w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. i 2016 r. oraz orzekł o kosztach postępowania. Pismem z 1 sierpnia 2023 r. A. K. (dalej: "Skarżący", "Strona"), jako były prezes zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z 20 maja 2022 r., wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie, zmianę wyroku poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej oraz umorzenie postępowania ma skutek braku zdolności sądowej wobec Spółki na dzień wydania orzeczenia w sprawie I FSK 2333/21, co spowodowane było prawomocnym wykreśleniem podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego, a więc utratą przez Spółkę bytu prawnego i zdolności sądowej, a także o przeprowadzenie następujących dowodów z załączonych dokumentów: korespondencja zawierająca postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Wschód z siedzibą w Świdniku, sygn. [...] – na okoliczność wykreślenia Spółki z rejestru KRS, wydruk z KRS pełny dotyczący Spółki – na okoliczność określenia daty utraty zdolności sądowej przez stronę oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz Strony według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna. Skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") – "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów można żądać wznowienia postępowania: z powodu nieważności (art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a.); gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.); gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) lub w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Dodatkowo zgodnie z art. 272 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Wskazać jednak należy, że nie jest wystarczające samo powołanie przepisu z powyższego zakresu, aby można było mówić o powołaniu przesłanki wznowienia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Badanie o jakim mowa w ww. przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Dodatkowo należało wskazać, że stosownie do treści art. 276 p.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 p.p.s.a. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie postępowania może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny, zaś w sprawach podatkowych również doradca podatkowy, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy (art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a.). Powyższych ograniczeń nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem oraz w przypadku prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Skarga o wznowienie postępowania powinna zatem być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, pod rygorem jej odrzucenia (art. 178 p.p.s.a.). W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym, który powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i 276 p.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 i powołane tam orzecznictwo). Innymi słowy ustanowiony przez ustawodawcę wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika ma charakter materialnoprawny, dlatego uchybienie temu wymogowi nie podlega uzupełnieniu. W tej sprawie były prezes zarządu Spółki nie spełnił wymagań, o których mowa w art. 276 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. i skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA sporządził osobiście. Brak ten skargi wznowieniowej, będący uchybieniem nieusuwalnym, musi powodować do jej odrzucenie (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt I GSK 359/05 opubl. ONSAiWSA 2005/5/98). W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie spełniła wymagań, o których mowa w art. 276 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. - skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona, ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Skargę tę Skarżący sporządził osobiście, nie mając tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania, co skutkuje jej odrzuceniem (postanowienie NSA z 1 grudnia 2021 r., III OZ 482/21, postanowienie NSA z 3 listopada 2021 r., III OZ 983/21, postanowienie NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OZ 1250/19, postanowienie NSA z 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 830/18, postanowienie NSA z 16 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 1091/18, postanowienie NSA z 21 listopada 2018 r., sygn. akt I OZ 721/18). Wobec braku oparcia skargi o wznowienie postępowania sądowego na braku spełnienia wymogu adwokacko-radcowskiego do jej wniesienia, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276 p.p.s.a., orzekł o jej odrzuceniu. O zwrocie wpisu uiszczonego od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a. ----------------------- 4