II GZ 462/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 118/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi B. A. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 25 września 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 118/23, odmówił B. A. (skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 czerwca 2023 r. o tej samej sygnaturze, oddalającego skargę skarżącego na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2022 r. w przedmiocie opłaty podwyższonej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że skarżący wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2022 r. W dniu 31 maja 2023 r. odbyła się rozprawa w niniejszej sprawie, na której obecni byli skarżący osobiście oraz jego pełnomocnik – w trybie zdalnym. Po zamknięciu rozprawy Sąd odroczył publikację orzeczenia na dzień 12 czerwca 2023 r., na godz. 12:15, co wynika z protokołu z rozprawy. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wyjaśniono, że zarówno skarżący jak i pełnomocnik skarżącego usłyszeli jako datę odroczenia publikacji dzień 15 czerwca 2023 r. Do pisma dołączono wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 12 czerwca 2023 r. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, wskazywane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności uchybienia terminu nie są niczym innym, jak zwyczajną próbą obejścia uchybienia terminowi z powodu niedbalstwa. Profesjonalny pełnomocnik, czy to działając samodzielnie, czy to posługując się osobami trzecimi, powinien dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. WSA zaznaczył, że profesjonalny pełnomocnik nie zwrócił uwagi, że termin 15 czerwca 2023 r. byłby niezgodny z treścią art. 139 § 1 p.p.s.a. i nie zwrócił się z zapytaniem, albo z ewentualnym potwierdzeniem daty publikacji do Sądu. Ponadto pełnomocnik skarżącego miał wygenerowany link do rozprawy zdalnej, ale 15 czerwca 2023 r. nie połączył się. Gdyby jednak zainteresował się w tym dniu połączeniem z Sądem zorientowałby się, że nie ma takiej możliwości i zapewne dowiedziałby się o publikacji orzeczenia 12 czerwca 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że uchybienie terminu we wniesieniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku było zawinione. Ponownie podkreślono, że informacja o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku była dla skarżącego zaskoczeniem, ponieważ będąc na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. odnotował informację, że publikacja orzeczenia nastąpi w dniu 15 czerwca 2023 r. Ponadto, nie jest rolą pełnomocnika strony korygowanie Sądu w przypadku przedłużenia terminu publikacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw podlegało oddaleniu. Ustalenia faktyczne oraz oceny prawne kontrolowanego Sądu Wojewódzkiego są w pełni prawidłowe. Niewątpliwie trafna jest końcowa ocena tego Sądu, że pełnomocnik strony skarżącej nie dochował należytej i właściwej – dla podmiotu zajmującego się profesjonalnie reprezentowaniem procesowym stron przed sądem administracyjnym – staranności w zakresie terminowego podejmowania czynności procesowych. Ocena ta zachowuje powyższy walor także w kontekście twierdzeń pełnomocnika procesowego, że w toku rozprawy przed WSA w Gliwicach zarówno uczestniczący w niej zdalnie pełnomocnik, jak i obecny osobiście skarżący mieli odnotować sprzeczny z treścią podpisanego przez Przewodniczącego składu oraz protokolanta protokołu rozprawy termin ogłoszenia wyroku (15 czerwca 2023 r. zamiast podanego 12 czerwca 2023 r.). Twierdzenia te jawią się nie tylko jako pozbawione minimalnej wiarygodności, lecz także powinny być ocenione jako bezskuteczna próba obalenia domniemania prawdziwości szczególnego dokumentu urzędowego, jakim jest prawidłowo podpisany protokół rozprawy. Niezależnie jednak od braku choćby uprawdopodobnienia okoliczności związanych z rzekomym wskazaniem na rozprawie przez Sąd "omyłkowej daty" ogłoszenia wyroku (s. 2 zażalenia), dalsze zachowania pełnomocnika procesowego również świadczą o braku podstaw do przyjęcia, że niezachowanie ustawowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę (art. 141 § 2 p.p.s.a.) odbyło się bez winy tego pełnomocnika. Jak wynika z akt sprawy oraz ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, rozprawa, na której doszło do odroczenia ogłoszenia wyroku, odbyła się 31 maja 2023 r., co oznacza, że zgodnie z treścią art. 139 § 1 p.p.s.a. końcowy termin dopuszczalnego odroczenia przypadał na dzień 14 czerwca 2023 r., natomiast jeśli rzeczywiście doszłoby do wyznaczenia terminu ogłoszenia na dzień 15 czerwca 2023 r., obowiązkiem pełnomocnika, działającego jako profesjonalny zastępca procesowy strony skarżącej, było wyjaśnienie powyższej rozbieżności niezwłocznie poza zakończeniu posiedzenia sądowego. Bierne oczekiwanie pełnomocnika na nadejście terminu przekraczającego ustawowe granice, o których mowa w art. 139 § 1 p.p.s.a., jest dowodem – niezależnie od negatywnej oceny wiarygodności twierdzenia o błędnym wyznaczeniu przez Sąd pierwszej instancji terminu ogłoszenia wyroku – na niedochowanie najwyższej możliwej staranności procesowej wynikającej z profesjonalnego charakteru działalności pełnomocnika będącego adwokatem. Nie bez znaczenia jest również podniesiony przez Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia argument, że wiarygodność twierdzeń pełnomocnika co do braku winy na tle rzekomego wyznaczenia terminu ogłoszenia wyroku na dzień 15 czerwca 2023 r. podważa także fakt, że w powyższym dniu pełnomocnik ten nie tylko nie podjął próby połączenia zdalnego z Sądem, lecz także nie zasięgnął informacji w sprawie treści zapadłego orzeczenia. W tym stanie rzeczy, wobec potwierdzenia prawidłowości konkluzji Sądu Wojewódzkiego, że przytoczone przez pełnomocnika procesowego strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę okoliczności nie mogą zostać uznane za przesłanki ekskulpacyjne w rozumieniu art. 87 § 2 w zw. z art. 86 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.