III Ko 465/23

Суды общей юрисдикции2024-05-21

Номер дела

III Ko 465/23

Дата решения

2024-05-21

Тип

SENTENCE

Судьи

Mariusz Kurowski (PRESIDING_JUDGE)

Текст решения

sygn. akt III Ko 465/23 <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> Dnia 21 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku III Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Mariusz Kurowski Protokolant: Paulina Sokół przy udziale prokuratora: Joanny Bąkowskiej po rozpoznaniu w dniu 10.01, 13.02, 26.03. i 07.05. 2024 r. sprawy z wniosku J. B. (1) o odszkodowanie i zadośćuczynienie wynikłe z pozbawienia J. B. (1) wolności w okresie od dnia 30 lipca 1946 r. do dnia 31 sierpnia 1946 r. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 2)">art. 11 ust 2 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1693) a contrario I. Oddala wniosek. II. Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 230;art. 230 § 2)">art. 230 § 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8;art. 8 ust. 3)">art. 8 ust 3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a> orzeka zwrot Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w B. akt rentowych J. B. (1). III. Kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. SSO Mariusz Kurowski <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="44"/> <col width="284"/> <col width="33"/> <col width="131"/> <col width="187"/> </colgroup> <tr> <td colspan="6"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Formularz UWO </td> <td colspan="2"> Sygnatura akt </td> <td> III Ko 465/23 </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> 1.WNIOSKODAWCA </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> J. B. (1) </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> 1.ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> 1. </td> <td colspan="3"> Odszkodowanie (kwota główna) </td> <td colspan="2"> Odsetki </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td colspan="2"> 7 855,88 złotych za szkodę doznaną przez J. B. (1) wskutek pozbawienia go w wolności w okresie od dnia 30 lipca 1946r do dnia 31 sierpnia 1946 r. w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego </td> <td colspan="2"> Ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> 2. </td> <td colspan="3"> Zadośćuczynienie (kwota główna) </td> <td colspan="2"> Odsetki </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td colspan="2"> 243 532,08 złotych za krzywdę doznaną przez J. B. (1) wskutek go w wolności w okresie od dnia 30 lipca 1946r do dnia 31 sierpnia 1946 r. w związku z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego </td> <td colspan="2"> Ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> 3. </td> <td colspan="3"> Inne </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td> </td> <td colspan="4"> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="82"/> <col width="5"/> <col width="438"/> <col width="98"/> <col width="99"/> </colgroup> <tr> <td colspan="5"> 1.Ustalenie faktów </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> 0.1.Fakty uznane za udowodnione </td> </tr> <tr> <td> Lp. </td> <td colspan="2"> Fakt </td> <td> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td rowspan="5"> 3.1.1. </td> <td rowspan="5" colspan="2"> Zasadnym jest na wstępie wskazać, że z uwagi charakter zapadłego rozstrzygnięcia to w dziale 3.2. wskazano dowody, które miały znaczenie dla tego rozstrzygnięcia, zaś dziale 4.2 przedstawiono ich analizę. Wynika to z faktu, że uznane za udowodnione fakty okazały się irrelewantne z punktu oceny wyczerpania znamion <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 2)">art. 11 ust 2 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>. Podstawą rozstrzygnięcia stało się natomiast ustalenie, że lansowana we wniosku J. B. (1) okoliczność istnienia związku pomiędzy jego pozbawieniem wolności w 1946 r, a działalnością niepodległościową nie zaistniała. Wymusiło to dany szyk uzasadnienia. Zatrzymanie w dniu 30 lipca 1946 r. młodego, bo wówczas 20 - letniego mieszkańca wsi P. przez funkcjonariuszy P.U.B.P. wraz z innym jej mieszkańcem A. M. i osadzenie ich obu w jednej celi w Areszcie Śledczym w B.. </td> <td> Zeznania J. B. (1) </td> <td> 49-54, 