II OSK 1465/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 898/21 w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] sierpnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 2 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Ke 898/21 oddalił skargę P. T. (dalej skarżący) na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty S. z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], którą wniesiono sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy wewnętrznej instalacji gazowej w lokalach mieszkalnych nr 1 i 2 w budynku nr [...] na działce nr ewid. [...] przy ul. [...]. Sąd I instancji stwierdził, że w kontrolowanej sprawie organy prawidłowo zgłosiły sprzeciw wobec zgłoszenia przez skarżącego w dniu 11 marca 2021 r. zamiaru wykonania robót budowlanych, skoro nie okazał on dokumentu wskazującego na to, że dysponuje zgodą wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie instalacji gazowej wewnątrz budynku posadowionego na tej nieruchomości. W kontekście art. 30 ust. 4c i ust. 5 oraz art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm., dalej Pb) oraz okoliczności braku zgody współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr ewid. [...] na realizację zaprojektowanej inwestycji, brak było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w pozostałym zakresie, w tym wynikającym z art. 35 ust. 1 Pb. Organ odwoławczy w tej sprawie nie był w szczególności zobowiązany do oceny rozwiązań technicznych dotyczących projektowanych przez skarżącego prac budowlanych w zakresie wewnętrznej instalacji gazowej. 2. Skarżący wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie: 1) art. 30 ust. 4b Pb (winno być art. 30 ust. 4c Pb) oraz art. 35 ust. 1 Pb poprzez uznanie, że pomimo złożenia przez skarżącego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, spoczywa na nim ciężar dowodu istnienia prawa, w sytuacji gdy to organ, który podważa skutek wynikający z domniemania musi dowieść, że jest inaczej; 2) art. 199 Kc poprzez orzekanie przez organy administracji publicznej o prawach rzeczowych lub obligacyjnych podlegających reżimowi prawa cywilnego, o których nie mogą rozstrzygać; uznanie, iż wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd w rozumieniu tego przepisu, wobec czego istniał obowiązek pozyskania zgody wszystkich współwłaścicieli gruntu; 3) art. 191 Kc poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy na datę sporządzenia aktów notarialnych przeniesienia własności budynku przepis ten nie obowiązywał; 4) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 i 3 Kpa poprzez brak analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie w procesie oceny, iż organ nie obalił domniemania, że skarżącemu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w szczególności nie przedstawiając na tę okoliczność żadnego dowodu przeciwnego. W oparciu o wskazane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna jest bezzasadna. 3.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 Ppsa. 3.3. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji. 3.4. Zarzuty naruszenia prawa materialnego nr 1-3 są oczywiście bezzasadne, w świetle jednoznacznego stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej [...], skarżący jest jednym ze współwłaścicieli ww. nieruchomości, a nie jej wyłącznym właścicielem. Inwestycja budowlana polegająca na budowie wewnętrznej instalacji gazowej w budynku stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną i zgodnie z art. 199 Kc inwestor, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowane - w przypadku, gdy nieruchomość ta jest przedmiotem współwłasności - zobowiązany jest posiadać zgodę współwłaścicieli nieruchomości, obejmującą konkretną inwestycję budowlaną. Zgoda taka powinna być wyrażona w sposób jednoznaczny i nie może być dorozumiana. W odniesieniu do wątpliwości jakie wywołało oświadczenie skarżącego, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, organ mógł je zakwestionować, ponieważ z zebranych dowodów wynikało bezspornie, że skarżącemu w rzeczywistości nie przysługuje prawo, na które się powołuje (tak m.in. NSA w wyrokach z: 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 507/11, 16 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 8/11, 15 marca 2018 r. sygn. akt II OSK 1321/16, 17 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 545/19). Chodzi tu zatem o takie sytuacje, jak w niniejszej sprawie, które są niewątpliwe, bo nie rzeczą organów administracyjnych jest rozstrzygać o prawach rzeczowych lub obligacyjnych podlegających reżimowi prawa cywilnego i w razie sporu drodze przed sądem powszechnym (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 507/11). Nie doszło zatem do naruszenia art. 30 ust. 4c Pb (co prawda w zarzucie skargi kasacyjnej wskazano na art. 30 ust. 4b Pb, jednak w jej uzasadnieniu wskazano ewidentnie na treść art. art. 30 ust. 4c Pb, stąd NSA przyjął, że zarzucono w istocie naruszenie tego przepisu) oraz art. 35 ust. 1 Pb oraz art. 199 Kc. Natomiast art. 191 Kc w ogóle nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy i został niepotrzebnie przywołany przez Sąd I instancji, nie miało to jednak wpływu na samą prawidłowość rozstrzygnięcia. 3.5. W świetle powyższego nie może być mowy o naruszeniu przepisów postępowania tj. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 i 3 Kpa poprzez brak analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie w procesie oceny, iż organ nie obalił domniemania, że skarżącemu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku bowiem współwłasności i wystąpienia o zgodę budowlaną tylko jednego ze współwłaścicieli nie można w ogóle mówić o takim domniemaniu. 3.6. Zarzuty skargi kasacyjnej są zatem niezasadne. 3.7. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. 3.8. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazać należy, iż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 Ppsa), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 Ppsa.