IV SAB/Wr 3/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie organizacji rozkładu jazdy postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. F. (dalej: skarżący) zarzucił Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego (dalej: organ) przewlekłość w organizacji rozkładu jazdy pociągów spółki P. S.A., będącej stroną umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego zawartej z Województwem Dolnośląskim. Skarżący kwestionuje likwidację połączeń kolejowych obsługiwanych przez ww. spółkę i wnosi o "udzielenie zabezpieczenia dla interesu pasażerów" i "podjęcie przez Sąd decyzji sprawie zachowania bezpośrednich połączeń na trasie Z. – W. przez G.". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Powołał się przy tym na zadania, jakie na województwo, jako organizatora wojewódzkich przewozów pasażerskich, nakłada ustawa o publicznym transporcie zbiorowym. Zadania te wykonuje marszałek województwa, do którego należy m.in., zgodnie z art. 8 tej ustawy, planowanie rozwoju transportu, organizowanie publicznego transportu zbiorowego oraz zarządzanie publicznym transportem zbiorowym. Organ podniósł, że plan połączeń kolejowych opracowany przez organizatora został przekazany operatorom, z którymi Województwo Dolnośląskie ma zawarte umowy o świadczenie usług publicznych na wojewódzkie kolejowe przewozy pasażerskie, w terminie umożliwiającym złożenie wniosków u zarządcy infrastruktury kolejowej. Nie jest zatem, zdaniem organu, tak jak twierdzi skarżący, że organizator zmienia połączenia w rozkładzie jazdy pociągów na kilka dnia przed jego wejściem w życie. W zakresie kwestionowanych przez skarżącego połączeń na trasie Zielona Góra-Wrocław organ wskazał, że obecnie trwają prace nad opracowaniem warunków porozumienia między Województwem Dolnośląskim a Województwem Lubuskim w zakresie rozwiązań, które znajdą zastosowanie w rozkładzie jazdy pociągów uwzględniającym bezpośrednie relacje pociągów na wspomnianej trasie. Zdaniem organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak przewlekłości, gdyż terminy w zakresie uzgadniania połączeń kolejowych zostały zachowane zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza jej analiza pod kątem dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w przytoczonym powyżej katalogu aktów i czynności podlegających kognicji sądów administracyjnych oraz nie dotyczy spraw poddanych kontroli sądu administracyjnego na podstawie przepisów szczególnych. Przewlekłe prowadzenie postępowanie w sprawie będącej przedmiotem złożonej przez skarżącego skargi nie odnosi się do żadnego z aktów z zakresu administracji publicznej, tj. zarzucana przewlekłość nie dotyczy decyzji administracyjnej, postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym czy też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bowiem takie akty (czynności), które formułują (nadają) uprawnienia lub ustanawiają obowiązki, ale również akty (czynności), które odbierają, ograniczają uprawnienia lub rozszerzają obowiązki wynikające z powszechnie obowiązującego prawa. Innymi słowy czynność organu administracji publicznej musi mieć charakter władczy. Opracowywanie rocznego rozkładu jazdy pociągów, dokonywane przez zarządców infrastruktury kolejowej w oparciu o art. 30 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1786) i na podstawie złożonych przez przewoźników kolejowych (posiadającymi zawarte z organizatorem publicznego transportu zbiorowego umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego) wniosków o przydzielenie zdolności przepustowej, nie wiąże się z wydaniem przez organ administracji publicznej aktu z zakresu administracji publicznej przyznającego indywidualnemu podmiotowi konkretne uprawnienia lub nakładającego konkretne obowiązki. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 11 ustawy o transporcie kolejowym, zarządca infrastruktury kolejowej informuje aplikanta (tj. przewoźnika kolejowego) o przydzielonej zdolności przepustowej przez określenie rozkładu jazdy pociągu, uproszczonego rozkładu jazdy pociągu lub przedziału czasu, w którym przewoźnik kolejowy wskazany przez aplikanta może korzystać z infrastruktury kolejowej. Czynność zarządcy infrastruktury kolejowej, o której mowa w powołanym przepisie nie ma cech aktu władczego podlegającego kongnicji sądów administracyjnych, wydawanego w ramach postępowania administracyjnego uregulowanego w kodeksie postępowania administracyjnego. Nie jest również skierowana do skarżącego jako strony postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że będąca przedmiotem niniejszego postępowania skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w przedmiocie organizacji rozkładu jazdy, jest skargą złożoną na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. W takiej sytuacji skargę należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.