62-64 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania C. N. </td> <td> 42-43v </td> </tr> <tr> <td> Zeznania S. B. </td> <td> 43v-45 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania Z. B. </td> <td> 212v-214v </td> </tr> <tr> <td> Lista osób aresztowanych przez Pow. U.B.P. w B., którzy posiadają postanowienia o tymczasowym aresztowaniu </td> <td> 106 </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 3.1.2. </td> <td rowspan="4" colspan="2"> Przebywanie w ww. areszcie przez J. B. (1) wraz z A. M. w jednej celi do dnia 31 sierpnia 1946r. Bardzo złe warunki osadzenia. Zwolnienie z aresztu z jednoczesnym złożeniem mu propozycji wstąpienia do PUBP. </td> <td> Zeznania J. B. (1) </td> <td> 49-54, 62-64 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania C. N. </td> <td> 42-43v </td> </tr> <tr> <td> Zeznania S. B. </td> <td> 43v-45 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania Z. B. </td> <td> 212v-214v </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> 0.1.Fakty uznane za nieudowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. </td> <td> Fakt </td> <td> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td rowspan="15" colspan="2"> 3.2.1. </td> <td rowspan="15"> Istnienie związku pomiędzy zatrzymaniem w dniu 30 lipca 1946r. J. B. (1) i następnie jego pozbawieniem wolności do 31 sierpnia 1946 r. z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Działalność J. B. (1) na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. </td> <td> Pismo Naczelnika Wydziału Archiwum WUSW w B. /zawarte w dokumentacji nadesłanej z IPN/ </td> <td> 34 </td> </tr> <tr> <td> Opinie biegłego z zakresu Historii P. Ł. </td> <td> 214v-219v, 561-564 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania J. B. (1) </td> <td> 49-54, 62-64 </td> </tr> <tr> <td> Opinia biegłej psycholog M. S. </td> <td> 543-549 </td> </tr> <tr> <td> Dokumentacja J. B. (1) z Archiwum IPN dotyczące pozbawienia wolności J. B. (1) w 1946 r. </td> <td> 162-208 </td> </tr> <tr> <td> Dokumentacja Urzędu ds. Kombatantów </td> <td> 224-323 </td> </tr> <tr> <td> Dokument z IPN </td> <td> 35, 336, 575-576 </td> </tr> <tr> <td> Akta osobowe f-sza MO A. M. </td> <td> 96 </td> </tr> <tr> <td> Akta osobowe f-sza UB B. K. </td> <td> 342-369 </td> </tr> <tr> <td> Akta osobowe W. B. (1) </td> <td> 531-544 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania S. B. </td> <td> 43v-45 </td> </tr> <tr> <td> Zeznania C. N. </td> <td> 42-43v </td> </tr> <tr> <td> Zeznania Z. B. </td> <td> 212v-214v </td> </tr> <tr> <td> Zeznania J. B. (3) </td> <td> 56 56 </td> </tr> <tr> <td> Akta ZUS dotyczące J. B. (1) </td> <td> </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="44"/> <col width="55"/> <col width="21"/> <col width="121"/> <col width="131"/> <col width="88"/> <col width="263"/> </colgroup> <tr> <td colspan="7"> 1.ocena DOWODów </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. faktu z pkt 3.1 </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach uznania dowodu </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> 3.1.1 </td> <td colspan="2"> Zeznania J. B. (1) </td> <td colspan="3"> W części, w której wnioskodawca zeznał, że został pozbawiony wolności w dniu 30.07.1946 r, po czym przewieziony do aresztu P.B.U.P. w B. jego depozycje znajdują potwierdzenie w zgromadzonych dowodach. Wskazać jednakże już w tym miejscu wypada, że Sąd uznał za niewiarygodne wskazane przez świadka okoliczności po jego zatrzymaniu - z przyczyn niżej podanych. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania C. N. </td> <td colspan="3"> Już w tym miejscu wskazać wypada, że Sąd obdarzył wiarygodnością zeznania wszystkich dzieci wnioskodawcy wyłącznie w zakresie, w jakim są one zbieżne z jego zeznaniami i tylko w części, w której zostały uznane one za wiarygodne. Nie sposób pominąć, że wszyscy ci świadkowie urodzili się od kilkunastu do dwudziestu paru lat po odzyskaniu przez J. B. (1) wolności. Istotnym też jest, że mimo tak dużego odstępu czasowego i co prawda traumatycznego, ale wszak krótkotrwałego przeżycia wnioskodawcy, który nie odniósł trwałego uszczerbku na zdrowiu, i pomimo możliwości porozmawiania z nim nawet obecnie