I FZ 291/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 605/22 odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 7 października 2022 r., nr 378000-COP.4103.24.2022.SZD w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z 14 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 605/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną strony Skarżącej w sprawie ze skargi J. W. (dalej jako: Strona lub Skarżąca) na postanowienie Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej jako: Naczelnik UCS) z 7 października 2022 r. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r. 1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił stan sprawy następująco. Wyrokiem z 15 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Skarżącej na powyższą decyzję. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej 4 maja 2023 r. W przepisanym prawem terminie strona skarżąca wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku. W wykonaniu zarządzeń Przewodniczącej Wydziału I z 14 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez określenie, czy wnioskuje o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadcza o zrzeczeniu się rozprawy, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 3 lipca 2023 r., a zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego oraz do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej upływał 10 lipca 2023 r. W odpowiedzi na powyższe wezwania strona uiściła 6 lipca 2023 r. wpis sądowy, zaś pełnomocnik strony skarżącej dwukrotnie, tj. 10 i 11 lipca 2023 r., nadesłał do elektronicznej skrzynki podawczej tut. Sądu, w formie dokumentu elektronicznego, pismo zatytułowane "Uzupełnienie skargi kasacyjnej", w treści którego sformułowano wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Nadesłane 10 lipca 2023 r. pismo nie zostało opatrzone podpisem pełnomocnika, zarówno pismo przewodnie, jak i załącznik w formacie pdf zawierający wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Dopiero 11 lipca 2023 r. nadesłano powyższy wniosek podpisany podpisem zaufanym, przy czym w piśmie przewodnim wskazano na omyłkowe przesłanie niepodpisanego pisma w dniu 10 lipca 2023 r. W tym stanie sprawy Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną strony skarżącej na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia WSA wskazał, że w wyznaczonym terminie pełnomocnik złożył wniosek, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, który był dotknięty brakiem w zakresie podpisu. W takim stanie nie było podstaw do skierowania do pełnomocnika kolejnego wezwania do usunięcia braku wniosku w zakresie podpisu, bowiem przepis art. 49 § 1 w zw. z art. 177a p.p.s.a. nie daje podstaw do wzywania strony niejako "aż do skutku", aby strona ponownie w sposób skuteczny i prawidłowy uzupełniła stwierdzone braki formalne. W tej sytuacji WSA uznał, że pełnomocnik strony skarżącej usunął brak formalny skargi kasacyjnej, przesyłając podpisany wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie dopiero 11 lipca 2023 r., a zatem 1 dzień powyznaczanym terminie. 1.3. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła Skarżąca, zarzucając mu "naruszenie przepisów postępowania art. 178 p.p.s.a poprzez uznanie, że strona skarżąca nie uzupełniła braków w terminie". W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej z 10 lipca 2023 r. na rozprawie choć nie zawierał podpisu pełnomocnika, to został złożony elektronicznie poprzez stronę internetową obywatel.gov.pl, na której logowanie odbywa się wyłącznie poprzez profil zaufany, e-dowód, bankowość elektroniczną lub aplikację mObywatel. Tym samym pismo zostało nadesłane ze zweryfikowanego konta pełnomocnika i jednoznacznie wyrażało wolę strony skarżącej. Co więcej, pełnomocnik uzupełnił brakujący podpis w kolejnym dniu, nie narażając tym samym postępowania na opóźnienie. Wyrażono ponadto pogląd, że WSA winien był ponownie wezwać Skarżącą do uzupełnienia braku formalnego złożonego pisma, a nie odrzucać skargę kasacyjną. 2.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie Skarżąca została wezwana na podst. art. 49 § 1 w zw. z art. 177a p.p.s.a. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej na podst. art. 177a p.p.s.a. Termin 7-dniowy wskazany w treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Jeżeli z przyczyn od strony niezależnych termin ten nie może być zachowany, służy stronie ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków. Przekroczenie terminu ma miejsce wtedy, gdy strona w ogóle nie podejmuje czynności uzupełniających lub podejmuje je bezskutecznie, tzn. braki nie zostaną uzupełnione w całości lub części (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 49). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, Skarżąca w zakreślonym terminie jedynie uiściła należny od skargi kasacyjnej wpis, zaś wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie został skutecznie złożony dzień po terminie tj. 11 lipca 2023 r. Wbrew zapatrywaniom autora zażalenia nie sposób oczekiwać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wystosuje do Skarżącej kolejne wezwanie, tym razem do uzupełnienia braku formalnego w postaci braku podpisu pisma uzupełniającego braki formalne skargi kasacyjnej. Taka interpretacja prowadziłaby do nieuprawnionego przedłużania ustawowego terminu na uzupełnienie braków formalnych, pozwalając na jego odraczanie w zasadzie w nieskończoność kolejnymi pismami obarczonymi brakami formalnymi. W niniejszej sprawie wezwanie było precyzyjne i zostało skierowane do profesjonalnego pełnomocnika. Uzupełnienie braków formalnych w zakreślonym terminie w sposób niezupełny, czy też uzupełnienie ich w sposób obarczony dalszymi brakami należy traktować tak samo jak ich nieuzupełnienie. Tylko bowiem w pełni skuteczne i zupełne sanowanie braków formalnych może odnieść zamierzony skutek. Takie rozumienie uzupełnienia braków formalnych pisma dominuje w orzecznictwie, tak sądowo-administracyjnym (por. np. wyrok NSA I GZ 19/17 z 2 marca 2017 r.) jak i powszechnym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lipca 2003 r. III PZP 10/03). Podobnie na nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja wywodząca z samego faktu wniesienia przez platformę ePUAP przedmiotowego pisma procesowego dostatecznego potwierdzenia tożsamości autorstwa tego pisma. Tę kwestię należnie regulują przepisy art. 46 § 2a p.p.s.a., którym to właśnie przepisom Strona w niniejszej sprawie uchyliła. Wbrew dyspozycji tego przepisu bowiem, pismo Strony wniesione w formie dokumentu elektronicznego nie zostało podpisane przez nią kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. 2.3. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. uznając, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw orzekł jak w sentencji.