I GZ 354/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 240/21 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia w sprawie ze skargi G. C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 października 2020 r. nr 1271/2020 w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2022 r. UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 240/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. C. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia zażalenia od postanowienia z 19 grudnia 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 24 sierpnia 2022 r. w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1 października 2020 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odpis postanowienia z 19 grudnia 2022 r. został doręczony skarżącemu 18 stycznia 2023 r., a więc termin na złożenie zażalenia mijał z dniem 25 stycznia 2023 r. Sąd I instancji stwierdził, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że w ostatnim dniu upływu terminu do złożenia zażalenia był na zwolnieniu i był niezdolny do pracy, natomiast z dołączonej do wniosku decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przyznającej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego wynika jedynie to, że skarżący był niezdolny do pracy od 27 listopada 2022 r. do 25 kwietnia 2023 r. W ocenie WSA nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej, jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie, korzystając z pomocy domowników. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi spowodowane było okolicznościami przez niego niezawinionymi i nie wykazał, że choroba uniemożliwiła mu złożenie zażalenia w terminie. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 27 lipca 2023 r. W zażaleniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) "poprzez błędne zastosowanie lub interpretację" oraz podniesiono, że przedstawione wraz z wnioskiem dokumenty, które świadczą o chorobie skarżącego oraz okoliczność, że od ponad trzech lat sam prowadzi gospodarstwo domowe, przez co nie ma możliwości w okresie choroby korzystania z pomocy domowników, uprawdopodobniają brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. Podkreślenia zatem wymaga, że powołany przepis ustawy, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Jak już wyżej wskazano, wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym przekroczeniu terminu. W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest to czy skarżący uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia doszło bez jego winy. W okolicznościach sprawy kwestią zasadniczą jest zatem ustalenie, czy skarżący nie miał możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia WSA w Warszawie z 19 grudnia 2022 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione przez skarżącego okoliczności w zakresie uchybienia terminu, wskazujące na jego długotrwałą chorobę, potwierdzone załączoną dokumentacją medyczną oraz brak możliwości skorzystania z pomocy innych osób, uprawdopodabniają w sposób dostateczny stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło wskutek okoliczności niezawinionych przez skarżącego. Natomiast zawarte w objętym zażaleniem postanowieniu WSA w Warszawie stwierdzenie o możliwości skorzystania przy nadaniu pisma z pomocy domowników nie może być uznane za trafne w odniesieniu do osoby prowadzącej samotnie gospodarstwo domowe, podobnie jak rozważanie możliwości prowadzenia swoich spraw pomimo niezdolności do pracy przez osobę długotrwale chorą i – co wynika z karty informacyjnej dołączonej do zażalenia – "po przeszczepieniu narządu". Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 86 § 1 i art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.