wszyscy ci świadkowie zgodnie zeznali, że posiadane przez nich informacje głównie pochodziły od innych osób niźli od niego - w większości od jego matki, a ich babki, bądź innych dalszych członków rodziny. Wszyscy oni również wskazali, że mimo upływu tylu lat ojciec nie chciał im o tym opowiadać. Z kolei treść zeznań J. B. (1), i przede wszystkim zawarta w aktach dokumentacja, ukazująca, że przez okres kilku lat (2002-2005 - k. 224-323,  /310,224/) starał się on o uzyskanie uprawnień kombatanckich przez Urzędem ds. Kombatantów z ww. powodu, nakazują przyjąć, że zasadnym jest odmówienie wiary tym oświadczeniom jako ukierunkowanym wyłącznie na osiągnięcie odszkodowania i zadośćuczynienia przez rodzica. W ocenie Sądu okoliczność ta w powiązaniu z treścią zeznań ich matki J. B. (3), która zeznała, że nic nie wie o działalności niepodległościowej męża, nakazuje również odmówienie wiary innym twierdzeniom skoro nieprawdziwie wskazali źródło pochodzenia swej wiedzy w tym zakresie. W szczególności dotyczy to wiedzy świadków co do przynależności J. B. (1) do Armii Krajowej i zrzeszenia (...) </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania S. B. </td> <td colspan="3"> Zeznania te zostały ocenione w ww. sposób. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania Z. B. </td> <td colspan="3"> Zeznania te zostały ocenione w ww. sposób. </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> 3.1.2 </td> <td colspan="2"> Zeznania J. B. (1) </td> <td colspan="3"> Jak wyżej wskazano zeznania te zostały uznane za wiarygodne wyłącznie co do faktu zatrzymania i przebywania J. B. (1) wraz z sąsiadem ze wsi P. A. M. w jednej celi aresztu P.U.B.P. w B. do dnia 31 sierpnia 1946 r, jak i bardzo złych warunków tego osadzenia. W pozostałym zakresie, co wyżej wskazano, Sąd uznał te zeznania jako niewiarygodne bo sprzeczne z analizą zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania C. N. </td> <td colspan="3"> Zeznania te zostały ocenione w ww. sposób. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania S. B. </td> <td colspan="3"> Zeznania te zostały ocenione w ww. sposób. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania Z. B. </td> <td colspan="3"> Zeznania te zostały ocenione w ww. sposób. </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2 </td> <td colspan="2"> Dowód </td> <td colspan="3"> Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu </td> </tr> <tr> <td rowspan="15" colspan="2"> 3.2.1 </td> <td colspan="2"> Pismo Naczelnika Wydziału Archiwum WUSW w B. /zawarte w dokumentacji nadesłanej z IPN/ </td> <td colspan="3"> Sąd dał wiarę temu dokumentowi skoro nie ujawniły się okoliczności osłabiające wiarę w jego rzetelność. Istotnym jest, że pismo to jest opatrzone datą 12.03.1990 r. Zostało ono sporządzone przez f-sza WUSW w B., który dysponował dostępem do archiwum (...) w B.. Jednoznacznie z nich wynika, że archiwum to nie zawiera jakiejkolwiek wzmianki, by J. B. (1) był zatrzymany i aresztowany w 1946 r. za niepodległościową działalność bądź przynależność do organizacji walczącej na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Opinie biegłego z zakresu Historii P. Ł. </td> <td colspan="3"> Sąd uznał opinie biegłego z zakresu historii za w całości wiarygodne. Kategorycznego podkreślenia wymaga, że P. Ł. jest nie tylko pracownikiem IPN ale przede wszystkim historykiem od wielu lat zajmującym się tematyką organizacji niepodległościowych na (...) w powojennym okresie. Nie tylko poprzez lekturę wszelkich dostępnych publikacji i dokumentów archiwalnych w tym zakresie, ale również poprzez osobisty kontakt we wcześniejszych latach z członkami podziemia niepodległościowego, co wprost wynika z opinii. Można wręcz rzec, że jest jedynym posiadającym tak obszerną wiedzę historyczną biegłym z zakresu powojennej historii (...). Okoliczność ta uzasadnia wyżej wskazaną ocenę. Zdaniem Sądu ów dowód ma kardynalne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wprost bowiem z niego wynika, że nieprawdopodobnym jest, by J. B. (1) kiedykolwiek należał do jakiejkolwiek organizacji niepodległościowej walczącej z aparatem komunistycznego Państwa Polskiego. W pierwszej jednakże kolejności wskazać wypada, że biegły podważył przestawione przez wnioskodawcę okoliczności bezpośrednio po jego zatrzymaniu. Wskazując, że "przyjazd sędziego w teren" celem ogłoszenia wyroku śmierci żadną miarą nie może zostać uznany za prawdziwy. Podobnie P. Ł. zanegował wskazany przez wnioskodawcę fakt zmuszenia go do wykopania sobie grobu. Wskazując, że owszem, tego rodzaju zachowanie f-szy UB czasami się zdarzało, lecz dotyczyło tylko wybitnych dowódców polowych Państwa Podziemnego, którzy mocno zaszkodzili swymi działaniami nowej władzy. Z pewnością zaś J. B. (1) do takowych nie mógł się zaliczać. Jeszcze istotniejszym jednakże jest, że biegły analizując nazwę oddziału, do którego miał należeć J. B. (1), pseudonim jego dowódcy, jak też nazwy akcji, w których wnioskodawca miał brać udział, kategorycznie stwierdził, że nie są one prawidłowe. Wskazał, że F. H. (1), który miał dowodzić tym oddziałem, nigdy nie posługiwał się pseudonimem (...). Jeszcze istotniejszym jest, że ów mężczyzna nigdy nie dowodził oddziałem w sensie partyzanckim i nigdy nie należał do (...), za którą to działalność jak wskazywał J. B. (1) miał on zostać pozbawiony wolności w lipcu 1946 r. Wyżej wymieniony bowiem dowodził konspiracyjną strukturą terenową Armii Krajowej (dalej AK), był m. in. dowódcą plutonu terenowego oraz kompanii terenowej. Jednakże nie na tym terenie, na którym mieszkał wnioskodawca. Ów oddział działał bowiem na terenie gminy Z.. Biegły podkreślił, że wieś P., w której mieszkał J. B. (1), leżała w ówczesnej gminie M.. Zatem odnosząc to do Zrzeszenia (...) (dalej (...)) było to zupełnie inne terytorium. Biegły precyzyjnie przedstawił ów podział. Wskazując, że struktura terytorialna Zrzeszenia (...) wyglądała w ten sposób, że każda gmina organizowała kompanię terenową. Kilka sąsiednich gmin tworzyło batalion terenowy. Dlatego nie było możliwym, by J. B. (1) był przyporządkowany do oddziału dowodzonego przez F. H. (1). Co więcej. F. H. (1) został na początku lipca 1945 r, a zatem na rok przed zatrzymaniem J. B. (1) pozbawiony wolności przez UB i następnie zwolniony wskutek akcji amnestyjnej, zaś po zwolnieniu zaprzestał jakiejkolwiek działalności przez co nawet nie był członkiem Zrzeszenia (...), którego powstanie datuje się na październik 1945 r. Tym samym w ocenie biegłego zapis ze strony Kancelarii Prezydenta RP uzasadniający przyznanie wnioskodawcy odznaczenia (k 210v) zawiera nieprawdziwe informacje. P. Ł. stanowczo też oświadczył, że do lata 1945 żaden dowódca nie posługiwał się pseudonimem (...). Dopiero w ww. okresie ów pseudonim przyjął por. O., dowódca batalionu partyzanckiego Narodowych Sił Zbrojnych, a zatem zupełnie innej formacji. Dodając równie stanowczo, że i ów batalion nie operował na terenie, na którym mieszkał J. B. (1). Równie istotnym jest, że biegły zanegował i szczegółowo uzasadnił, dlaczego J. B. (1) nie mógł być członkiem oddziału (...), na co ów również się powoływał. Kategorycznie wskazując, że ten batalion obejmował terytorialnie zupełnie inne gminy, co wykluczało taką możliwość. Biegły ponownie podkreślił, że w tym zrzeszeniu poszczególne gminy organizowały kompanię terenową, a kilka sąsiednich gmin tworzyło batalion terenowy. Takim batalionem dowodził J. G. ps. (...). Z tym tylko, że obszar jego działania dotyczył wyłącznie gmin W., C. i S., a nie M.. P. Ł. wskazując powyższe podkreślił, że jest to o tyle istotne, że batalion (...) obejmujący te gminy wchodził w skład nadrzędnej jednostki organizacyjnej, mianowicie obwodu (...) S.-B.. W październiku 1945r , a zatem rok przed zatrzymaniem wnioskodawcy, struktury Zrzeszenia (...) dokonały połączenia obwodu (...) z północną częścią obwodu B.. Jednocześnie południowa część obwodu (...) wspólnie z miastem B. utworzyły całkowicie odrębną jednostkę organizacyjną, mianowicie tzw. obwód (...) B.. W skład tegoż obwodu wchodziła m.in. gmina M., w obszarze której mieszkał J. B. (1). P. Ł. równie mocno zaznaczył, że ów teren nie był miejscem szczególnej aktywności struktur Polskiego Podziemia Niepodległościowego. Tereny te w znacznej części były zamieszkane przez ludność narodowości białoruskiej, która nie identyfikowała się w jakikolwiek sposób z ideałami Polskiego Państwa Podziemnego, zaś w czasie okupacji hitlerowskiej była tam partyzantka sowiecka. Dlatego struktury AK miały tam wyłącznie szkieletowy charakter. Oceniając zaś dokument o nazwie "Lista osób aresztowanych przez P.U.B.P. w B., którzy posiadają postanowienia o tymczasowym aresztowaniu /k. 32/ P. Ł. wskazał, że faktycznie znajduje się tam nazwisko ww. dowódcy batalionu (...). Jednakże biegły zauważył fakt, który umknął wszystkim wcześniejszym analizującym go osobom - że nie jest to lista osób zatrzymanych za przynależność do ww. organizacji, a po prostu znajdujących się w areszcie P.U.B.P. w B.. Niezwykle istotnym jest, co biegły zaznaczył, że ów dokument zawiera poziomą linię nakreśloną po jego sporządzeniu. I linia ta oddziela jedną grupę wymienionych tam ludzi od pozostałej. W ocenie biegłego linia ta świadczy o tym, że na jednym dokumencie umieszczono dwie kategorie osób, przy czym pierwsza z nich miała określone przestępstwa, które zostały tam wskazane i dotyczyły walki w podziemiu niepodległościowym, jak m.in. J. G. ps. (...), zaś druga, do której zaliczono J. B. (1) - nie. Nie mniej istotnym jest, że w świetle wiedzy biegłego w tej drugiej grupie, znajdowała się osoba podejrzana o pospolite przestępstwo jakim była dezercja z MO (W. B.). Pytany P. Ł. kategorycznie zaprzeczył, by było możliwym, że zatrzymany razem z wnioskodawcą i przebywający z nim w jednej celi A. M. mógł należeć do organizacji niepodległościowej (na co w swych zeznaniach także wskazywał J. B. (1)) skoro zaledwie kwartał po zwolnieniu go z aresztu został przyjęty w szeregi Milicji Obywatelskiej. Nadto w opinii uzupełniającej biegły podważył wartość dokumentu z IPN (k. 336). Wskazał, że nie jest to dokument sensu stricto. Nie nosi on bowiem jakichkolwiek sygnatur mogących wskazywać na jego wytwórcę (nagłówków, pieczęci). Nie jest też żadnym oficjalnym formularzem szeroko rozumianego aparatu bezpieczeństwa. Biegły podkreślił, że analizując ów dokument łatwo zauważyć, że jest to typowa notatka służbowa nieformalna, a świadczy o tym fakt, że została sporządzona na formularzu będącym tak naprawdę formularzem dokumentu o charakterze handlowym, magazynowym. Jego treść oraz jego miejsce przechowywania, a więc archiwum IPN, które m.in. gromadzi dokumenty przejęte od byłego komunistycznego aparatu represji, w tym UB, uprawnia do stwierdzenia, że jest to notatka, która miała posłużyć zaświadczeniu wnioskodawcy na temat jego przeżyć z przeszłości. W ocenie biegłego jest to notatka sporządzona z informacji ustnej, spisanej na blankiecie dowodu magazynowego. P. Ł. zwrócił również uwagę, że zawiera ona w swej treści zapis, że J. B. (1) jest rencistą. W tym miejscu jedynie zauważyć więc wypada, że akta ZUS w B. ukazują, że wnioskodawca na rentę przeszedł w 1987r. P. Ł. również wskazał, że w dokumentach sygnowanych przez J. B. (1) pojawia się nazwisko M. W. jako jednego z partyzantów. Wskazał, że ów mężczyzna do końca niemieckiej okupacji (...) faktycznie był dowódcą oddziału partyzanckiego operującego na terenach, na których leży wieś P.. Jednakże podkreślił, że ów mężczyzna był dowódcą partyzantki radzieckiej. Końcowo zauważył, że J. B. (1) bardzo późno zwrócił się o dokonanie ustaleń w tym zakresie skoro zmiany ustrojowe umożliwiały mu uczynienie tego znacznie wcześniej, zwłaszcza, że dowódca batalionu (...) zmarł w 2011r. Finalnym wnioskiem biegłego było stwierdzenie, że podawane zarówno podczas przesłuchania jak i starań przed Urzędem ds. Kombatantów okoliczności są nieprawdziwe. Dlatego też oświadczył, że poddaje w wątpliwość nie tylko udział J. B. (1) w Zrzeszeniu (...), ale również w AK, i co za tym idzie fakt, że został on pozbawiony wolności z powodu przynależności czy działalności w ww. organizacjach. Jak wskazano Sąd uznał ww. opinie za w całości wiarygodne. Do powyższego dodać wypada, że J. B. (1) sam przyznał, że w momencie zwolnienia go z aresztu otrzymał propozycję wstąpienia do UB. Zdaniem Sądu nie tylko w świetle ww. opinii, ale i powszechnej wiedzy historycznej, gdyby faktycznie był on choćby podejrzewany, a tym bardziej zatrzymany za niepodległościową działalność, byłoby to niemożliwe. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania J. B. (1) </td> <td colspan="3"> Powyższe opinie uzasadniają odmówienie dania wiary zeznaniom wnioskodawcy w zakresie faktu, że przyczyną jego zatrzymania i później aresztowania przez P.U.B.P. w B., była działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego czy nawet sama przynależność od ww. organizacji niepodległościowych. Nie negując sędziwego wieku świadka i wskutek tego możliwości pomylenia faktów należy mieć na uwadze, że z opinii biegłego wynika, że żadną miarą on ani jego współtowarzysz z celi A. M. nie otrzymałby propozycji wstąpienia do organów siłowych komunistycznego państwa. Natomiast przyjęcie tego ostatniego w szeregi MO nie budzi wątpliwości. Nie sposób też pominąć, że J. B. (1) w swych zeznaniach nie tylko wskazał, że taką propozycję otrzymał, ale co nie mniej istotne, że podczas okupacji niemieckiej współpracował z partyzantką radziecką. Notabene z tego tytułu również ubiegał się o uprawnienia kombatanckie, o czym niżej. Tak więc ta część jego zeznań i niżej wskazane dokumenty korelują z opiniami biegłego Ł.. Dodać wypada, że powszechnie wiadomym jest, że tego rodzaju współpraca kłóciła się z celami AK czy tym bardziej Zrzeszenia (...) skoro pierwsza z tych organizacji nie współpracowała z partyzantką radziecką, zaś druga otwarcie zwalczała narzucony Państwu Polskiemu ustrój. Tak więc werbowanie młodego, nie posiadającego jakiejś specjalistycznej wiedzy, nie wykonującego też jakiejś istotnej pracy czy zawodu, bez przeszkolenia wojskowego, a mającego tego rodzaju "obciążenie" J. B. (1) było całkowicie nielogiczne. Dodać należy, że podane przez wnioskodawcę same okoliczności tego werbunku - kilkugodzinne proszenie go o wstąpienie do AK, są również mocno sprzeczne z powszechną wiedzą historyczną. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Opinia biegłej psycholog </td> <td colspan="3"> Sąd dał wiarę opinii z uwagi na kwalifikacje zawodowe i etyczne biegłej. Jednakże konfrontacja z opiniami biegłego z zakresu historii uzasadnia przyjęcie intencjonalnego działania J. B. (1). </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Dokumentacja J. B. (1) z Archiwum IPN dotyczące pozbawienia wolności J. B. (1) w 1946 r. </td> <td colspan="3"> Sąd uznał przedmiotowe dokumenty za prawdziwe skoro pochodzą z państwowego urzędu. Istotnym jest, że wynika z nich jasno, iż J. B. (1) ubiegał się o uprawnienia kombatanckie wykazując się sporą aktywnością i konsekwencją. Przeczy to jego oświadczeniu, że powodem tak późnego wystąpienia o odszkodowanie i zadośćuczynienie była nieporadność skoro przez tak wiele lat konsekwentnie starał się uzyskać i uzyskał na podstawie tych dowodów uprawnienia kombatanckie. Do powyższego dodać wypada, że dokumentacja ta zawiera dwa "oświadczenia świadka" - K. S. /176/ i T. W. /178/, których wiarygodność jednoznacznie podważył biegły P. Ł.. Jeszcze bardziej istotne są dwa inne pisma - jedno skierowane do Posła na Sejm K. J. /169/, co notabene też potwierdza umiejętności wnioskodawcy dbania o swe interesy, i następne bezpośrednio do J. B. (1) /171/. Ich treść wskazuje, że J. B. (1), co sygnalizowano wyżej, starał się również o przyznanie mu uprawnień kombatanckich w Republice Białorusi - poprzez uzyskanie potwierdzenia udziału w walkach partyzantki radzieckiej. Ponownie zatem przypomnieć należy powszechnie znany, poparty ww. opiniami biegłego z zakresu historii fakt nie współpracowania tej partyzantki z AK i późniejsze zwalczanie przez Zrzeszenie (...) narzuconego Polsce przez ZSRR ustroju. Dodać zatem już tylko wypada, że jeden z dwóch najistotniejszych dokumentów /k. 32/ został dokładnie omówiony wyżej podczas analizy opinii biegłego z zakresu historii. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Dokumentacja Urzędu ds. Kombatantów </td> <td colspan="3"> Klarownie z niej wynika, że przez okres kilku lat /2002-2005/J. B. (1) starał się o uprawnienia kombatanckie. Jeszcze bardziej istotnym jest, że Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 12.07.2005 r. /228/ J. B. (1) je nabył - z tytułu służby w Armii Krajowej, a następnie Zrzeszenia (...) oraz przebywania bez wyroku w areszcie za działalność polityczną związaną z walką o suwerenną i niepodległą Polski /228-229/. Podstawą ww. decyzji był fakt wydania wcześniejszej decyzji - przez Prezesa IPN /234-235/, która została wydana wyłącznie na podstawie wyżej wskazanych, a zatem błędnie ocenionych dokumentów. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Dokument z IPN </td> <td colspan="3"> Sąd wyróżnił ów dokument spośród dokumentacji nadesłanej IPN albowiem jak się wydaje był on jednym z dwóch, na podstawie których przyznano J. B. (1) uprawnienia kombatanckie. I co istotniejsze, który jako jedyny wskazuje na działalność wnioskodawcy w AK. Nie negując zatem, że ów dokument jest określonej treści należy ponownie przywołać opinie biegłego P. Ł. podważające twierdzenia J. B. (1) co do tej działalności. Jasno też wskazujące, że jest to wyłącznie nieformalna, sporządzona na magazynowym druku, niepoprawna gramatycznie notatka z chaotycznie przeprowadzonej rozmowy. Co nie mniej ważne, o mocno nieostrej treści. Istotnym bowiem jest, że treść tej notatki nie zawiera informacji, że pozbawienie wolności J. B. (1) miało związek z działalnością niepodległościową, a jedynie, że był przesłuchiwany „do artykułu przynależności do AK” Okoliczność ta jak i wyżej opisana ocena opinii biegłego wykluczają możliwość uznania tej notatki za istotną, umożliwiającą przyjęcie, że powodem pozbawienia w 1946 r. J. B. (1) wolności była jego działalność niepodległościowa czy choćby przynależność do tego rodzaju organizacji. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Akta osobowe f-sza MO A. M. </td> <td colspan="3"> Jednoznacznie z nich wynika, że A. M. zaledwie trzy miesiące po opuszczeniu aresztu, w którym przebywał w jednej celi z wnioskodawcą, został przyjęty w szeregi Milicji Obywatelskiej, co w świetle opinii biegłego z zakresu historii kategorycznie przeczy jego udziałowi w jakiejkolwiek organizacji niepodległościowej. Nie mniej istotnym jest, że sposób prowadzenia się ww. mężczyzny, który stosunkowo szybko został z jej szeregów usunięty za pijaństwo i burdy wyklucza, by mógł on być członkiem niepodległościowego podziemia, który dostał zadanie wniknięcia w struktury wroga. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Akta osobowe f-sza UB B. K. </td> <td colspan="3"> Wskazać jedynie należy, że w sierpniu 1946 r. B. K., który w świetle zeznań J. B. (1) był mu znany z racji zamieszkiwania w sąsiedniej wsi, i który miał przeprowadzić jedno jego przesłuchanie był młodszym referentem PUBP w B. o zaledwie dwumiesięcznym, a zatem bardzo małym doświadczeniu /360/. W innych sprawach osoby wówczas aresztowane były przesłuchiwane przez oficerów śledczych PUBP (k. 383-520) co niejako koreluje z twierdzeniami biegłego wskazującymi, że powodem pozbawienia wnioskodawcy wolności i kierowane wobec jego osoby podejrzenia nie były związane z działalnością niepodległościową. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Akta osobowe W. B. (1) </td> <td colspan="3"> Brak okoliczności osłabiających wiarygodność co do ich treści. wskazać należy, że potwierdzają one, iż figurujący na liście z k. 32 W. B. (1) został zatrzymany z powodu dezercji z szeregów Milicji Obywatelskiej. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania S. B. </td> <td colspan="3"> Ocena zeznań jak wyżej. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania C. N. </td> <td colspan="3"> Ocena zeznań jak wyżej. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania Z. B. </td> <td colspan="3"> Ocena zeznań jak wyżej. </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Zeznania J. B. (3) </td> <td colspan="3"> Zeznania te nie wniosły istotnych szczegółów gdyż świadek wskazała, że nic nie jest jej wiadomo o działalności niepodległościowej J. B. (1). Nie sposób jednakże nie wskazać, że stoją one w opozycji co najmniej do zeznań dzieci świadka, co jak wyżej wskazano jest sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym. Należałoby bowiem przyjąć, że traumatyczne informacje były przekazywane dzieciom, a nie pełnoletniej osobie będącą najbliższą dla J. B. (1). </td> </tr> <tr> <td colspan="2"> Akta ZUS dotyczące J. B. (1) </td> <td colspan="3"> Brak okoliczności osłabiających zaufanie do treści tych dokumentów. jasno z nich wynika, że J. B. (1) został rencistą w 1987 r. Zatem notatka z k. 35 musiała być sporządzona w późniejszej dacie, czyli ponad 40 lat od zdarzenia. Elementarne zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują, że musiał ją sporządzić f-sz który nie miał bezpośredniej wiedzy o zdarzeniach, które są w niej opisane. Zatem zasadnym jest uznanie słów P. Ł. za słuszne, że jest to jedynie streszczenie pewnej, zdaniem Sądu dość bezładnej i nie wskazującej na jakiekolwiek pozbawienie wolności, rozmowy. </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 1.PODSTAWA PRAWNA </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Odszkodowanie </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 1. </td> <td colspan="4"> Kwota główna </td> <td colspan="2"> Odsetki </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td colspan="3"> Nie uwzględniono żądania </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Zwięźle o powodach podstawy prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 2)">Art. 11 ust 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 1 ust. 1)">ust 1</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8)">art. 8</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 1;art. 1 ust. 1)">art. 1 ust 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>. </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Zadośćuczynienie </td> </tr> <tr> <td rowspan="4"> 2. </td> <td colspan="4"> Kwota główna </td> <td colspan="2"> Odsetki </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td colspan="3"> Nie uwzględniono żądania </td> <td colspan="2"> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Zwięźle o powodach podstawy prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 11;art. 11 ust. 2)">Art. 11 ust 2</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 1 ust. 1)">ust 1</a> i w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 8)">art. 8</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 1;art. 1 ust. 1)">art. 1 ust 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>. </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Inne </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> 3. </td> <td> 1. </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Zwięźle o powodach podstawy prawnej </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Odszkodowanie </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> 1. </td> <td colspan="5"> Kwota główna </td> <td> Odsetki </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td colspan="4"> Jak wskazano podczas oceny dowodów brak związku przyczynowego pomiędzy zatrzymaniem, i następnie aresztowaniem J. B. (1) w 1946 r. z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego uzasadniał przyjęcie, iż nie została wyczerpana dyspozycja cyt. wyżej przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 ()">ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>. Uzasadniło to nie uwzględnienie przedmiotowego wniosku tak w zakresie odszkodowania jak i zadośćuczynienia. </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Zadośćuczynienie </td> </tr> <tr> <td rowspan="2"> 2. </td> <td colspan="5"> Kwota główna </td> <td> Odsetki </td> </tr> <tr> <td> 1. </td> <td colspan="4"> Argumentacja została wyżej przedstawiona. </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Inne </td> </tr> <tr> <td> 3. </td> <td> 1. </td> <td colspan="5"> </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="4"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> II </td> <td colspan="4"> Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 230;art. 230 § 2)">art. 230 § 2 k.p.k.</a> orzeczono zwrot wypożyczonych akt rentowych Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="120"/> <col width="602"/> </colgroup> <tr> <td colspan="2"> 1.KOszty procesu </td> </tr> <tr> <td> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td> III </td> <td> Kosztami postepowania zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910340149" title="Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 (art. 13)">art. 13 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego</a>. obciążono Skarb Państwa. </td> </tr> </table> <table> <colgroup> <col width="722"/> </colgroup> <tr> <td> 1.PODPIS </td> </tr> <tr> <td> </td> </tr> </table> </div>